Park im. Stefana Żeromskiego w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Park im. Stefana Żeromskiego
w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1578 z 2020-07-28
Ilustracja
Fragment parku od strony placu Wilsona
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Dzielnica Żoliborz
Powierzchnia 6[1] ha
Data założenia 1932
Projektant Leon Danielewicz, Stanisław Zadora-Życieński
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Park im. Stefana Żeromskiegow Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Park im. Stefana Żeromskiegow Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Park im. Stefana Żeromskiegow Warszawie”
Ziemia52°16′06,6″N 20°59′19,1″E/52,268500 20,988639

Park im. Stefana Żeromskiegopark w warszawskiej dzielnicy Żoliborz znajdujący się w rejonie ulic: Mickiewicza, Krasińskiego, Czarnieckiego i Mierosławskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Park ok. 1939

Park został założony w latach 1925–1932 (według innego źródła 1930–1932)[2] z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Żoliborza na terenach wokół fortu Sokolnickiego[1][2]. Z uwagi na trudną sytuację gospodarczą i wzrost bezrobocia przy jego urządzaniu zatrudniono ok. 600 bezrobotnych, na co uzyskano środki z budżetu państwa[3]. Pozostałe koszty urządzenia parku, w tym budowę ogrodzenia, poniosło Towarzystwo Przyjaciół Żoliborza, finansując je ze składek swoich członków[3]. Do kompozycji parku wykorzystano wały i fosy dawnych fortyfikacji[1]. Główne wejście umieszczono od strony placu Wilsona, pozostałe od strony ulic Krasińskiego i Mierosławskiego[2].

Projektantami parku byli Leon Danielewicz i Stanisław Zadora-Życieński. Na skwerze, przy głównym wejściu od placu Wilsona, ustawiono fontannę z rzeźbą Dziewczyna z dzbanem nazywaną przez mieszkańców Aliną dłuta Henryka Kuny[2]. Otaczał ją okrągły trawnik i kuliste krzewy cisów. Rzeźba stała się jednym z symboli Żoliborza[2].

Park został otwarty 23 czerwca 1932[4].

Podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 park był miejscem pochówków poległych[5]. W maju 1943 został zamknięty dla ludności polskiej[6]. W 1944 został częściowo zniszczony[1]. Został zrekonstruowany po zakończeniu wojny[1].

W latach 2003–2005 przeprowadzona została modernizacja parku. Jej autorzy, Marek Szeniawski i Wojciech Trzópek oparli się na założeniach projektu pierwotnego. W ramach modernizacji przygotowano m.in. plac zabaw dla dzieci o powierzchni ponad 2 tys. m kw. W narożniku ulic Mickiewicza i Mierosławskiego utworzono kącik dla zakochanych z zabytkowym poidełkiem. Odrestaurowano także fontannę i wyeksponowano dwa kamienie upamiętniające 5. i 75. rocznicę odzyskania niepodległości[7].

Upamiętnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Kamienie upamiętniające 15. i 75. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości[8].
  • Głaz upamiętniający Jacka Kuronia[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 620. ISBN 83-01-08836-2.
  2. a b c d e Tomasz Pawłowski, Jarosław Zieliński: Żoliborz. Przewodnik historyczny. Warszawa: Rosner i Wspólnicy, 2008, s. 231. ISBN 978-83-60336-27-4.
  3. a b Józef Gonerko: Towarzystwo Przyjaciół Żoliborza [w:] Żoliborz. Wczoraj. Dziś. Jutro. Warszawa: Książka i Wiedza, 1970, s. 189.
  4. Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 367. ISBN 83-06-00089-7.
  5. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Na Żoliborzu 1939–1945. Warszawa: Książka i Wiedza, 1984, s. 28. ISBN 83-05-11180-6.
  6. Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 496. ISBN 978-83-240-1057-8.
  7. Park Żeromskiego wrócił do świetności (pol.). Urząd m.st. Warszawy, 2005-11-28. [dostęp 2017-09-13].
  8. Kalendarz warszawski 1 X 1993–30 VI 1994. „Kronika Warszawy”. 3 (95), s. 209, 1994. 
  9. Anna Pawlikowska-Piechocka: Turystyka i wypoczynek w zabytkowych parkach Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Novae Res, 2009, s. 97. ISBN 978-83-61194-88-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]