Parki narodowe w Argentynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa lokalizacyjna Argentyny
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
8
8
9
9
10
10
11
11
12
12
13
13
14
14
15
15
16
16
17
17
18
18
19
19
20
20
21
21
22
22
23
23
24
24
25
25
26
26
27
27
28
28
29
29
30
30
31
31
32
32
33
33
34
34
35
35
36
36
Geographylogo.svg
Rozmieszczenie parków narodowych na terenie Argentyny, numeracja odpowiada poniższemu zestawieniu (stan na 1 stycznia 2019 roku)

Parki narodowe w Argentynie – obszary prawnie chronione na terenie Argentyny, reprezentatywne dla regionu zoogeograficznego i wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi lub szczególnie atrakcyjne dla badań naukowych.

W Argentynie znajduje się 36 parków narodowych, które obejmują 46 obszarów chronionych o łącznej powierzchni 4 441 808 ha, co stanowi 1,7% całkowitej powierzchni kraju (stan na 1 stycznia 2019 roku). Wszystkie parki zarządzane są przez Administración de Parques Nacionales.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia parków narodowych w Argentynie sięga 1903 roku, kiedy to argentyński badacz przyrody Francisco Moreno (1852–1919) podarował 75 km² ziemi u stóp Andów na zachód od jeziora Nahuel Huapí w celu utworzenia tu parku narodowego[1]. Obszar ten stał się zalążkiem większego obszaru chronionego wokół San Carlos de Bariloche – 17 stycznia 1907 roku oryginalny teren został rozszerzony do 43 tys. h na mocy dekretu prezydenta Argentyny José Figueroy Alcorty (1860–1931)[1]. Pierwszy park narodowy – Parque Nacional del Sud (pol. „Park Narodowy Południa”) – został utworzony 8 kwietnia 1922 roku dekretem prezydenta Hipólito Yrigoyena (1852–1933)[1].

30 września 1934 roku uchwalono ustawę nr 12.103, która dała podstawę prawną do tworzenia krajowych obszarów chronionych[1]. Na mocy ustawy powstała Generalna Administracja Parków Narodowych i Turystyki[1]. Parque Nacional del Sud został przekształcony w dwa parki narodowe: Park Narodowy Iguazú i Park Narodowy Nahuel Huapi[1]. Argentyna była trzecim krajem w Ameryce, po Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, który ustanowił parki narodowe[1].

We wrześniu 1936 roku rząd sporządził projekt kolejnych siedmiu parków narodowych, które utworzono przed 1945 rokiem[1]. W tym samym roku powstał również Park Narodowy Laguna Blanca[1]. Do 1970 roku ustanowiono kolejne sześć parków[1]. W latach 70. XX w. utworzono kolejne pięć parków[1].

W grudniu 1980 roku uchwalono ustawę 22.531, obowiązującą do dzisiaj (stan na styczeń 2019), która znowelizowała prawo o ochronie parków narodowych[1]. Według ustawy, parki narodowe to obszary prawnie chronione na terenie Argentyny, reprezentatywne dla regionu zoogeograficznego i wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi lub szczególnie atrakcyjne dla badań naukowych[2].

W latach 80. XX w. nie utworzono żadnego nowego parku narodowego; natomiast dwa zostały wpisane listę światowego dziedzictwa UNESCOPark Narodowy Los Glaciares (1981) i Park Narodowy Iguazú (1985)[1].

W latach 90. XX w. powstało sześć parków narodowych[1]. Kolejne osiem utworzono w latach 2000–2010[1]. W roku 2000 na listę światowego dziedzictwa UNESCO wpisano Park Narodowy Talampaya a w 2017 roku także Park Narodowy Los Alerces[3][4].

System 36 parków narodowych obejmuje 46 obszarów chronionych o łącznej powierzchni 4 441 808 ha, co stanowi 1,7% całkowitej powierzchni kraju (stan na 1 stycznia 2019 roku)[1].

Parki narodowe[edytuj | edytuj kod]

Poniższa tabela przedstawia argentyńskie parki narodowe:

Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku hiszpańskim;
Rok utworzenia – rok utworzenia parku;
Powierzchnia – powierzchnia parku w km²;
Położenieprowincja;
Uwagi – informacje na temat statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.
Zestawienie parków narodowych w Argentynie
Lp. Zdjęcie Nazwa parku narodowego Rok utworzenia Powierzchnia
(km²)
Położenie Uwagi
1. Selva en Tucuman.jpg Park Narodowy Aconquija
Parque nacional Aconquija
2018 700 Tucumán
2. Pn baritu logo.png Park Narodowy Baritú
Parque nacional Baritú
1974 724, 39 Salta
3. Cerros Madre e Hija.jpg Park Narodowy Bosques Petrificados de Jaramillo
Parque nacional Bosques Petrificados de Jaramillo
2012 635,43 Santa Cruz
4. Sendero El Pedemontano.jpg Park Narodowy Calilegua
Parque nacional Calilegua
1979 763,06 Jujuy Ostoja ptaków IBA[5]
5. Atardecer en Campos del Tuyú.jpg Park Narodowy Campos del Tuyú
Parque nacional Campos del Tuyú
2009 30,4 Buenos Aires
6. Lake path sourrended by forest in National park Chaco.JPG Park Narodowy Chaco
Parque nacional Chaco
1954 149,81 Chaco
7. Río luján.JPG Park Narodowy Ciervo de los Pantanos
Parque nacional Ciervo de los Pantanos
2018 55,88 Buenos Aires
8. Park Narodowy Copo
Parque nacional Copo
2000 1181,18 Santiago del Estero Ostoja ptaków IBA[6]
9. Parque Nacional El Impenetrable.jpg Park Narodowy El Impenetrable
Parque nacional El Impenetrable
2014 1289,03 Chaco
10. Parque Nacional El Leoncito, Calingasta, prov. de San Juan, Argentina.jpg Park Narodowy El Leoncito
Parque nacional El Leoncito
2002 897,06 San Juan
11. El Palmar Plains.JPG Park Narodowy El Palmar
Parque nacional El Palmar
1965 82,13 Entre Ríos Ostoja ptaków IBA[7]; obszar wpisany na listę konwencji ramsarskiej[8]
12. Cariama cristata El Rey NP.jpg Park Narodowy El Rey
Parque nacional El Rey
1948 441,62 Salta
13. Flying Over Esteros del Iberá The kingdom of water, North-eastern Argentina.jpg Park Narodowy Iberá
Parque nacional Iberá
2018 441,62 Corrientes
14. Iguacu-002.jpg Park Narodowy Iguazú
Parque nacional Iguazú
1934 676,2 Misiones Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1984 roku[9].
15. Erythrina crista-galli 05 ies.jpg Park Narodowy Islas de Santa Fe
Parque nacional Islas de Santa Fe
2010 40,96 Santa Fe
16. Puelo Lake.jpg Park Narodowy Lago Puelo
Parque nacional Lago Puelo
1971 276,74 Chubut
17. PN Laguna Blanca, Neuquen.jpg Park Narodowy Laguna Blanca
Parque nacional Laguna Blanca
1945 112,5 Neuquén
18. Lanin1997.jpg Park Narodowy Lanín
Parque nacional Lanín
1945 4120,13 Neuquén
19. LihueCale063.JPG Park Narodowy Lihué Calel
Parque nacional Lihué Calel
1976 325,14 La Pampa
20. Futalaufquen Lake.jpeg Park Narodowy Los Alerces
Parque nacional Los Alerces
1945 2595,7 Chubut Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 2017 roku[10].
21. Parque Nacional Los Arrayanes.jpg Park Narodowy Los Arrayanes
Parque nacional Los Arrayanes
1971 17,96 Neuquén
22. Los Cardones National Park. Salta-Argentina..jpg Park Narodowy Los Cardones
Parque nacional Los Cardones
1996 641,17 Salta
23. Walkways close to Perito Moreno Glacier.jpg Park Narodowy Los Glaciares
Parque nacional Los Glaciares
1945 7269,27 Santa Cruz Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1981 roku[3].
24. Palmar de Yatay.jpg Park Narodowy Mburucuyá
Parque nacional Mburucuyá
2002 176,82 Corrientes
25. Cabeza de Leon Parque Nacional Monte Leon Santa Cruz Argentina.JPG Park Narodowy Monte León
Parque nacional Monte León
2004 621,69 Santa Cruz
26. Bariloche view.jpg Park Narodowy Nahuel Huapi
Parque nacional Nahuel Huapi
1934 7172,61 Río Negro
Neuquén
Ostoja ptaków IBA[11]
27. Park Narodowy Patagonii
Parque nacional Patagonia
2015 528,11 Santa Cruz
28. Nothofagus pumilio-general view 01.JPG Park Narodowy Perito Moreno
Parque nacional Perito Moreno
1945 1268,3 Santa Cruz
29. PN Predelta 1.jpg Park Narodowy Pre-Delta
Parque nacional Pre-Delta
1992 24,58 Entre Ríos
30. PN Quebrada del Condorito.jpg Park Narodowy Quebrada del Condorito
Parque nacional Quebrada del Condorito
1996 373,44 Córdoba Ostoja ptaków IBA[12]
31. Parque Nacional Río Pilcomayo.jpg Park Narodowy Río Pilcomayo
Parque nacional Río Pilcomayo
1951 518,89 Formosa
32. Parque Nacional San Guillermo, depto. Iglesia, San Juan.jpg Park Narodowy San Guillermo
Parque nacional San Guillermo
1999 1660 San Juan Rezerwat biosfery UNESCO[13]
33. Sierra de las Quijadas, San Luis.jpg Park Narodowy Sierra de las Quijadas
Parque nacional Sierra de las Quijadas
1991 735,34 San Luis
34. Talampaya NP.jpg Park Narodowy Talampaya
Parque nacional Talampaya
1997 2138 La Rioja Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 2000 roku[4].
35. Escalonadas Lakes.jpg Park Narodowy Ziemi Ognistej[14]
Parque nacional Tierra del Fuego
1960 689,09 Ziemia Ognista, Antarktyda i Wyspy Południowego Atlantyku
36. Palma Pampa de Pocho.jpg Park Narodowy Traslasierra
Parque nacional Traslasierra
2018 1053,85 Córdoba

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p Historia Institucional (hiszp.). W: Parques Nacionales de Argentina [on-line]. [dostęp 2019-01-04].
  2. Administración de Parques Nacionales: Ley 22.351 (hiszp.). W: www.parquesnacionales.gob.ar [on-line]. [dostęp 2019-01-04].
  3. a b UNESCO: Los Glaciares National Park (ang.). [dostęp 2019-01-04].
  4. a b UNESCO: Ischigualasto / Talampaya Natural Parks (ang.). [dostęp 2019-01-04].
  5. Parque Nacional Calilegua (hiszp.). BirdLife Data Zone. [dostęp 2020-12-25].
  6. Parque Nacional Copo (hiszp.). BirdLife Data Zone. [dostęp 2020-12-26].
  7. BirdLife International: Important Bird Areas factsheet: Parque Nacional El Palmar (ang.). [dostęp 2019-01-04].
  8. Palmar Yatay (ang.). W: Ramsar Sites Information Service [on-line]. [dostęp 2019-01-04].
  9. UNESCO: Iguazu National Park (ang.). [dostęp 2019-01-04].
  10. UNESCO: Los Alerces National Park (ang.). [dostęp 2019-01-04].
  11. BirdLife International: Important Bird Areas factsheet: Nahuel Huapi National Park and Reserve (ang.). [dostęp 2019-01-04].
  12. BirdLife International: Important Bird Areas factsheet: Quebrada del Condorito National Park and Reserva Hidrica Provincial Pampa de Achala (ang.). [dostęp 2019-01-04].
  13. UNESCO: San Guillermo (ang.). [dostęp 2019-01-04].
  14. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2013, s. 623. ISBN 978-83-254-1988-2. [dostęp 2019-01-04].