Parki narodowe w Norwegii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa lokalizacyjna Norwegii
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
8
8
10
10
11
11
12
12
13
13
14
14
15
15
17
17
18
18
19
19
20
20
21
21
22
22
23
23
24
24
25
25
26
26
30
30
31
31
32
32
33
33
34
34
35
35
36
36
37
37
38
38
39
39
41
41
42
42
43
43
45
45
46
46
47
47
Geographylogo.svg
Rozmieszczenie parków narodowych na terenie Norwegii, numeracja odpowiada poniższemu zestawieniu (stan na 5 sierpnia 2019 roku)
Mapa lokalizacyjna Svalbardu
9
9
16
16
27
27
28
28
29
29
40
40
44
44
Geographylogo.svg
Rozmieszczenie parków narodowych na Svalbardzie, numeracja odpowiada poniższemu zestawieniu (stan na 5 sierpnia 2019 roku)

Parki narodowe w Norwegii – obszary prawnie chronione na terenie Norwegii, wyróżniające się charakterystycznymi lub reprezentatywnymi ekosystemami albo krajobrazami, gdzie nie ma bardziej rozwiniętej infrastruktury.

W Norwegii znajduje się 47 parków narodowych – 40 na kontynencie i 7 na Svalbardzie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki ochrony przyrody w Norwegii sięgają XIX w., kiedy to 24 kwietnia 1884 roku parlament Królestwa Norwegii Storting zdecydował o kupnie lasu bukowego w Larviku z przeznaczeniem na teren rekreacyjny[1]. Pierwsze przepisy prawa o ochronie przyrody zostały przyjęte w 1910 roku, kolejne ustawy były przyjmowane w 1954 i 1970 roku[1]. Obecnie (2019) obowiązująca ustawa o różnorodności przyrody pochodzi z 2009 roku[1]. Ustawa ta stanowi, że ochroną w formie parków narodowych mogą być objęte duże obszary siedlisk z charakterystycznymi lub reprezentatywnymi ekosystemami albo krajobrazami, i gdzie nie ma bardziej rozwiniętej infrastruktury[2]. Przepisy obejmują ochroną krajobraz, rośliny i zwierzęta, cechy geologiczne, a także zabytki kultury, w celu zapewnienia niezakłóconego środowiska naturalnego[2].

Pierwszym parkiem narodowym utworzonym na terenie Norwegii był Park Narodowy Rondane (nor. Rondane nasjonalpark) założony w 1962 roku, kolejnym Park Narodowy Børgefjell (norw. Børgefjell nasjonalpark) w 1963 roku[1]. W 1964 roku Rada Ochrony Przyrody opublikowała raport, w którym zaproponowała utworzenie 16 parków narodowych[1]. Większość parków powstała dopiero na mocy ustawy o ochronie przyrody z 1970 roku[1]. W 1972 roku powołano do życia Ministerstwo ds. Ochrony Środowiska, które objęło nadzór nad rozwijaniem obszarów chronionych na terenie Norwegii[1]. Na początku lat 90. XX w. powstał plan parków narodowych i innych obszarów chronionych, który jest systematycznie realizowany[1].

Obecnie (2019) na terenie Norwegii znajduje się 47 parków narodowych – 40 na kontynencie i 7 na Svalbardzie[3].

Parki narodowe[edytuj | edytuj kod]

Poniższa tabela przedstawia norweskie parki narodowe:

Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku norweskim;
Rok – rok utworzenia/poszerzenia parku;
Powierzchnia – powierzchnia parku w km²;
Położenieokręg;
Uwagi – informacje na temat statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

     Parki narodowe na Svalbardzie

Zestawienie parków narodowych w Norwegii[a]
Lp. Zdjęcie Nazwa parku narodowego Rok Powierzchnia
(km²)
Położenie Uwagi
1. Ånderdalen nasjonalpark 3.jpg Park Narodowy Ånderdalen
Ånderdalen nasjonalpark[4]
1970
1975
2004
2018
134 Troms
2. Skjækerhatten.jpg Park Narodowy Blåfjella-Skjækerfjella
Blåfjella-Skjækerfjella nasjonalpark[5]
1970[b]
2004
1924 Nord-Trøndelag
3. Tverrådalskyrkja 02.jpg Park Narodowy Breheimen
Breheimen nasjonalpark[6]
2009 1691 Oppland
Sogn og Fjordane
4. VM.JPG Park Narodowy Børgefjell
Børgefjell nasjonalpark[7]
1963
1971
2003
1447 Nord-Trøndelag
Nordland
5. Grimsdalen Panorama4718.jpg Park Narodowy Dovre
Dovre nasjonalpark[8]
2003 289 Oppland
6. Morgenlys over Storskrumten.jpg Park Narodowy Dovrefjell-Sunndalsfjella
Dovrefjell-Sunndalsfjella nasjonalpark[9]
1974
2002
2018
1829 Oppland
Møre og Romsdal
Sør-Trøndelag
7. Femundsmarka01.jpg Park Narodowy Femundsmarka
Femundsmarka nasjonalpark[10]
1971
2003
597 Hedmark
Sør-Trøndelag
8. Hardanger Folgefonna-Gletscher 11.JPG Park Narodowy Folgefonna
Folgefonna nasjonalpark[11]
2005 548 Hordaland
9. Prins-karls-forrland pho.jpg Park Narodowy Forlandet
Forlandet nasjonalpark[12]
1973 4627 Svalbard Ostoja ptaków IBA[13]
10. ForollhognaView.jpg Park Narodowy Forollhogna
Forollhogna nasjonalpark[14]
2001 1062 Hedmark
Sør-Trøndelag
11. Fulufjellet nasjonalpark 005.JPG Park Narodowy Fulufjellet
Fulufjellet nasjonalpark[15]
2012 83 Hedmark
12. Færder.jpg Park Narodowy Færder
Færder nasjonalpark[16]
2013 340 Vestfold
13. Gutulia 08-0003.jpg Park Narodowy Gutulia
Gutulia nasjonalpark[17]
1968
2004
23 Hedmark
14. Eastern part of Hallingskarvet.jpg Park Narodowy Hallingskarvet
Hallingskarvet nasjonalpark[18]
2006 450 Buskerud
Hordaland
15. Hardangerviddaflora.jpg Park Narodowy Hardangervidda
Hardangervidda nasjonalpark[19]
1981 3422 Buskerud
Hordaland
Telemark
16. Park Narodowy Indre Wijdefjorden
Indre Wijdefjorden nasjonalpark[19]
2005 1127 Svalbard
17. Jomfruland fyrvokterbolig.jpg Park Narodowy Jomfruland
Jomfruland nasjonalpark[20]
2016 117 Telemark
18. Briksdalsbreen.JPG Park Narodowy Jostedalsbreen
Jostedalsbreen nasjonalpark[21]
1991 1310 Sogn og Fjordane
19. Jotunheimen - view from Galdhøpiggen1.JPG Park Narodowy Jotunheimen
Jotunheimen nasjonalpark[22]
1980 1155 Oppland
Sogn og Fjordane
20. Nord- Saulo og Fuglevatn i Junkerdal nasjonalpark.jpg Park Narodowy Junkerdal
Junkerdal nasjonalpark[23]
2004 682 Nordland
21. Utsikt mot Lahku nasjonalpark fra Skavldalen.jpg Park Narodowy Láhko
Láhko nasjonalpark[24]
2012 188 Nordland
22. Røssjøkollbua.jpg Park Narodowy Langsua
Langsua nasjonalpark[25]
2011 537 Oppland
23. Lierne nasjonalpark 2.jpg Park Narodowy Lierne
Lierne nasjonalpark[26]
2004 333 Trøndelag
24. Lofotodden in Moskenes, Lofoten.jpg Park Narodowy Lofotodden
Lofotodden nasjonalpark[27]
2018 99 Nordland
25. Lomsdalen.jpg Park Narodowy Lomsdal-Visten
Lomsdal-Visten nasjonalpark[28]
2009 1102 Nordland
26. Moysalen 2.jpg Park Narodowy Møysalen
Møysalen nasjonalpark[29]
2003 51 Nordland
27. Tundra1 (js).jpg Park Narodowy Nordenskiöld Land
Nordenskiöld Land nasjonalpark[30]
2003 1362 Svalbard
28. Isfjorden1 (js).jpg Park Narodowy Nordre Isfjorden
Nordre Isfjorden nasjonalpark[31]
2003 2952 Svalbard
29. Lilliehookbreen1.jpg Park Narodowy Nordvest-Spitsbergen
Nordvest-Spitsbergen nasjonalpark[32]
1973 9871 Svalbard
30. Arctic sunset.jpg Park Narodowy Øvre Anárjohka
Øvre Anárjohka nasjonalpark[33]
1975 1414 Finnmark
31. Övre dividal anjajohka.jpg Park Narodowy Øvre Dividal
Øvre Dividal nasjonalpark[34]
1971
2006
770 Troms
32. Russia-Norway-Finland border.jpg Park Narodowy Øvre Pasvik
Øvre Pasvik nasjonalpark[35]
1970
2003
120 Finnmark
33. Møkkalasset Lighthouse003 2006 07 26.JPG Park Narodowy Raet
Reat nasjonalpark[36]
2016 609 Aust-Agder
34. Lost in the wilderness (Rago) - panoramio.jpg Park Narodowy Rago
Rago nasjonalpark[37]
1971 171 Nordland
35. Karitinden.jpg Park Narodowy Reinheimen
Reinheimen nasjonalpark[38]
2006 1974 Oppland
Møre og Romsdal
36. Mollisfossen.jpg Park Narodowy Reisa
Reisa nasjonalpark[39]
1986 803 Troms
37. Canyon in Rohkunborri National Park.jpg Park Narodowy Rohkunborri
Rohkunborri nasjonalpark[40]
2011 556 Troms
38. DigerMidtHøgrondenFromVeslesmeden.jpg Park Narodowy Rondane
Rondane nasjonalpark[41]
1962
2003
969 Hedmark
Oppland
39. Nordre Bjøllåvatnet and Ørfjellet in the background.jpg Park Narodowy Saltfjellet-Svartisen
Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark[42]
1989 2102 Nordland
40. Sassenfjorden.jpg Park Narodowy Sassen-Bünsow Land
Sassen-Bünsow Land nasjonalpark[43]
2003 1230 Svalbard
41. Seiland2b.jpg Park Narodowy Seiland
Seiland nasjonalpark[44]
2006 317 Finnmark
42. Blåtimen i Sjunkhatten nasjonalpark.jpg Park Narodowy Sjunkhatten
Sjunkhatten nasjonalpark[45]
2010 417 Nordland
43. Fonnfjellet.JPG Park Narodowy Skarvan og Roltdalen
Skarvan og Roltdalen nasjonalpark[46]
2004 442 Trøndelag
44. Polar Bear (js) 2.jpg Park Narodowy Sør-Spitsbergen
Sør-Spitsbergen nasjonalpark[47]
1973 13177 Svalbard
45. Furu Stabbursdalen.JPG Park Narodowy Stabbursdalen
Stabbursdalen nasjonalpark[48]
1970
2002
749 Finnmark
46. E75-Varanger-Vardø-2012-07-07-16-30-03.jpg Park Narodowy Varangerhalvøya
Varangerhalvøya nasjonalpark[49]
2006 1818 Finnmark
47. Ytre Hvaler, Tisler coast.jpg Park Narodowy Ytre Hvaler
Ytre Hvaler nasjonalpark[50]
2009 355 Østfold

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Informacje podane w zestawieniu pochodzą z bazy danych Naturbase faktaark.
  2. Jako Park Narodowy Gressåmoen[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Norwegian Environment Agency: Conservation past and present (ang.). W: tema.miljodirektoratet.no [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  2. a b Nature Diversity Act Act of 19 June 2009 No.100 Relating to the Management of Biological, Geological and Landscape Diversity (ang.). W: Government.no [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  3. Norges natsjonalparken (norw.). W: www.miljodirektoratet.no [on-line]. [dostęp 2019-08-06].
  4. Miljødirektoratets: Ånderdalen nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  5. a b Miljødirektoratets: Blåfjella-Skjækerfjella nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  6. Miljødirektoratets: Breheimen nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  7. Miljødirektoratets: Børgefjell/Byrkije nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  8. Miljødirektoratets: Dovre nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  9. Miljødirektoratets: Dovrefjell-Sunndalsfjella nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  10. Miljødirektoratets: Femundsmarka nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  11. Miljødirektoratets: Folgefonna nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  12. Miljødirektoratets: Forlandet nasjonalpark nasjonalpark (Svalbardmiljøloven) (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  13. Bird Life International: Important Bird Areas factsheet: Forlandet National Park (ang.). 2019. [dostęp 2019-08-06].
  14. Miljødirektoratets: Forollhogna nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  15. Miljødirektoratets: Fulufjellet nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  16. Miljødirektoratets: Færder nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  17. Miljødirektoratets: Gutulia nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  18. Miljødirektoratets: Hallingskarvet nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  19. a b Miljødirektoratets: Indre Wijdefjorden nasjonalpark nasjonalpark (Svalbardmiljøloven) (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  20. Miljødirektoratets: Hardangervidda nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  21. Miljødirektoratets: Jostedalsbreen nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  22. Miljødirektoratets: Jotunheimen nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  23. Miljødirektoratets: Junkerdal nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  24. Miljødirektoratets: Láhko nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  25. Miljødirektoratets: Langsua nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  26. Miljødirektoratets: Lierne nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  27. Miljødirektoratets: Lofotodden nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  28. Miljødirektoratets: Lomsdal-Visten nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  29. Miljødirektoratets: Møysalen nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  30. Miljødirektoratets: Nordenskiöld Land nasjonalpark nasjonalpark (Svalbardmiljøloven) (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  31. Miljødirektoratets: Nordre Isfjorden nasjonalpark nasjonalpark (Svalbardmiljøloven) (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  32. Miljødirektoratets: Nordvest-Spitsbergen nasjonalpark nasjonalpark (Svalbardmiljøloven) (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  33. Miljødirektoratets: Øvre Anarjokka nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  34. Miljødirektoratets: Øvre Dividal nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  35. Miljødirektoratets: Øvre Pasvik nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  36. Miljødirektoratets: Raet nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  37. Miljødirektoratets: Rago nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  38. Miljødirektoratets: Reinheimen nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  39. Miljødirektoratets: Reisa nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  40. Miljødirektoratets: Rohkunborri nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  41. Miljødirektoratets: Rondane nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  42. Miljødirektoratets: Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  43. Miljødirektoratets: Sassen-Bünsow Land nasjonalpark nasjonalpark (Svalbardmiljøloven) (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  44. Miljødirektoratets: Seiland nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  45. Miljødirektoratets: Sjunkhatten nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  46. Miljødirektoratets: Skarvan og Roltdalen nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  47. Miljødirektoratets: Sør-Spitsbergen nasjonalpark nasjonalpark (Svalbardmiljøloven) (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  48. Miljødirektoratets: Stabbursdalen nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  49. Miljødirektoratets: Varangerhalvøya nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].
  50. Miljødirektoratets: Ytre Hvaler nasjonalpark (norw.). W: Naturbase faktaark [on-line]. [dostęp 2019-08-05].