Pasówka rudosterna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pasówka rudosterna
Passerella iliaca[1]
(Merrem, 1786)
Ilustracja
Podgatunek nominatywny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina pasówki
Rodzaj Passerella[2]
Swainson, 1837
Gatunek pasówka rudosterna
Synonimy
  • Fringilla iliaca Merrem, 1786[3]
  • Zonotrichia iliaca (Merrem, 1786)[1]
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     występuje przez cały rok

     przeloty

     zimowiska

Pasówka rudosterna[5] (Passerella iliaca) – gatunek małego ptaka z rodziny pasówek (Passerellidae), zamieszkujący Amerykę Północną. Nie jest zagrożony.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Tereny lęgowe czterech grup podgatunków:

     P. i. iliaca

     P. i. unalaschcensis

     P. i. schistacea

     P. i. megarhyncha

W niektórych ujęciach systematycznych jest to jedyny przedstawiciel rodzaju Passerella[5], ale część autorów dzieli ten takson na cztery osobne gatunki[3][6].

Wyróżniono kilkanaście podgatunków P. iliaca[6][5]:

  • P. iliaca unalaschcensis (J. F. Gmelin, 1789)pasówka północnaAleuty i południowo-zachodnia Alaska.
  • P. iliaca townsendi (Audubon, 1838) – południowo-wschodnia Alaska, Wyspy Królowej Charlotty.
  • P. iliaca fuliginosa Ridgway, 1899 – wybrzeża południowo-wschodniej Alaski do północno-zachodnich USA.
  • P. iliaca annectens Ridgway, 1900Yakutat Bay.
  • P. iliaca insularis Ridgway, 1900Kodiak.
  • P. iliaca sinuosa Grinnell, 1910 – południowa Alaska.
  • P. iliaca chilcatensis J. D. Webster, 1983 – południowo-wschodnia Alaska do północno-zachodniej Kolumbii Brytyjskiej.
  • P. iliaca schistacea S. F. Baird, 1858pasówka szarawa – Kanada (południowo-zachodnia do południowo-środkowej), północno-środkowe i zachodnio-środkowe USA.
  • P. iliaca altivagans Riley, 1911 – wewnętrzna część południowo-zachodniej Kanady.
  • P. iliaca canescens Swarth, 1918 – wschodnia Kalifornia i centralna Nevada.
  • P. iliaca olivacea Aldrich, 1943 – południowo-zachodnia Kanada i północno-zachodnie USA.
  • P. iliaca swarthi Behle & Selander, 1951 – północno-zachodni Utah i południowo-wschodnie Idaho.
  • P. iliaca megarhyncha S. F. Baird, 1858pasówka grubodzioba – południowo-zachodni Oregon i Kalifornia.
  • P. iliaca zaboria Oberholser, 1946 – północno-zachodnia i środkowa Alaska, zachodnia Kanada.
  • P. iliaca iliaca (Merrem, 1786)pasówka rudosterna – środkowa i wschodnia Kanada.

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) do P. iliaca zalicza jedynie podgatunek nominatywny i P. i. zaboria, a pozostałe podgatunki wydziela do trzech osobnych gatunków: P. unalaschcensis, P. schistacea i monotypowego P. megarhyncha. Podobne ujęcie systematyczne stosuje IUCN[4][7][8][9].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 16–19 cm. U wschodniego podgatunku ogon rdzawy, także rdzawa barwa na szarej głowie i grzbiecie oraz na skrzydłach. Podgatunek z rejonów centralnych ma grzbiet oraz głowę szarą, z rdzawym nalotem. U podgatunków z zachodniego wybrzeża pióra ciemnobrązowe. Wszystkie podgatunki mają pierś w gęste kreski, często z plamą na środku.

Zasięg, środowisko[edytuj | edytuj kod]

Zarośla w północnej części Ameryki Północnej; na południu w zachodnich górach. Zimę spędza wzdłuż środkowo-zachodniego i południowo-zachodniego wybrzeża, środkowo-wschodniej i południowo-wschodniej części Ameryki Północnej.

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2016 roku dzieli pasówkę rudosterną na cztery osobne gatunki i klasyfikuje je następująco:

  • P. iliacagatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern), trend liczebności populacji stabilny[4].
  • P. unalaschcensis – gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern), trend liczebności populacji stabilny[7].
  • P. schistacea – gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern), trend liczebności populacji stabilny[8].
  • P. megarhyncha – gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern), trend liczebności populacji stabilny[9].

Organizacja Partners in Flight szacuje liczebność populacji lęgowej pasówki rudosternej (w szerszym ujęciu systematycznym) na około 20 milionów dorosłych osobników. Ocenia się, że w latach 1966–2015 liczebność tego gatunku zmniejszyła się o 51%[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Passerella iliaca, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Passerella, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2013-05-27] (ang.).
  3. a b Red Fox-sparrow (Passerella iliaca) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-16)].
  4. a b c BirdLife International, Passerella iliaca, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2021-02-10] (ang.).
  5. a b c Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Passerellidae Cabanis & Heine, 1850-51 - pasówki - New world sparrows and allies (wersja: 2021-01-20). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-02-10].
  6. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): New World Sparrows, Bush Tanagers (ang.). IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-02-10].
  7. a b BirdLife International, Passerella unalaschcensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2021-02-10] (ang.).
  8. a b BirdLife International, Passerella schistacea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2021-02-10] (ang.).
  9. a b BirdLife International, Passerella megarhyncha, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2021-02-10] (ang.).
  10. Fox Sparrow Life History (ang.). W: All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-02-10].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]