Pascal Lissouba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pascal Lissouba
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 15 listopada 1931
Tsinguidi
Data i miejsce śmierci 24 sierpnia 2020
Perpignan
Kongo Prezydent Konga
Okres od 31 sierpnia 1992
do 25 października 1997
Przynależność polityczna Panafrykański Związek na rzecz Demokracji Społecznej
Pierwsza dama Jocelyne Lissouba
Poprzednik Denis Sassou-Nguesso
Następca Denis Sassou-Nguesso
Kongo Premier Konga
Okres od 24 grudnia 1963
do 15 kwietnia 1966
Przynależność polityczna Narodowy Ruch Rewolucyjny
Poprzednik Alphonse Massamba-Débat
Następca Ambroise Noumazalaye

Pascal Lissouba (ur. 15 listopada 1931 w Tsinguidi, zm. 24 sierpnia 2020 w Perpignan[1]) – kongijski polityk, premier Konga od 24 grudnia 1963 do 15 kwietnia 1966, pierwszy demokratycznie wybrany prezydent Konga od 31 sierpnia 1992 do 25 października 1997[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolwent Liceum Felix Faure (1948–1952) w Nicei, École Supérieure d'Agriculture w Tunisie i Uniwersytetu Paryskiego (1958–1961).

Zaraz po ukończeniu studiów, w latach 1961–1963 został zatrudniony w Ministerstwie Rolnictwa (1961-63), w grudniu 1963 został mianowany premierem i sprawował ten urząd do kwietnia 1966. Po obaleniu Alphonse Massamba-Débata w 1968 roku, mimo odsunięcia od życia politycznego, Lissouba pozostał członkiem rządu. W 1973 roku został aresztowany, a następnie uniewinniony za udział w nieudanym zamachu stanu. W 1977 roku – po zabójstwie prezydenta – został aresztowany, a potem uniewinniony z zarzutów o udział w nieudanym zamachu stanu w 1973. Mimo to został aresztowany i skazany na dożywocie za udział w zabójstwie. W 1979 został zwolniony, lecz musiał opuścić kraj i do 1990 przebywał na wygnaniu we Francji. We Francji był profesorem na Uniwersytecie w Paryżu, a następnie pracował dla UNESCO w Paryżu i Nairobi. Po odsunięciu od władzy prezydenta Denisa Sassou-Nguesso powrócił do ojczyzny i w sierpniu 1992 został wybrany nowym prezydentem Konga, pokonując w II turze wyborów Bernarda Kosélasa.

Kolélas stanął wówczas na czele opozycyjnej koalicji Unii na rzecz Odnowy Demokracji (URD), w skład której wchodziła MCCDI i PCT z Denisem Sassou-Nguesso. Konflikt między pierwszym demokratycznym prezydentem Lissoubą a opozycją rozgorzał na przełomie maja i czerwca 1993, kiedy to w zamieszkach śmierć poniosło 2000 osób. W styczniu 1994 wojsko zablokowało dzielnicę Bacongo w stolicy kraju, w której mieszkał Kolélas i mieściła się siedziba powołanej przez niego milicji Ninja. Zbrojną konfrontacje przerwało porozumienie z 30 stycznia 1994. Publiczne pojednanie między Kolélasem a prezydentem Lissoubą, do którego doszło w czerwcu 1994, zaowocowało w lipcu 1994 powołaniem go na stanowisko burmistrza Brazzaville[3].

Lissouba i jego polityczny partner Bernard Kolélas byli zmuszeniu do ucieczki z kraju, kiedy 14 października 1997 bojówki kierowane przez Sassou-Nguesso i wspierające ich siły Angoli przejęły kontrolę nad Brazzaville. Dzień później Sassou-Nguesso ogłosił zniesienie urzędu premiera i obalenie prezydenta Pascala Lissouby[4]. Od tego czasu przebywał na emigracji w Londynie. Chciał powrócić do kraju i wystartować w wyborach w 2002 roku, jednak w grudniu 2001 roku został postawiony przed sądem w Brazzaville w trybie zaocznym i skazany na 30 lat obozu pracy za zdradę i korupcję[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Former Congolese President Pascal Lissouba passed away at 88 in France.
  2. Ks. Wojciech Mach: Na linii frontu wojny domowej (pol.). 2005. [dostęp 5 listopada 2009].
  3. John F. Clark: Congo: Transition and the Struggle to Consolidate”, in Political Reform in Francophone Africa. Gardinier, 1997, s. 70–75. (ang.)
  4. Rebel leader rejects Congo-Brazzaville government offers, Radio France Internationale [dostęp 1998-10-24] (fr.).
  5. Congolese ex-leader guilty of treason (ang.). BBC. [dostęp 29 grudnia 2001].