Pasmo Gorca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Południowe zbocza pasma Gorca z widokiem na Tatry
Fragment pasma Gorca. Widok z Przełęczy Knurowskiej

Pasmo Gorca – jedno z głównych odgałęzień rozrogu Turbacza w Gorcach.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Jest to długie, biegnące na wschód od Turbacza pasmo górskie, charakteryzujące się długim, wielokilometrowej długości kopulastym grzbietem, którego wysokość w żadnym miejscu nie schodzi poniżej 1000 m n.p.m. W grzbiecie tym wyróżnia się kilka szczytów; w kierunku od Turbacza (1315 m) na wschód są to: Kiczora (1284 m), Jaworzyna Kamienicka (1288 m), Przysłop (1187 m), Gorc (1228 m). Od północnej stromy niemal całkowicie zalesione zbocza tego pasma stromo opadają do doliny potoku Kamienica Gorczańska, po południowej zaś stronie odchodzi kilka bocznych grzbietów, pomiędzy którymi znajdują się głębokie kotliny potoków Łopuszanka, Chłapkowy Potok, Furcówka, Potok Forędówki, Jaszcze, Jamne, Potok Gorcowy, stanowiących lewobrzeżne dopływy Ochotnicy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W wyniku kilkuwiekowej eksploatacji rolniczej znaczne części zboczy pasma Gorca, szczególnie po południowej stronie, ponad wsią Ochotnica Górna i Dolna zostały zamienione na pola uprawne (w dolnej części) i polany (w górnej części zboczy i na grzbiecie). Największe z polan na grzbiecie pasma Gorca to: Hala Młyńska, Jaworzyna Kamienicka, Średniak, Przysłop Górny, Przysłop Dolny, Bieniowe, Gorc Gorcowski, Gorc Młynieński i Gorc Kamienicki. Z polan tych roztaczają się bardzo rozlegle widoki na Tatry, Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki i Pieniny. Jeszcze w latach 80. polany te tętniły intensywnym życiem pasterskim, po włączeniu ich do Gorczańskiego Parku Narodowego i zaprzestaniu pasterstwa zaczęły zarastać stopniowo lasem. Po kilkudziesięciu latach od swojego powstania park rozpoczął koszenie niektórych polan, by zapobiec ich zalesieniu. Koszone i wypasane są jeszcze niżej położone polany prywatne, ale i tutaj z przyczyn ekonomicznych stopniowo zaprzestaje się ich użytkowania, niektóre są zalesiane.

Mogiła partyzancka

Na grzbiecie pasma Gorca, pomiędzy polaną Przysłop Dolny a Gorcem, w odległości kilkudziesięciu metrów od zielonego szlaku turystycznego, znajduje się w lesie grób Władysława Pisarskiego – partyzanta IV baonu 1 PSP Armii Krajowej, który poległ tu 20 października 1944 r. Był jedynym poległym partyzantem w czasie operacji "bitwa nad Ochotnicą", do przeprowadzenia której Niemcy ściągnęli oddziały SS "Galizien" w liczbie ok. 600 żołnierzy (w dywizji tej służyli głównie Ukraińcy i niemieccy żołnierze z karnej kompanii). Chcieli zniszczyć zgrupowania partyzanckie w Gorcach. Doskonale znający teren partyzanci AK wspólnie z partyzantką sowiecką zorganizowali zasadzki, w których zabili kilkudziesięciu żołnierzy po stronie niemieckiej. Walki toczyły się na całych południowych zboczach pasma Gorca. Wobec znacznej przewagi wroga partyzanci wycofali się w dalsze rejony Gorców. W odwecie Niemcy spacyfikowali później Ochotnicę, zabijając 53 osoby i paląc 29 gospodarstw.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Pod szczytem Gorca w okresie letnim działa sezonowa studencka baza namiotowa na Gorcu, a na zboczach bocznego, odchodzącego na południe od Przysłopu grzbietu (ponad doliną potoku Jamne) znajduje się schronisko Gorczańska Chata "GOCHA" (d. Hawiarska Koliba). Poniżej szczytu Gorca, na polanie Gorc Kamienicki użycza gościny i noclegu prywatna bacówka.

Szlaki turystyki pieszej[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny niebieski – niebieski z Rzek na Gorc. 2 h, ↓ 1.10 h, deniwelacja 500 m,
szlak turystyczny żółty – żółty z Ochotnicy Górnej obok Gorczańskiej Chaty (d. Hawiarska Koliba) na polanę Przysłop Dolny, do skrzyżowania z szlakiem zielonym. 3.20 h, ↓ 2.15 h. Deniwelacja 600 m,
szlak turystyczny zielony – zielony z Ochotnicy Dolnej przez Gorc i głównym grzbietem przez Przysłop i Jaworzynę Kamienicką do Polany Gabrowskiej Dużej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Gorce. Mapa turystyczna 1:50 000. Kraków: Compass, 2007. ISBN 978-83-89165-39-8.
  2. Józef Nyka: W Gorcach. Warszawa: 1968 wydawca=Wyd. Interpress.
  3. Marek Cieszkowski, Paweł Luboński: Gorce- przewodnik dla prawdziwego turysty. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2004. ISBN 83-89188-19-8.