Pasmo Lubomira i Łysiny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Widok od północno-zachodniej strony
Widok od północno-wschodniej strony
Sianokosy na stokach Lubomira
Kiczora widziana ze Szczebla
Obserwatorium astronomiczne na Lubomirze
Kapliczka na stokach Łysiny

Pasmo Lubomira i Łysiny – pasmo górskie, które według regionalizacji Kondrackiego należy do Beskidu Wyspowego[1], zaś na mapach i w przewodnikach turystycznych czasami zaliczane jest do Beskidu Makowskiego[2], a czasami do Beskidu Myślenickiego (ta nazwa jest nieoficjalna)[3].

Najwyższe szczyty tego pasma to Lubomir (904 m) i Łysina (891 m)[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Pasmo Lubomira i Łysiny na zachodzie sąsiaduje z Beskidem Makowskim (Pasmo Koskowej Góry), na południu i wschodzie z innymi wzniesieniami Beskidu Wyspowego, zaś na północy z Pogórzem Wiśnickim[1].

Pasmo jest ograniczone[1].:

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Pasmo przebiega z zachodu (okolice Myślenic), zataczając łuk, na południe. W górnych partiach występują miejscami strome stoki, jednak dominują te o umiarkowanym, a niżej małym nachyleniu. Zbocza nie są całkowicie zalesione, są liczne obszary bezleśne, jak polany, a także pola uprawne. Większe kompleksy leśne obejmują rejon Uklejnej (677 m) i Chełmu (613 m) oraz masyw Łysiny, Lubomira i Kamiennika[2].

Patrząc od krańca północno-zachodniego, zaczynają je dwa równoległe grzbiety Uklejnej (uznawany za główny) i Chełmu, rozdzielone doliną Talagówki. Łączą się one na Śliwniku (620 m). Dalej wznosi się Działek (622 m), od którego odbiega na południowy zachód krótki boczny grzbiet Krzywickiej Góry (584 m). Następnie grzbiet biegnie w stronę Łysiny. Na wysokości ok. 700 m osiąga polanę Nad Nowinami, gdzie znajduje się zwornik wysyłający na południowy zachód ramię Bani (611 m). Osiąga wierzchołek Łysiny, skąd ku północy odgałęzia się grzbiet Kamiennika (Kamiennik Południowy 827 m, Kamiennik Północny 785 m), opadający potem ku Zasańskiej Przełęczy. Główny grzbiet natomiast obniża się nieznacznie na płytką przełęcz Weska, z której na południe odbiega grzbiet kulminujący w Patryi (762 m), rozgałęziający się następnie na ramię Szczałby (657 m), Bydłoniowej (645 m) i masyw Kiczory (725 m). Za wspomnianą niewyraźną przełęczą wznosi się najwyższy w paśmie Lubomir, skąd grzbiet opada na przełęcz Jaworzyce (579 m)[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W okresie II wojny światowej rejon Lubomira i Łysiny był jednym z największych punktów ruchu oporu przeciwko okupacji niemieckiej w Polsce. W czerwcu 1944 liczebność partyzanckiego oddziału „Odwet” Armii Krajowej dowodzonego wówczas przez Wincentego Horodyńskiego sięgnęła 700 osób. Jego oddziały stacjonowały w Paśmie Łysiny i Lubomira, na Grodzisku i w okolicznych miejscowościach. Sztab oddziału znajdował się w przysiółku Sarnulki na stokach Ostrysza. Na Suchej Przełęczy pomiędzy Łysiną a Kamiennikiem często organizowane były zbiórki oddziału i msze polowe. Po brawurowej akcji odbicia A. Woźniakowskiego (adiutanta komendanta) z obozu w Dobczycach, Niemcy wycofali część swoich posterunków z tego rejonu, a wzdłuż Raby rozmieścili tablice z napisem „Achtung Banditen”. Od 10–15 września 1944 partyzanci rozpoczęli w Paśmie Lubomira i Łysiny akcję usuwania Niemców, która potem uznana została za jedną z największych partyzanckich batalii II wojny światowej. Partyzanci urządzili udaną zasadzkę na niemiecką karną ekspedycję na przełęczy Zasańskiej, a podczas bitwy o most w Glichowie zabili 270 Niemców przy własnych stratach 12 ludzi. Odpowiedzią Niemców było przysłanie nowego oddziału ok. 1500 żołnierzy, tym razem wyposażonego w działa i czołgi, który otoczył całe Pasmo Lubomira i Łysiny szczelnym pierścieniem. Wówczas to spłonęło obserwatorium astronomiczne na szczycie Lubomira. Partyzantom udało się jednak przedrzeć przez pierścień okrążenia. W odwecie Niemcy dokonali pacyfikacji okolicznych miejscowości zabijając ludność cywilną w Czasławiu, Lipniku, Poznachowicach i w Wiśniowej[4].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Infrastruktura turystyczna
Szlaki turystyczne
szlak turystyczny czerwony Mały Szlak Beskidzki Myślenice – Uklejna – Działek – Kudłacze – Łysina – Lubomir – przełęcz Jaworzyce
szlak turystyczny żółty Pcim – Krzywicka Góra – Działek
szlak turystyczny żółty Lubień – Weszkówka – Łysina – Kamiennik Południowy – przełęcz Zasań – Dobczyce
szlak turystyczny zielony Myślenice–Zarabie – Chełm – Poręba – Kamiennik Północny – Kamiennik Południowy – Działek – Kudłacze
szlak turystyczny zielony Wiśniowa – Lubomir
szlak turystyczny niebieski Myślenice – przełęcz NiwaTrzemeśnia – Ostrysz
szlak turystyczny czarny Pcim – Kudłacze – Łysina

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  2. a b c d Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  3. Dariusz Dyląg, Piotr Sadowski: Beskid Myślenicki. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2005. ISBN 83-89188-41-4.
  4. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2001. ISBN 83-85557-86-5.