Pasterze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy lodowca w Austrii. Zobacz też: pasterz.
Pasterze
Pasterzen Kees
Ilustracja
Lodowiec Pasterze (2006)
Państwo  Austria
Lokalizacja Großglockner
World Glacier Inventory AT4J131MO027
Rodzaj dolinny
Klasa lodowca wypustowy
Forma lodowca zespołowa
Typ czoła rozszerzająca się stopa
Powierzchnia (2013) 16,28 km²
Długość (1975) 9,4 km
Wysokość maksymalna (1975) 3700 m n.p.m.
Wysokość minimalna (1975) 2070 m n.p.m.
Trend fluktuacji (2015) regresja
Położenie na mapie Alp
Mapa lokalizacyjna Alp
Pasterze
Pasterze
Ziemia 47°05′08″N 12°43′24″E/47,085556 12,723333

Pasterze – najdłuższy lodowiec w Alpach Wschodnich położony na obszarze Parku Narodowego Wysokie Taury w Austrii.

Topografia[edytuj]

Lodowiec Pasterze jest położony we wschodniej części masywu Großglockner w kraju związkowym Karyntia[1] i schodzi w kierunku północno-wschodnim[2] na obszarze Parku Narodowego Wysokie Taury (Nationalpark Hohe Tauern)[3]. Pasterze jest najdłuższym lodowcem w Austrii oraz w Alpach Wschodnich i dziewiątym pod względem długości lodowcem w Alpach[1].

Lodowiec Pasterze jest lodowcem rodzaju alpejskiego dolinnego, zgodnie z klasyfikacją WGI jest to lodowiec wypustowy, zespołowy, o czole w kształcie rozszerzającej się stopy (typ. 412)[4][2]. Lodowiec ma kilka izolowanych pól firnowych i rozpoczyna się na wysokości 3700 m n.p.m., czoło lodowca na wysokości 2070 m n.p.m. (1975)[5], a jego długość to 9,4 km (1975)[5]. Powierzchnia lodowca wynosiła w 1969 oraz 1975[5] 19,78 km2, natomiast w 2013[5] 16,28 km2, w sezonie 2014/2015 regresja lodowca wyniosła średnio 54,4 metra[6].

Turystyka[edytuj]

Do lodowca prowadzi asfaltowa Alpejska Droga Wysokogórska Großglockner (Großglockner Hochalpenstraße)[3]. Na jednym z mutonów lodowca znajduje się schronisko Oberwalder (2972 m n.p.m.)[1].

Historia[edytuj]

W okresie małej epoki lodowej lodowiec sięgał poza próg Margaritze (2000 m n.p.m.), obecnie na nim znajduje się na nim zapora wodna oraz sztuczny zbiornik retencyjny Margaritze[1]. W 1856 lodowiec oglądał cesarz Franciszek Józef I[1]. Dla upamiętnienia tego wydarzenia miejsce w którym był cesarz oraz do którego wtedy sięgał lodowiec nazwano Kaiser-Franz-Josefs-Höhe[1]. Do końca lat 20. XX wieku zasięg lodowca wyznaczał próg Elisabethfelsen (2156 m n.p.m.), przed którym obecnie znajduje się jezioro Sandersee[1]. Po II wojnie światowej z Kaiser-Franz-Josefs-Höhe została zbudowana kolejka szynowa do czoła lodowca, która obecnie dzieli od czoła lodowca kilkadziesiąt metrów różnicy przewyższenia[1].

Toponimia[edytuj]

Nazwa Pasterze pochodzi najprawdopodobniej z języka słoweńskiego i oznacza miejsce odpowiednie do wypasu owiec[7].

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h dr hab. Jacek Kozak, dr Mateusz Troll: Informator Polskiego Towarzystwa Geograficznego Badania i podróże naukowe krakowskich geografów tom 1. Kraków: 2003, s. 156-160. ISBN 83-919079-0-2.
  2. a b World Glacier Inventory (ang.). National Snow and Ice Data Center. [dostęp 2016-07-27].
  3. a b Grossglockner High Alpine Road (ang.). [dostęp 2016-07-27].
  4. Jakub Małecki: Klasyfikacja morfologiczna lodowców 1/4 – wstęp. W: Podstawy glacjologii [on-line]. 2014-01-24. [dostęp 2016-07-27].
  5. a b c d Fluctuations of Glaciers Database.. , 2015. World Glacier Monitoring Service (WGMS). DOI: 10.5904/wgms-fog-2015-11 (ang.). 
  6. Andrea Fischer. Gletscherbericht 2014/2015. Sammelbericht über die Gletschermessungen des Österreichischen Alpenver- eins im Jahre 2015.. „Bergauf”. 140 (70). s. 26-33 (niem.). 
  7. Claudia Lagler. Die Pasterze. „Schwaben Alpin”, s. 17-18, 2007. Deutscher Alpenverein Sektion Schwaben (niem.). 

Linki zewnętrzne[edytuj]