Paszczak papuaski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paszczak papuaski
Podargus papuensis[1]
Quoy i Gaimard, 1830
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd paszczakowe
Rodzina paszczaki
Rodzaj Podargus
Gatunek paszczak papuaski
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Paszczak papuaski[3], zmrocznik papuaski[4] (Podargus papuensis) – gatunek ptaka z rodziny paszczaków (Podargidae), której jest największym przedstawicielem[4]. Występuje w lesistych obszarach północno-wschodniej Australii (głównie półwysep Jork), wschodniej Indonezji, Papui-Nowej Gwinei oraz na pomniejszych wyspach[5].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Obecnie Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) oraz autorzy Handbook of the Birds of the World uznają paszczaka papuaskiego za gatunek monotypowy[6][7]. Wcześniej niektórzy autorzy proponowali wyróżnienie trzech podgatunków: P. p. papuensis, P. p. baileyi oraz P. p. rogersi[5][6][8].

Opis gatunku[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyczne dla wszystkich paszczaków są wielkie głowy i szerokie dzioby, jakby nieproporcjonalne do reszty wąskiego ciała z długimi, szpiczasto zakończonymi skrzydłami i ogonem. Wokół dzioba wystają szczeciniaste pióra. Całość upierzenia utrzymana jest w tonacji szaro-rdzawej z wzorami imitującymi korę drzew, która jest naturalnym tłem dla odpoczywającego w dzień ptaka. Samce są nieco większe i o wzorach bardziej „marmurkowych”. Samice zaś mają więcej barwy rudej. Oczy są duże i czerwone, nogi krótkie i krępe.

Średnie wymiary[edytuj | edytuj kod]

  • Długość ciała: 45–60 cm[6]
  • Masa ciała: 256–599 g[6]

Biotop[edytuj | edytuj kod]

Tropikalne i subtropikalne lasy niżej położonych obszarów, przy czym unika najbardziej wilgotnych i gęstych zadrzewień.

W dzień paszczaki papuaskie odpoczywają ukryte wśród wysokich drzew

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Aktywny nocą, podczas której poluje na drobne zwierzęta. Dzień spędza, podobnie jak sowy, przyczajony przy pniu lub na grubej gałęzi. Głośne odgłosy paszczaków papuaskich przypominają gwizdanie lub wycie (uuuum) i jest słyszane głównie tuż po zmierzchu i przed samym świtem. Prowadzą raczej samotniczy tryb życia, łącząc się jedynie w pary.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Żywi się owadami, jaszczurkami, żabami i małymi gryzoniami. Istnieje teoria, że wydzielany z gardzieli paszczaka odór przyciąga muchy, obserwowano bowiem paszczaki przyczajone z otwartym dziobem i łapiące siadające w dziobie owady[9].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Okres rozrodczy przypada pomiędzy sierpniem a styczniem[5]. Ptaki tworzą stałe pary na lata. Gniazdo stanowi kilka patyków ułożonych w rozwidleniu grubszych gałęzi. Samica składa 1–2 białe jaja. Wysiadują obydwoje rodzice przez 25–27 dni.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Podargus papuensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Podargus papuensis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Podargidae Bonaparte, 1838 - paszczaki - Frogmouths (Wersja: 2015-09-13). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-24].
  4. a b Penny Olsen: Sowy i lelkowate (w:) Encyklopedia. Zwierzęta. Warszawa: Elipsa, 1999, s. 350-352. ISBN 83-85152-34-2.
  5. a b c Graham Pizzey, Frank Knigth: Field Guide to the Birds of Australia. Sydney: HarperCollinsPublishers, 1997, s. 308. ISBN 0-207-18013-X. (ang.)
  6. a b c d Holyoak, D.T.: Papuan Frogmouth (Podargus papuensis). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-02-24].
  7. F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Frogmouths, Oilbird, potoos, nightjars (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-24].
  8. Paszczak papuaski w bazie Avibase. [dostęp 2020-02-24].
  9. Sposób paszczaków na muchy (ang.). [dostęp 11 listopada 2011].