Patyczak peruwiański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Patyczak peruwiański
Oreophoetes peruana
(Saussure, 1868)
Dorosła samica
Dorosła samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd straszyki
Rodzina Diapheromeridae
Podrodzina Diapheromerinae
Plemię Oreophoetini
Rodzaj Oreophoetes
Gatunek patyczak peruwiański
Synonimy
  • Bacteria peruana Saussure, 1868
  • Allophyllus peruanus (Saussure, 1868)
  • Bacunculus festae Giglio-Tos, 1898
  • Allophyllus festuca Giglio-Tos, 1898
  • Bacunculus gramen Giglio-Tos, 1898
  • Heteronemia festae (Giglio-Tos, 1898)
  • Heteronemia festuca (Giglio-Tos, 1898)
  • Heteronemia gramen (Giglio-Tos, 1898)

Patyczak peruwiański (Oreophoetes peruana) – gatunek owada z rzędu straszyków i rodziny Diapheromeridae.

Taksonomia[edytuj]

Gatunek ten opisany został w 1868 roku przez Henriego de Saussure jako Bacteria peruana. Po rewizji rodzaju z 2002 roku należą do niego dwa podgatunki[1][2]:

  • Oreophoetes peruana peruana (Saussure, 1868)
  • Oreophoetes peruana nigripes (Scudder, 1875)

Opis[edytuj]

Jest to nieduży straszyk o ciele długości od 52 do 64 mm[1] (wg innych źródeł 6–8 cm[3]). Samiec smuklejszy od samicy[3]. Głowa ma kształt zaokrąglonego prostokąta, płaskie ciemię i małe, półkuliste oczy. Uda przednich odnóży są proste i krótsze od ich goleni. Podgatunek nominatywny (O. p. peruana) ma cztery czarne kropki na głowie, a tułów i odwłok czarne z czerwonymi, pomarańczowymi lub żółtymi podłużnymi pasami. Podgatunek O. p. nigripes ma ciało czarne z żółtymi: całą głową i przedpleczem, przodem i tyłem śródplecza i zaplecza oraz trzema ostatnimi segmentami odwłoka. Odnóża u tego podgatunku są czarne z żółtawoczarnymi stopami. Pomiędzy podgatunkami występują też niewielkie różnice w genitaliach samców[1].

Jaja opisano tylko u podgatunku nominatywnego. Są jasnobrązowe do rudobrązowych z ciemniejszymi kropkami. Kształt mają prawie okrągły w widoku bocznym i zaokrąglenie rombowaty w przekroju poprzecznym. Wieczko jest podługowato-owalne z grupką szczecin pośrodku. Płytka mikropilowa jest wydłużona i sięga wieczka, natomiast linia środkowa jest krótka[1].

Mechanizm obronny[edytuj]

W przedtułowiu tych larw, jak i dorosłych znajdują się gruczoły obronne, uchodzące tuż za głową. Podrażnione patyczaki wydzielają ich produkty w postaci białych kropli lub, rzadziej, rozpylają ją. Niezdolne są do jej wydzielania jedynie w trakcie wylinki, lecz zdolność ta powraca już w kilka minut po niej. Jest to możliwe dzięki temu, że oskórek gruczołów nie jest z nich usuwany w całości i znajdująca się w nich wydzielina nie jest tracona razem z nim. Jedynym składnikiem lotnym produktu gruczołów jest chinolina. Substancja ta działa drażniąco i chroni patyczaki przed atakami mrówek, karaczanów, pająków i płazów bezogonowych. Patyczaki peruwiańskie są jedynymi znanymi zwierzętami wytwarzającymi chinolinę[4].

Rozprzestrzenienie[edytuj]

Owad neotropikalny, zasiedlający górzyste rejony Peru i Ekwadoru[2][1].

Hodowla[edytuj]

Podgatunek O. p. peruana jest popularnym owadem terrarystycznym, hodowanym od 1984 roku. Owady w hodowlach pochodzą z populacji zamieszkującej dolinę Rio Shilcayo. W warunkach hodowlanych żywi się paprociami[1]. Rozmnaża się płciowo, jak i partenogenetycznie. Zdarzają się też gynandromorfy. Zaleca się temperaturę 15–22 °C, wilgotność 70–85% i terrarium o wymiarach 30×30×30 cm dla 6 osobników. Jaja klują się po 2–3 miesiącach, larwy przechodzą ostatnią wylinkę po 3–4 miesiącach, a imago żyją do 10 miesięcy[3].

Przypisy

  1. a b c d e f O. Zompro. A revision of Oreophoetes Rehn, 1904, and description of a new genus (Insecta: Phasmatodea: Anareolatae: Diapheromeridae: Diapheromerinae: Oreophoetini). „Revue Suisse De Zoologie”. 109, s. 143–153, 2002. 
  2. a b Paul Brock, David C. Eades, Daniel Otte, Ed Baker, Thies Büscher: Sipyloidea sipylus (Westwood, 1859). W: Phasmida Species File (Version 5.0/5.0) [on-line]. [dostęp 2017-04-20].
  3. a b c Bartosz Rom: Oreophoetes peruana – patyczak peruwiański. W: terrarium.com.pl [on-line]. [dostęp 2017-04-23].
  4. T. Eisner, R.C. Morgan, A.B. Attygalle, S.R. Smedley, K.B. Herath, J. Meinwald. Defensive production of quinoline by a phasmid insect (Oreophoetes peruana). „Journal of Experimental Biology”. 200, s. 2493–2500, 1997.