Paul Bach-y-Rita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paul Bach–y–Rita
Data i miejsce urodzenia 4 kwietnia 1934
Nowy Jork
Data śmierci 20 listopada 2006
Przyczyna śmierci Nowotwór
Zawód, zajęcie Neurobiolog
Narodowość Amerykanin
Uczelnia Narodowy Uniwersytet Autonomiczny Meksyku
Wydział neuronauka, neuroplastyczność

Paul Bach-y-Rita (ur. 4 kwietnia 1934 w Nowym Jorku, zm. 20 listopada 2006) – amerykański neuroplastyk. Jako jeden z pierwszych poważnie przestudiował ideę neuroplastyczności i wprowadził substytucję sensoryczną jako narzędzie leczenia pacjentów cierpiących na zaburzenia neurologiczne. Nazywany jest „ojcem substytucji zmysłów”[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Paul Bach-y-Rita urodził się 4 kwietnia 1934 r. w Nowym Jorku. Jego matką była Anne Hyman, a ojcem Pedro Bach-y-Rita[2]. W wieku piętnastu lat ukończył liceum ogólnokształcące Bronx High School of Science w Nowym Jorku. Następnie uczęszczał na akademię medyczną w Mexico City[3]. Po ukończeniu studiów przez krótki czas pracował jako lekarz w wiosce Tilzapotla w Morelos w Meksyku[2]. Następnie przez dziesięć lat pracował w Smith-Kettlewell Eye Research Institute w San Francisco, gdzie w wieku 37 lat został profesorem[2]. W 1959 roku jego ojciec przeszedł udar, który pozbawił go zdolności mowy i sparaliżował lewą część ciała[4]. Brat Paula – George Bach-y-Rita przywrócił ojcu zdolność mowy oraz ruszania się[2]. Pedro Bach-y-Rita zmarł w wieku 73 lat na jednej z górskich wędrówek[4]. Powrót ojca do zdrowia zainspirował Paula do studiowania neuroplastyczności mózgu[5]. Wynalazł wiele urządzeń przywracających niektóre zmysły, m.in. równowagi[6][7][8], wzrok[8][9][10], dotyk[6]. Paul Bach-y-Rita zmarł na nowotwór 20 listopada 2006 w wieku 72 lat[2][11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nicola Twilley, Seeing with Your Tongue, The New Yorker [dostęp 2021-04-15] (ang.).
  2. a b c d e Dr. Paul Bach-y-Rita, web.archive.org, 21 września 2009 [dostęp 2021-04-15] [zarchiwizowane z adresu 2009-09-21].
  3. Sam Kean: Dziwne przypadki ludzkiego mózgu. ​ISBN 978-83-7229-647-4​, s. 111.
  4. a b Sam Kean: Dziwne przypadki ludzkiego mózgu. ​ISBN 978-83-7229-647-4​, s. 112.
  5. Neuroplasticity – The Story of Paul Bach-y-Rita [dostęp 2021-04-15] (ang.).
  6. a b Sam Kean: Dziwne przypadki ludzkiego mózgu. ​ISBN 978-83-7229-647-4​, s. 114.
  7. Dr. Paul Bach-y-Rita, Subject Zero, 25 czerwca 2013 [dostęp 2021-04-15] (ang.).
  8. a b Bach-y-Rita czyli balansowanie na języku, Kognitywnie, 19 maja 2018 [dostęp 2021-04-15] (pol.).
  9. Sam Kean: Dziwne przypadki ludzkiego mózgu. ​ISBN 978-83-7229-647-4​, s. 113.
  10. Neuroplasticity - Cross-modal reassignment, Encyclopedia Britannica [dostęp 2021-04-15] (ang.).
  11. Sam Kean: Dziwne przypadki ludzkiego mózgu. ​ISBN 978-83-7229-647-4​, s. 116.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]