Paweł Adamowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paweł Adamowicz
Ilustracja
Paweł Adamowicz (2018)
Data i miejsce urodzenia 2 listopada 1965
Gdańsk
Data i miejsce śmierci 14 stycznia 2019
Gdańsk
Prezydent Gdańska
Okres od 26 października 1998
do 14 stycznia 2019
Przynależność polityczna Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe / Platforma Obywatelska / Wszystko dla Gdańska
Poprzednik Tomasz Posadzki
Następca Aleksandra Dulkiewicz (p.o.)
Przewodniczący rady miasta Gdańska
Okres od 1994
do 1998
Przynależność polityczna Partia Konserwatywna / Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe
Poprzednik Andrzej Januszajtis
Następca Elżbieta Grabarek-Bartoszewicz
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wolności i Solidarności Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Za Zasługi dla Policji” Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Medal „Pro Memoria” Odznaka Honorowa za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego POL Odznaka Honorowa za Zasługi dla ZIW RP BAR.svg POL Odznaczenie Pam Za Zaslugi dla SZZAK BAR.svg Komandoria Missio Reconciliationis Honorowa Odznaka Organizacyjna „Za Zasługi dla Związku Piłsudczyków RP” Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice (od 1908) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Zasługi Cywilnej (Hiszpania) Order Krzyża Ziemi Maryjnej III Klasy (Estonia)
Paweł Adamowicz (2014)
Paweł Adamowicz, Sławomir Nowak i Mieczysław Struk (2011)

Paweł Bogdan Adamowicz (ur. 2 listopada 1965 w Gdańsku, zm. 14 stycznia 2019 tamże) – polski prawnik, samorządowiec i polityk. Działacz opozycji demokratycznej w czasie PRL. W latach 1990–1993 prorektor Uniwersytetu Gdańskiego, w latach 1994–1998 przewodniczący Rady Miasta Gdańska, w latach 1998–2019 prezydent Gdańska. Zmarł w wyniku ran zadanych mu przez zamachowca.

Życiorys

Wykształcenie i działalność zawodowa

W latach 1972–1980 uczęszczał do Szkoły Podstawowej nr 50 im. Emilii Plater w Gdańsku, a następnie w latach 1980–1984 do I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku[1][2]. W szkole średniej włączył się w konspirację solidarnościową. Był kolporterem prasy i wydawnictw podziemnych. W latach 1984–1986 był współwydawcą i drukarzem podziemnego uczniowskiego pisma „Jedynka”[1].

W latach 1984–1989 studiował na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Podczas studiów w okresie 1985–1987 był współwydawcą i drukarzem podziemnego pisma studentów „ABC”. W maju 1988 był współorganizatorem strajku okupacyjnego na swojej uczelni oraz przewodniczącym studenckiego komitetu strajkowego. Współtworzył pierwsze jawne stowarzyszenia opozycyjne wobec władz (Klub Myśli Politycznej „Dziekania” w Warszawie, Gdański Klub Polityczny im. Lecha Bądkowskiego, Stowarzyszenie „Kongres Liberałów” i Gdańskie Stowarzyszenie Akademickie)[1].

Po studiach rozpoczął pracę na UG jako asystent w Katedrze Historii Państwa i Prawa Polski[2], a w latach 1990–1993 był prorektorem UG ds. studenckich[1][2][3]. Naukowo zajmował się problematyką samorządu terytorialnego w II Rzeczypospolitej. Posiadał tytuł zawodowy magistra[2]. W latach 1991–1998 był członkiem komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” na Uniwersytecie Gdańskim[1][2]. W latach 1993–1996 odbył aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Gdańsku, zakończoną zdanym egzaminem[1].

Działalność polityczna

W 1990 został wybrany na radnego Gdańska z ramienia Komitetu Obywatelskiego. W latach 1990–1993 był członkiem władz krajowych i wojewódzkich Kongresu Liberalno-Demokratycznego[1][2]. W latach 1994–1998 pełnił funkcję przewodniczącego rady miasta. Działał wówczas w Partii Konserwatywnej i następnie w Stronnictwie Konserwatywno-Ludowym. W 1998 z listy AWS po raz trzeci został radnym, następnie objął urząd prezydenta miasta. W latach 1990–1994 był delegatem miasta do sejmiku samorządowego, w latach 1990–1991 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego sejmiku samorządowego[1][2]. W 2001 znalazł się wśród założycieli regionalnych struktur Platformy Obywatelskiej.

10 listopada 2002 został wybrany na drugą kadencję prezydencką, tym razem w wyborach bezpośrednich[4]. W wyborach samorządowych w 2006 skutecznie ubiegał się o reelekcję, zwyciężając w I turze z poparciem 60,9% głosujących (96 485 głosów)[5]. Cztery lata później ponownie wygrał w I turze[6]. W 2014 uzyskał reelekcję na kolejną kadencję, pokonując w II turze głosowania Andrzeja Jaworskiego[7].

Objął ponadto w międzyczasie funkcje przewodniczącego rad nadzorczych Zarządu Morskiego Portu Gdańsk[8] oraz Gdańskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej[9]. Członek Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego oraz od 2011 Komitetu Regionów[10]. Został członkiem organu nadzorczego Fundacji Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu, Fundacji Centrum Solidarności oraz Fundacji Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 2007–2015 był prezesem zarządu Unii Metropolii Polskich, następnie został członkiem zarządu tej organizacji[1][11][12][13].

W marcu 2015 prokurator przedstawił mu zarzuty dotyczące nieprawidłowości w oświadczeniach majątkowych, w związku z czym zawiesił członkostwo w PO[14] (które następnie wygasło). W marcu 2016 sąd rejonowy umorzył warunkowo postępowanie w tej sprawie na okres próby, orzekając jednocześnie wobec Pawła Adamowicza świadczenie pieniężne[15]. W grudniu 2016 Sąd Okręgowy w Gdańsku na skutek apelacji prokuratora uchylił ten wyrok i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia[16].

W 2018 założył Stowarzyszenie „Wszystko dla Gdańska”[17][18]. W lipcu 2018 Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe nieprawomocnie skazał go na grzywnę w wysokości 2,5 tys. złotych za naruszenie nietykalności cielesnej i pomówienie działacza Młodzieży Wszechpolskiej[19]. W listopadzie 2018 Sąd Okręgowy w Gdańsku umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając, że społeczna szkodliwość czynu była znikoma[20].

W listopadzie 2018 Paweł Adamowicz, kandydując z ramienia WdG, w II turze (w której poparły go m.in. Koalicja Obywatelska i środowiska lewicowe) ponownie został wybrany na prezydenta Gdańska, pokonując w głosowaniu Kacpra Płażyńskiego z PiS[21].

Zamach i śmierć

 Osobny artykuł: Zamach na Pawła Adamowicza.

13 stycznia 2019 o godzinie 19:55, podczas odbywającego się na Targu Węglowym w Gdańsku miejscowego finału 27. edycji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, przebywający na scenie Paweł Adamowicz został trzykrotnie ugodzony nożem przez 27-letniego zamachowca[22][23][24]. Ciosy trafiły w serce oraz brzuch uszkadzając wiele narządów wewnętrznych[25]. Napastnikiem był recydywista, gdańszczanin Stefan W., karany wcześniej m.in. za rozboje[26][27]. Sprawca bezpośrednio po zamachu wykrzykiwał polityczne hasła, skierowane przeciw władzy sądowniczej i Platformie Obywatelskiej. Prezydent po ok. 30-minutowej reanimacji, w stanie bardzo ciężkim został przetransportowany do Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, gdzie przeszedł trwającą pięć godzin operację ratującą życie, podczas której przetoczono mu 41 jednostek krwi[28][29]. Następnego dnia jego stan zdrowia nie poprawił się i był on wspomagany przez aparaturę zastępującą jego serce i płuca[30]. Po południu lekarze poinformowali o jego śmierci[31].

14 stycznia, o godzinie 20:30, w warszawskiej archikatedrze odprawiona została msza święta w intencji zmarłego, na którą przybyli m.in. prezydent RP Andrzej Duda wraz z małżonką oraz premier Mateusz Morawiecki[32]. 15 stycznia w wielu miastach w Polsce, m.in. w Warszawie, Krakowie, Łodzi, Poznaniu i Katowicach, zorganizowano wiece poświęcone jego pamięci, a także marsze przeciwko przemocy. W manifestacjach wzięło udział tysiące osób. W Gdańsku, tysiące mieszkańców zebrało się przy pomniku Neptuna na Długim Targu, aby w milczeniu wspólnie oddać hołd zamordowanemu prezydentowi. Wśród zgromadzonych obecni byli m.in. przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk, wiceprezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdyni Wojciech Szczurek, prezydent Sopotu Jacek Karnowski, wicemarszałek Senatu Bogdan Borusewicz oraz były prezydent Lech Wałęsa[33]. W wielu miastach wystawiono także księgi kondolencyjne[34].

16 stycznia prezydent Andrzej Duda podjął decyzję, że w dniach 18–19 stycznia będzie obowiązywała żałoba narodowa[35]. Żałobę, często kilkudniową, ogłoszono także w wielu polskich miastach, m.in. w Gdańsku, Sopocie, Gdyni, Warszawie, Poznaniu, Łodzi[36] i Wałbrzychu[37][38], a także w województwie pomorskim[39][40].

Paweł Adamowicz zostanie pochowany w Bazylice konkatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku[41].

Księgi kondolencyjne w ogrodzie zimowym Europejskiego Centrum Solidarności

Życie prywatne

Był drugim synem społecznika i ekonomisty Ryszarda Adamowicza oraz ekonomistki Teresy z domu Stuńdzia, przesiedleńców z Wilna z 1946[1][42]. Jego starszym bratem był dziennikarz Piotr Adamowicz.

W 1999 ożenił się z Magdaleną Abramską, prawniczką i nauczycielką akademicką na Uniwersytecie Gdańskim. Mieli dwie córki: Antoninę (ur. 2003) i Teresę (ur. 2010)[1].

Odznaczenia i wyróżnienia[1]

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l O mnie. adamowicz.pl. [dostęp 2018-04-12].
  2. a b c d e f g Dorota Szczygieł. Czy znasz swojego rektora?. „Gazeta Uniwersytecka”. Nr 1, s. 5, 1991. [dostęp 2018-12-18]. 
  3. Prelegenci. computerworld.pl. [dostęp 2011-04-21].
  4. Serwis PKW – Wybory 2002. [dostęp 2010-11-19].
  5. Serwis PKW – Wybory 2006. [dostęp 2010-11-19].
  6. Serwis PKW – Wybory 2010. [dostęp 2010-11-23].
  7. Serwis PKW – Wybory 2014. [dostęp 2014-12-01].
  8. Skład Rady Nadzorczej. portgdansk.pl. [dostęp 2014-08-08].
  9. Rada Nadzorcza GPEC. gpec.pl. [dostęp 2014-08-08].
  10. Paweł ADAMOWICZ: Prezydent Miasta Gdańska (ang.). cor.europa.eu. [dostęp 2018-01-22].
  11. Paweł Bogdan Adamowicz. mojepanstwo.pl. [dostęp 2018-04-23].
  12. Historia władz UMP. metropolie.pl. [dostęp 2018-06-25].
  13. Rafał Dutkiewicz nowym szefem Unii Metropolii Polskich. portalsamorzadowy.pl, 5 marca 2015. [dostęp 2018-06-25].
  14. Prezydent Gdańska z zarzutami ws. oświadczeń majątkowych. wp.pl, 10 marca 2012. [dostęp 2015-03-10].
  15. Warunkowe umorzenie postępowania wobec Pawła Adamowicza. radiogdansk.pl, 18 marca 2016. [dostęp 2016-03-22].
  16. Sprawa oświadczeń prezydenta Gdańska wraca do sądu. Wcześniej było umorzenie. radiogdansk.pl, 1 grudnia 2016. [dostęp 2016-12-29].
  17. Stowarzyszenie Wszystko dla Gdańska. mojepanstwo.pl. [dostęp 2018-06-25].
  18. Krzysztof Katka: Jarosław Wałęsa ma zostać kandydatem PO na prezydenta Gdańska. wyborcza.pl, 27 kwietnia 2018. [dostęp 2018-06-25].
  19. Szymon Zięba: Sąd: Paweł Adamowicz winnym pomówienia i naruszenia nietykalności cielesnej działacza Młodzieży Wszechpolskiej. Wyrok nie jest prawomocny. dziennikbaltycki.pl, 13 lipca 2018. [dostęp 2018-07-13].
  20. Sąd uznał, że Adamowicz poniżył oraz naruszył nietykalność cielesną wszechpolaka i umorzył sprawę. polsatnews.pl, 6 listopada 2018. [dostęp 2018-11-07].
  21. Serwis PKW – Wybory 2018. [dostęp 2018-11-05].
  22. oprac. Magdalena Nałęcz: Paweł Adamowicz został ugodzony nożem na scenie WOŚP. Był reanimowany. wp.pl, 13 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-13].
  23. Paweł Adamowicz dźgnięty nożem na scenie podczas finału WOŚP. onet.pl, 13 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-13].
  24. Politycy żegnają Adamowicza. Wzruszający wpis Tuska: Żegnaj, Przyjacielu. radiozet.pl, 14 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-14].
  25. „Doznał potwornych urazów”. Minister zdrowia o ranach zadanych Adamowiczowi, Viva.pl [dostęp 2019-01-15] (pol.).
  26. Michał Stąporek, Piotr Weltrowski: Stefan W. Człowiek, który zaatakował prezydenta. trojmiasto.pl, 19 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-15].
  27. Adam Nowiński: Kim jest sprawca ataku na Adamowicza? Wiadomo, co krzyczał, mówił jak się nazywa. natemat.pl, 13 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-14].
  28. Prezydent Adamowicz został dźgnięty nożem na scenie podczas finału WOŚP. wyborcza.pl, 13 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-13].
  29. oprac. Anna Kozińska: Paweł Adamowicz dźgnięty nożem na scenie WOŚP. Prezydent Gdańska jest w ciężkim stanie. wp.pl, 13 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-13].
  30. DJA/EA/red, Paweł Adamowicz zmarł po wielogodzinnej walce o życie w UCK. Stan prezydenta po operacji był bardzo ciężki, Dziennikzachodni.pl [dostęp 2019-01-15] (pol.).
  31. Paweł Adamowicz nie żyje. Prezydent Gdańska został zaatakowany nożem na imprezie WOŚP. Wirtualna Polska, 14 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-14].
  32. Kard. Nycz: Przyszliśmy tu by powiedzieć „nie” nienawiści, wpolityce.pl [dostęp 2019-01-15].
  33. Łzy i cisza. Wiece w całej Polsce, TVN24.pl [dostęp 2019-01-15].
  34. Natalia Gawlik-, Tysiące gdańszczanek i gdańszczan żegnają swojego prezydenta. Wystawiono księgi kondolencyjne, gdansk.pl [dostęp 2019-01-15] (pol.).
  35. Żałoba narodowa po śmierci Prezydenta Gdańska, prezydent.pl [dostęp 2019-01-14].
  36. Agnieszka Urazińska: Łódź w żałobie po śmierci prezydenta Pawła Adamowicza. wyborcza.pl, 15 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-15].
  37. Opuszczone flagi, księgi kondolencyjne w miastach. tvn24.pl, 14 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-15].
  38. Wałbrzych w żałobie.... wyborcza.pl, 15 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-15].
  39. Opuszczone flagi, księgi kondolencyjne w miastach. tvn24.pl. [dostęp 2019-01-15].
  40. Żałoba w województwie pomorskim po śmierci Adamowicza. wprost.pl, 15 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-15].
  41. Pogrzeb Pawła Adamowicza w sobotę. Miasto podało szczegły uroczystości, gazetapl [dostęp 2019-01-16] (pol.).
  42. Ryszard Adamowicz. capk.pl. [dostęp 2018-04-12].
  43. M.P. z 2003 r. nr 45, poz. 671.
  44. M.P. z 2010 r. nr 98, poz. 1144.
  45. Lista uhonorowanych Różą Franciszki Cegielskiej. „Samorząd Miejski”. Nr 3 (163), s. V, marzec 2010. 
  46. Paweł Adamowicz Kawalerem Orderu Legii Honorowej. naszemiasto.pl, 29 września 2012. [dostęp 2012-10-02].
  47. Adamowicz Paweł Bogdan. gedanopedia.pl. [dostęp 2018-06-25].
  48. Eesti Vabariigi teenetemärgid (est.). president.ee. [dostęp 2014-10-22].
  49. Medal dla prezydenta Gdańska. Adamowicz odznaczony za Zasługi dla Światowego Związku Żołnierzy AK. naszemiasto.pl, 14 stycznia 2014. [dostęp 2018-06-25].
  50. M.P. z 2015 r. poz. 164.
  51. 38 samorządowców z województwa pomorskiego wyróżnionych Odznaką Honorową za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego. mac.gov.pl, 3 września 2015. [dostęp 2015-09-04].
  52. Nagroda Orła Jana Karskiego dla prezydenta Pawła Adamowicza. superstacja.tv. [dostęp 2019-01-15].

Linki zewnętrzne