Paweł Dąbski-Nerlich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paweł Dąbski-Nerlich
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 29 kwietnia 1899
Międzyrzec Podlaski Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 21 stycznia 1983
Wielka Brytania
Przebieg służby
Lata służby od 1917
Siły zbrojne Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa:
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (za wojnę polsko-bolszewicką) Krzyż Walecznych (PSZ na Zachodzie) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino Medal Pamiątkowy Za Wojnę 1918-1921 Medal Wojska Srebrny Medal Za Długoletnią Służbę Brązowy Medal Za Długoletnią Służbę Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Médaille Interalliée (Francja) 1939-1945 Star (Wielka Brytania) Italy Star (Wielka Brytania) Defence Medal (Wielka Brytania) War Medal 1939-1945 (Wielka Brytania)

Paweł Julian Dąbski–Nerlich (ur. 29 kwietnia 1899 w Międzyrzecu Podlaskim; zm. 21 stycznia 1983 w Wielkiej Brytanii) – oficer Wojska Polskiego, kawalerzysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był najmłodszym synem Romana Dąbskiego–Nerlicha, radcy stanu, lekarza medycyny, generała armii carskiej w korpusie medycznym i Marii z Gembickich, pianistki koncertowej. Związki ojca w wojskiem spowodowały, iż przed Pawłem Julianem otworem stanęła możliwość kształcenia w uczelniach wojskowych. Wstępuje zatem do Szkoły Kadetów w Pskowie, w której rozpoczyna karierę sportową, tym razem jeszcze w szermierce, zdobywając w 1917 r. mistrzostwo Korpusu. Wojskową edukację kontynuuje wstępując w czerwcu 1917 r. do Michajłowskiej Szkoły Oficerskiej Artylerii w Petersburgu. Nauka ta przerwana zostaje wybuchem rewolucji bolszewickiej, w wyniku której uczelnia zostaje rozwiązana. Młody podchorąży Paweł Dąbski – Nerlich udaje się zatem w grudniu 1917 r. do Bobrujska, gdzie wstępuje do I Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Dowbor – Muśnickiego. Otrzymuje przydział do 1 baterii 1 dywizjonu artylerii konnej Korpusu, w którym służy do czerwca 1918 r. Dzień odzyskania niepodległości zastaje go w Siedlcach, gdzie bierze udział w rozbrajaniu Niemców. Jego dalsza kariera wojskowa nieodłącznie zostaje związana z artylerią konną. W 1920 roku zostaje awansowany do stopnia porucznika, a od 1921 roku rozpoczyna służbę w 7 dywizjonie artylerii konnej wielkopolskiej, w którym związany będzie nieprzerwanie do września 1939 r., pełniąc kolejno funkcje młodszego oficera baterii, dowódcy baterii, adiutanta, kwatermistrza, drugiego zastępcy dowódcy, oficera zwiadowczego. Za wojnę roku 1920 – 1921 zostaje odznaczony Krzyżem Walecznych.

Służba w 7 dak. to czas wybitnych osiągnięć sportowych Pawła Dąbskiego–Nerlicha. Był jednym z najlepszych polskich jeźdźców, wielokrotnie zdobywał czołowe lokaty w masowo organizowanych w okresie międzywojennym konkursach hippicznych. Pierwszym znaczącym sukcesem Pawła Dąbskiego – Nerlich było zdobycie wraz z koniem „Bohunem” tytułu Konnego Mistrza Wojska Polskiego na Centralnych Zawodach Konnych o Mistrzostwo Wojsk Polskich w 1927 r. w Warszawie. W roku następnym był członkiem ekipy 7 dak, która zdobywa tytuł II Wicemistrza Armii na Dorocznych Zawodach Konnych o Mistrzostwo Armii w Warszawie. W 1930 r. reprezentował na Mistrzu Polskę w Pucharze Narodów rozgrywanym w Łazienkach i zajął ex aequo II i IV miejsce (wraz z A. Królikiewiczem i H. Roycewiczem). W 1932 r. ustanawia w Warszawie na „Polusiu” rekord Polski w skoku na wysokość, osiągając 193 cm. (w dwa lata później, ponownie na „Polusiu” poprawi tenże rekord o 2 cm). W tym samym konkursie, osiąga wraz z „Regentem” wysokość 185 cm, zajmując trzecie miejsce. Jesienią tego samego roku, dosiadając Nero, zostaje II wicemistrzem Polski w skokach przez przeszkody. Jest członkiem ekipy olimpijskiej przygotowującej się do startów na Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles, w których Polacy ostatecznie nie wzięli udziału. Rok 1933 przynosi starty polskiej ekipy w Nicei i Rzymie, w skład której wchodzi również por. Paweł Dąbski – Nerlich wraz z „Nero” i „Polusiem”. W latach 1933 – 34 jest zawodnikiem Grupy Sportu Konnego w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu skupiającej czołowych polskich jeźdźców. Jesienią 1935 r. jako członek ekipy 7 dak przyczynia się do zdobycia po raz trzeci Pucharu Artylerii Konnej. W 1936 r. jest pierwszym Polakiem na międzynarodowych zawodach hippicznych w Łazienkach. Swoją jeździecką pasję dzielił Paweł Dąbski – Nerlich ze swoją małżonką, Heleną z Mieczkowskich, którą poznał podczas jednego z konkursów jeździeckich. Ze związku tego urodził się w 1933 roku jego jedyny syn Roman.

Wybuch II wojny światowej zastaje go w stopniu kapitana, w szeregach macierzystego 7 dywizjonu artylerii konnej. Przechodzi wraz z nim cały szlak bojowy, począwszy od Wielkopolski aż po Warszawę. Pawłowi Dąbskiemu – Nerlich zawdzięczamy uratowanie sztandaru 7dak, kiedy to 20 września 1939 r., w sytuacji poważnego zagrożenia otoczonych przez hitlerowców w Puszczy Kampinoskiej baterii 7 dak, odłączył płat sztandaru od drzewca i ukryty pod mundurem dostarczył do Warszawy, gdzie w ukryciu przetrwał wojnę. Obecnie, sztandar ten podziwiać można w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, a jego kopię, przekazaną w dniu 2 czerwca 1981 r. przez delegację żołnierzy 7 dak z płk. Dąbskim – Nerlichem na czele, w Wielkopolskim Muzeum Wojskowym w Poznaniu.

Po kapitulacji, kpt. Dąbski, odmówiwszy pójścia do niewoli, uzyskuje zgodę dowódcy na przejście do konspiracji i 25 grudnia 1939 r. przedostaje się na Węgry, by w marcu 1940 r. stawić się we Francji w obozie w Coetquidam. Po kapitulacji Francji przedostaje się do Anglii, gdzie zostaje przydzielony do 3 pułku artylerii lekkiej w Crawford, po czym zostaje przeniesiony na Bliski Wschód, gdzie od 1 sierpnia 1942 r. obejmuje dowództwo II dywizjonu 2 pułku artylerii lekkiej w Palestynie, z którym 6 października 1942 r. wyjeżdża do Iraku. Z pułkiem tym, poprzez Egipt dociera do Włoch, gdzie od lutego 1944 r. bierze udział w walkach. Wcześniej, 1 marca 1943 r. zostaje awansowany do stopnia majora. Pod Monte Cassino, z dniem 1 maja 1944 r. obejmuje stanowisko zastępcy dowódcy 2 pal, po czym zostaje przeniesiony do 1 Karpackiego pal, jako zastępca jego dowódcy. W sierpniu 1946 r. mjr. Dąbski – Nerlich wraca do Anglii, która zostanie już na zawsze jego domem. Za walki we wrześniu 1939 r. i kampanię włoską, zostaje odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych oraz szeregiem innych odznaczeń, zarówno polskich, jak i zagranicznych.

Po demobilizacji, z braku środków do życia, zmuszony jest podjąć pracę fizyczną w przemyśle, mając na utrzymaniu szczęśliwie sprowadzonych z zajętej przez Armię Czerwoną ojczyzny żonę i syna. Angażuje się energicznie w działalność środowisk kombatanckich. Regularnie bywa na organizowanych w Poznaniu zjazdach byłych żołnierzy 7 dak Jest najstarszym, żyjącym oficerem Dywizjonu, spontanicznie uznanym przez byłych żołnierzy 7 dak za „głowę rodziny”. W 1981 r. przekazuje kopię sztandaru 7 dak do Wielkopolskiego Muzeum Wojskowego w Poznaniu. U schyłku życia stan jego zdrowia ulega znacznemu pogorszeniu, co doprowadza do nagłej śmierci w dniu 21 stycznia 1983 r. Pół roku później, w dniu 6 czerwca 1983 r., zgodnie z wcześniejszym życzeniem, prochy płk. Pawła Dąbskiego – Nerlicha zostają złożone obok zmarłej wcześniej małżonki, na cmentarzu w Srebrnej Górze w Wielkopolsce, rodzinnym majątku rodziny Mieczkowskich.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]