Paweł Jędrzejko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paweł Jędrzejko
Paweł Jędrzejko (2004)
Paweł Jędrzejko (2004)
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1970
Katowice
doktor habilitowany nauk humanistycznych
Specjalność: literaturoznawstwo, kulturoznawstwo, amerykanistyka
Alma Mater Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Uniwersytet Śląski w Katowicach Kierownik Zakładu Studiów Amerykańskich i Kanadyjskich Instytutu Kultur i Literatur Anglojęzycznych
Strona domowa

Paweł Jędrzejko (ur. 27 czerwca 1970 w Katowicach) – polski literaturoznawca-amerykanista, translatolog, muzyk i żeglarz. Członek sekstetu Banana Boat.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 27 czerwca 1970 w Katowicach w rodzinie biologa Krzysztofa (1945–2012) i filolog Ewy Jędrzejków. Jest starszym bratem Macieja Jędrzejki (ur. 1977), twórcy i wokalisty zespołu Banana Boat. Absolwent II Liceum Ogólnokształcącego im. Emilii Plater w Sosnowcu. Ukończył filologię angielską na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. Stopień doktora nauk humanistycznych za rozprawę poświęconą egzystencjalizmowi Hermana Melville'a uzyskał w roku 2000. Od 1994 pracownik naukowy Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach[1]. W roku 2013 uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa za cykl publikacji poświęcony dziełu i myśli Hermana Melville'a[2].

Działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

W kadencji 2003–2009, a następnie od roku 2013 członek zarządu International American Studies Association; współtwórca i wieloletni redaktor czasopisma Review of International American Studies[3]. Członek polskich i międzynarodowych towarzystw naukowych: The Melville Society, Modern Language Association, American Studies Association i Polskiego Towarzystwa Studiów Amerykańskich. Zastępca redaktora naczelnego czasopisma naukowego Er(r)go-Teoria-Literatura-Kultura[4]. Autor licznych artykułów naukowych i popularnych, redaktor tomów zbiorowych[5], autor wielu recenzji i not krytycznych, twórca pierwszych pełnowymiarowych polskojęzycznych opracowań dotyczących Hermana Melville'a[6]. Jego zainteresowania badawcze obejmują teorię i historię literatury i kultury[7], teorię przekładu[8] oraz filozofię[9].

Wychodząc z założenia o dyskursywno-ontycznym charakterze rzeczywistości, Jędrzejko prowadzi kulturoznawcze poszukiwania miejsc wspólnych ludzkiej działalności poznawczej i aktywności twórczej – oraz relacji, jaka zachodzi między świadomością kreatywnej mocy języka a kształtem codziennych, międzyludzkich relacji. Obszary jego szczególnego zainteresowania obejmują filozofię przyjaźni i filozofię egzystencji[10], historię literatury amerykańskiej XIX stulecia[11], literaturę "Amerykańskiego Renesansu", twórczość Hermana Melville'a, teorie postkolonialne[12] i teorie feministyczne[13].

Jędrzejko prowadził wykłady gościnne w Polsce, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych (Grinnell College, University of Iowa, Centre College, Massachusetts Institute of Technology). Organizator międzynarodowych konferencji naukowych[14] i wydarzeń popularyzujących naukę[15]. W roku 2009 uzyskał nominację do nagrody Lauru Studenckiego w kategorii "Przyjaciel Studenta" przyznawanej dorocznie przez Samorząd Studentów Uniwersytetu Śląskiego. W 2016 roku, w uznaniu całokształtu działalności naukowej i organizacyjnej, został wyróżniony Złotą Odznaką Zasłużonego dla Uniwersytetu Śląskiego[16].

Działalność organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Od roku 2013 Paweł Jędrzejko pełni funkcję Kierownika Zakładu Studiów Amerykańskich i Kanadyjskich Instytutu Kultur i Literatur Anglojęzycznych Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego[17]. W latach 2012–2013 Jędrzejko pełnił również funkcję Pełnomocnika Rektora Uniwersytetu Śląskiego ds. Rekrutacji; w tym też okresie był członkiem Komisji ds. Optymalizacji Działań Administracji oraz Zespołu ds. Fundraisingu. W latach 2013–2017 piastował stanowisko dyrektora Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego. Jako dyrektor Wydawnictwa był odpowiedzialny za wdrożenie elektronicznego obiegu dokumentów i implementację platform elektronicznych dla potrzeb publikacji i dystrybucji prac naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz reorganizację strukturalną podległej sobie jednostki w celu dostosowania jej do wymogów współczesnego rynku wydawniczego[18]. Dla tych przyczyn, w latach 2015–2016 został powołany do Zespołu Doradczego Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ds. Otwartego Dostępu do treści naukowych[19] oraz był przedstawicielem Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich w grupie kontaktowej przy Europejskim Stowarzyszeniu Uniwersytetów. Reprezentował też Uniwersytet Śląski w Katowicach w negocjacjach z kluczowymi międzynarodowymi partnerami z ekosystemu społeczno-ekonomicznego UŚ i w tym wymiarze pełni funkcję Członka Zarządu Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Inteligentnej Metropolii Śląskiej Smarter Silesia[20]. Jędrzejko był inicjatorem powołania dwóch specjalności studiów: "SPRINT – Studia Projektowania Rozrywki Interaktywnej" (koordynowanej później przez Marcina Sarnka, Małgorzatę Łuszczak i Urszulę Boryczkę)[21], oraz "Amerykanistyka w stosunkach międzykulturowych i dyplomacji"[22].

Działalność artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Od 1998 roku członek sekstetu Banana Boat, baryton i barytenor zespołu, twórca wielu nagradzanych tekstów. Współautor płyt A morze tak, a może nie..., Banana Boat... Świątecznie, A Little A Cappella: A Polish-Irish Harmony (z Eleanor McEvoy) i Aquareal. Propagator gatunku neo-szanty. Jako członek zespołu współuczestniczył w organizacji wielu wydarzeń kulturalnych i artystycznych, wśród których najważniejsze to organizowany w Łaziskach Górnych Międzynarodowy Festiwal Piosenki Żeglarskiej "Zęza" (2002–2007), akcja charytatywna Zobaczyć morze, oraz organizowane przy współpracy z zespołem festiwale Cobh Maritime Song Festival w Sirius Arts Centre w Cobh w Irlandii, czy World Fusion Music Festival Euroszanty&Folk w Sosnowcu. Jest autorem takich piosenek, jak Zęza czy Requiem dla nieznajomych przyjaciół z s/y Bieszczady, Arktyka, Stavanger i wielu innych. Pisze teksty i recenzje dla portali i czasopism w obszarze kultury marynistycznej. Prowadzi także warsztaty dla autorów tekstów piosenek. Grał również epizodyczną rolę w filmie Hi Way (2006).

Żeglarstwo[edytuj | edytuj kod]

Kapitan jachtowy i motorowodny. Żeglarstwo morskie uprawia od roku 1984. W latach 1992–1994 trzykrotnie przebył pod żaglami Ocean Atlantycki. Od roku 1998 organizuje i prowadzi wyprawy żeglarskie. W latach 2008–2012 pełnił funkcję członka Komisji Kultury i Etyki Polskiego Związku Żeglarskiego. Oferuje także warsztaty poświęcone bezpieczeństwu na morzu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. dr hab. Paweł Jędrzejko. Instytut Kultur i Literatur Anglojęzycznych Uniwersytetu Śląskiego. [dostęp 2010-05-11].
  2. Paweł Jędrzejko w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  3. Review of International American Studies, www.journals.us.edu.pl [dostęp 2017-02-21].
  4. ER(R)GO. Teoria–Literatura–Kultura, www.journals.us.edu.pl [dostęp 2017-02-21].
  5. Styl późny w muzyce, literaturze i kulturze – Kalaga, Wojciech; Eugeniusz Knapik (red.); Paweł Jędrzejko, Stanisław Kosz, Marcin Trzęsiok (współpraca redakcyjna). Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 2002, oraz Reflections on Ethical Values in American Literature – Pyzik, Teresa (red.); Jędrzejko, Paweł (asyst. red). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2000
  6. Płynność i egzystencja. Doświadczenie lądu i morza a myśl Hermana Melville'a, Sosnowiec-Katowice-Zabrze: BananaArt.Pl/ExMachina/MStudio, 2008 oraz Melville w kontekstach. Prolegomena do studiów melvillistycznych, Sosnowiec-Katowice-Zabrze: BananaArt.Pl/ExMachina/MStudio, 2007
  7. Zob. np.: Kadir, Djelal; Jędrzejko, Paweł. 2005a. „Between Self and State: On Discourses of Political Correctnes. A Dialog”, w: Political Correctness – Mouth Wide Shut? Katarzyna Ancuta, Wojciech Kalaga, Jacek Mydla, eds. Frankfurt, New York: Peter Lang Verlag, s. 33–42.
  8. Zob. np.: Jędrzejko, Paweł. „Biografia-Metodologia-Przekład”, w: Biograficzne aspekty przekładu, Piotr Fast (red.). Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 2002. s. 27–46
  9. Zob. np.:Jędrzejko, Paweł. “Późny Melville, czyli rzecz o Oceanie Spokojnym,” w: Styl późny w muzyce, kulturze i literaturze. T. 2. E. Borkowska, E. Knapik (red). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2007. s. 116–137.; zob. także: Jędrzejko, Paweł. „‘Belle Lettre’ o (I)mperium (O)ntycznym Sauny – Andrzejowi Chojeckiemu”, Er(r)go, nr 4 (1/2002), s. 113–123
  10. Zob. np: Jędrzejko, Paweł. „Uniwersalny uścisk dłoni. W stronę egzystencjalnej etyki Hermana Melville’a” w: Etyczne paradygmaty żeglarstwa w głównych nurtach komunikacji społecznej, Zbigniew Kosiorowski (red.). Warszawa-Szczecin: PZŻ i Wyższa Szkoła Humanistyczna TWP w Szczecinie, 2009 s. 23–32., zob. też: Jędrzejko, Paweł. „W poszukiwaniu transcendencji, czyli krótki szkic o tym jak Melville ubóstwił Ocean”, w: Bóg, wiara i religia w literaturze i kulturze amerykańskiej, Teresa Pyzik (red.) Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2002. s. 64–93.
  11. Jędrzejko, Paweł. „Limes Culturae, czyli kilka uwag o Cooperowskiej ‘historii opisowej’ pogranicza” w: Wielkie tematy literatury amerykańskiej. T. 2: Granica, pogranicze, Zachód, Teresa Pyzik, Krzysztof Kowalczyk-Twarowski (red.) Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 33–65.
  12. Zob. np.: Jędrzejko, Paweł. „Ślady na oceanie. Refleksja nad myśleniem magicznym i prozą Lucjana Wolanowskiego” w: Wokół reportażu podróżniczego. Tom 3. Lucjan Wolanowski (1920–2006). Studia – szkice – materiały. Dariusz Rott (red.) Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2009. s. 94–107.
  13. Jędrzejko Paweł. „Kultura popularna a baśń o Innym” w: Kultura-Polityka-Tożsamość, Stockholm Slavic Papers Vol. 15. Dorota Tubielewicz-Mattsson and Ewa Teodorowicz-Hellman, eds. Stockholm: Stockholm University Press, 2007. s. 63–90
  14. Na przykład, oprócz książek i artykułów jakie poświęcił Hermanowi Melville'owi, Jędrzejko był także organizatorem Szóstej Międzynarodowej Konferencji The Melville Society w Szczecinie w roku 2007, zorganizowanej w ramach obchodów finału regat Tall Ships' Races Szczecin 2007. (Zob. Paweł Jędrzejko, Conference Co-Chair. Melville à la Polonaise. „Leviathan”. 10 (1), s. 75–79, 2008. DOI: 10.1111/j.1750-1849.2008.01264.x. )
  15. Zob. np. Dzień Hermana Melville'a w Bibliotece Śląskiej
  16. Zob.Zasłużeni dla Uniwersytetu Śląskiego
  17. Zakład Studiów Amerykańskich i Kanadyjskich [dostęp 2017-02-21] (pol.).
  18. Sprawozdanie Rektora z Działalności Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach 2014 (część C: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego i Rada Wydawnicza
  19. Zob. Zarządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 marca 2015 r.
  20. Zob.Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Inteligentnej Metropolii Śląskiej Smarter Silesia
  21. Zob. Uniwersytet nowoczesny i innowacyjny, "Gazeta Uniwersytecka", wydanie specjalne 2011/2012.
  22. Zob. Specjalność Amerykanistyka w stosunkach międzykulturowych i dyplomacji.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]