Paweł Musioł (nauczyciel)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paweł Musioł
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 grudnia 1905
Leszna Górna, Księstwo cieszyńskie, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 19 lutego 1943
Katowice, Polska pod okupacją III Rzeszy
Zawód, zajęcie nauczyciel, historyk literatury, publicysta
Narodowość polska

Paweł Musioł (ur. 13 grudnia 1905 w Lesznej Górnej, zm. 19 lutego 1943 w Katowicach) – polski polityk, publicysta, historyk literatury śląskiej, nauczyciel.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny chłopskiej, był synem Józefa i Zuzanny z Waliczków. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim pod kierunkiem Ignacego Chrzanowskiego, uzyskując w 1930 dyplom magistra filozofii. W latach trzydziestych XX wieku nauczyciel gimnazjalny (m.in. w Chorzowie, Mysłowicach i Tarnowskich Górach), uczył języka polskiego i historii. We IX-XI 1937 pełnił funkcję kuratora Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Redaktor naczelny „Nowej Polski” (1931–1932), a następnie „Kuźnicy” (1935–1937) – jednego z najważniejszych czasopism kulturalnych na Górnym Śląsku. Na łamach „Kuźnicy” debiutował m.in. Wilhelm Szewczyk.

W latach 1928–1930 był prezesem Zarządu Głównego Stowarzyszenia Akademików Polskich na Śląsku „Znicz” - organizacji skupiającej studentów-cieszyniaków. W 1931 utworzył stowarzyszenie „Nowa Polska” – skupiające przede wszystkim przedstawicieli młodego pokolenia śląskiej inteligencji (Alojzy Targ, Jan Kotajny, Emil Świerzy). „Musiołowcy” (jak zaczęto powszechnie określać to środowisko) zaangażowali się następnie w tworzenie Ochotniczych Drużyn Robotniczych, Oddziałów Młodzieży Powstańczej i Robotniczego Instytutu Oświaty i Kultury im. Stefana Żeromskiego.

Środowisko Pawła Musioła współpracowało początkowo z sanacją śląską choć nie zyskało sobie przychylności wojewody śląskiego Michała Grażyńskiego, a w grudniu 1935 przystąpiło do Ruchu Narodowo-Radykalnego „Falanga”. Od 1937 działacz Związku Młodej Polski - organizacji młodzieżowej Obozu Zjednoczenia Narodowego. 11 marca 1939 obronił na Uniwersytecie Jagiellońskim dysertację Dzieje piśmiennictwa śląskiego w języku polskim do początków XIX wieku uzyskując stopień naukowy doktora.

W kampanii wrześniowej dowodził oddziałem karabinów maszynowych. Pod Rawą Ruską wzięty do niewoli, zbiegł z niej i powrócił na Zaolzie. W czasie okupacji niemieckiej 11 listopada 1939 wstąpił do Tajnej Organizacji Wojskowej, ukrywał się poszukiwany przez Gestapo w związku z przedwojenną działalnością polityczną. Pełnił funkcję komendanta Związku Walki Zbrojnej w powiecie cieszyńskim. Był zastępcą szefa okręgu cieszyńsko-podhalańskiego Stronnictwa Narodowego ("Kwadrat")[1]. 3 marca 1941 aresztowany przez Gestapo i po blisko dwuletnim ciężkim śledztwie prowadzonym w różnych więzieniach 30 listopada 1942 skazany za zdradę stanu i w nocy 19 lutego 1943 zgilotynowany w katowickim więzieniu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mieczysław Starczewski: Ruch oporu na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1939–1945. Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”, 1988. ISBN 83-216-0655-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]