Paweł Pawluk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Paweł Pawluk, właśc. Paweł Michnowicz (ukr. Павло Михнович, Павло Бут zm. 1638) – samozwańczy hetman] kozaków nierejestrowych, przywódca powstania Pawluka.

Niewiele wiadomo o życiu Pawluka. Na arenę wielkich wydarzeń wkroczył w 1635, biorąc udział w ataku Iwana Sulimy na twierdzę Kudak. Pochwycony, został skazany na karę śmierci, a wyrok miał zostać wykonany w Warszawie, jednak za wstawiennictwem kanclerza wielkiego koronnego Tomasza Zamoyskiego został uwolniony.

W 1637 wziął udział w wyprawie chana krymskiego przeciw Imperium osmańskiemu. W tym samym roku rozpoczął chłopsko-kozackie powstanie przeciw polskiemu panowaniu. Został rozbity w bitwie pod Kumejkami, ale udało mu się jeszcze z resztką mu wiernych ludzi połączyć się z oddziałami Dymitra Huni. Pod Borowicą (niedaleko Czerkas) większość powstańców jednak skapitulowała.

Po kapitulacji powstańców w Borowice grudnia 20 Pawlyuk wpadł w ręce hetmana Mikołaja Potockiego "Niedźwiedźiej Łaby", bo część Kozaków zgodziła się udzielić zapewnieniam królewskiego przedstawiciela, prawosławnego szlachcica Adama Kisiela. Ten ostatni twierdził, że Król skorzysta wobec rebeliantów z prawa łaski, a Kozacy, który uznawali autorytet i ufali słowu A. Kisiela, zgodzili się wydać swoich przywódców.

Jednak na Sejmie w lutym 1638 szlachta znieważyła zarówno Króla, jak i A. Kisiela, który w swoim przemówieniu przypominał, że w przeciwnym razie rebelianci walczyli by na śmierć i życie. Niektórzy posłowie proponowali nałożenie Pawlukowi na głowę rozpalonej korony i danie mu do rąk rozpalonego berła. Przypomnienie A. Kisiela o dobrowolnym poddaniu się Pawluka nie zostało wzięte pod uwagę. W ten sposób król został ośmieszony.[1]

Wkrótce, na początku lutego 1638 wykonano w stolicy na nim i na innych przywódcach wyroki (ścięcie głów, nabicie na pal).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Новицький Іван, Адам Кисіль, воєвода київський // В. Щербак (упорядник, автор передмови). Коли земля стогнала. — К.: Наукова думка, 1995. — 432 s. — s. 319–382. ISBN 5-319-01072-9 ros.