Paweł Stefan Sapieha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paweł Stefan Sapieha
Ilustracja
Herb
Lis
Rodzina Sapiehowie herbu Lis
Data urodzenia 1565
Data i miejsce śmierci 19 lipca 1635
Holszany
Ojciec Bohdan Sapieha
Matka Martyna z Kapustów
Żona

Regina Dybowska (1599-1602)
Elżbieta Wesselinówna (1602-1615)
Katarzyna Gosławska (1618-1630)
Zofia Daniłłowiczówna (1630-1635)

Paweł Stefan Sapieha herbu Lis (ur. 1565, zm. 19 lipca 1635 w Holszanach) – marszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1598 roku[1], koniuszy wielki litewski, podkanclerzy litewski.

Był synem Bohdana i bratem Mikołaja. Studiował na Akademii Wileńskiej.

W 1580 przestawiony został królowi Stefanowi Batoremu zostając jego dworzaninem. Od 1588 był dworzaninem hospodarskim. 25 czerwca 1593 dzięki poparciu Lwa Sapiehy został koniuszym wielkim litewskim. W 1600 posłował na sejm. W tymże roku pielgrzymował do Rzymu na obchody roku jubileuszowego, gdzie był przyjęty przez papieża Klemensa VIII. W 1604 ponownie posłował na sejm.

Brał udział w kampanii smoleńskiej 1609-1611. Podczas oblężenia Smoleńska stracił rękę. Za zasługi otrzymał w 1611 starostwo homelskie. W dalszych latach posłował na sejm jeszcze dwukrotnie: w 1611 i 1619. 14 lutego 1623 został mianowany podkanclerzym litewskim. Był zwolennikiem obniżenia wartości polskich talarów i dukatów w celu zmniejszenia ich wywozu za granicę. W 1632 sugerował podjęcie rozmów z Gustawem Adolfem widząc realne dla Rzeczypolitej zagrożenie zbliżenia moskiewsko-szwedzkiego.

Był z królem podczas ostatnich dni jego życia, po czym brał udział w tajnych naradach senatu pod przewodnictwem prymasa Janem Wężykiem (2-5 maja 1632), a także w dalszych czynnościach elekcyjnych, włącznie z koronacją Władysława IV w lutym 1633. W lipcu 1633 podążył z królem pod Smoleńsk, wycofując się jednak z obozu ze względu na zły stan zdrowia. Jako najstarszy żyjący Sapieha wezwał do obozu królewskiego syna zmarłego przed kilkoma miesiącami, Kazimierza Leona do objęcia przywódcy stronnictwa sapieżyńskiego.

Od początku 1634 przebywał w swoich Holszanach ciężko chorując. Dwukrotnie podczas jego choroby rozchodziły się plotki o jego śmierci, dwukrotnie doprowadzając do nadania jego urzędów przez króla potencjalnym następcom. Za drugim razem Paweł Stefan przybył w lutym 1635 do Warszawy, aby uciąć przedwczesne kalkulacje. Paweł Stefan Sapieha zmarł w Holszanach, 24 września został pochowany w ufundowanym przez siebie w kościele św. Jana Chrzciciela. Dwie z 3 córek z małżeństwa z Elżbietą Wesselinówną zostały zakonnicami Eudoksja (Katarzyna) w zakonie bazylianek w Wilnie, Teofila (Tekla) u klarysek w Wilnie a Krystyna wyszła za mąż za podstolego litewskiego Jana Hieronima Chodkiewicza.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Złota księga szlachty polskiej, r. XVIII, Poznań 1896, s. 132.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]