Pałac w Czernicy (woj. dolnośląskie)
![]() | |
![]() Pałac w Czernicy | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Typ budynku | |
Kondygnacje |
2 |
Ukończenie budowy |
1543 r. |
Ważniejsze przebudowy |
1858 i 1911 r. |
Położenie na mapie gminy Jeżów Sudecki ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu karkonoskiego ![]() | |
![]() |
Pałac w Czernicy – zabytkowy pałac w Czernicy – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Jeżów Sudecki[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Czernica%2C_pa%C5%82ac_1.jpg/200px-Czernica%2C_pa%C5%82ac_1.jpg)
Pałac w Czernicy powstał w 1543, w wyniku przebudowy przez rodzinę Schaffgotschów (Baltazar I Schaffgotsch)[2][3] istniejącego w tym miejscu wcześniej zamku, należącego do rycerzy von Langenof. Nowa budowla była trzyskrzydłowym, renesansowym dworem otoczonym fosą. W 1858 budowla uległa znacznemu zniszczeniu. Podczas odbudowy zlikwidowano fortyfikacje, a sam dwór ponownie przebudowano, nadając mu styl neorenesansowy, przypominający francuskie zamki nad Loarą. W 1911 w północno-zachodnim narożniku zbudowano masywną, półokrągłą wieżę nakrytą stożkowym dachem. Do 1945 pałac znajdował się w rękach rodziny von Klitzing, która na przełomie XIX-XX w. dokonała ostatniej przebudowy i modernizacji siedziby. Dobudowano wejście główne, oraz położono instalacje elektryczne i centralnego ogrzewania. Po wojnie obiekt przejęło Okręgowe Przedsiębiorstwo Handlu Opałem we Wrocławiu, następnie był użytkowany przez Komendę Wojewódzką Policji w Jeleniej Górze, a od 1992 jest własnością prywatną[2][4].
Architektura
[edytuj | edytuj kod]Pałac w Czernicy jest dwukondygnacyjnym budynkiem wzniesionym na planie podkowy[4]. Całe założenie pałacowo-parkowe zostało poddane gruntownej renowacji, po której blasku nabrały interesujące wnętrza, w szczególności pochodzące z 1563 malowidła ścienne w pałacowej kaplicy (archiwum) z herbami szlacheckimi na ścianach (od lewej) von:
- Liebdaler, Stosch, Haugwitz, Schönburg;
- Loeben, Schaffgotsch, Bischofswerdt, Schwenckfeld;
- Talkenberg, der Berka von Duba und Leipa, Zedlitz, Schaffgotsch;
- Lamminger, Knobelsdorff, Promnitz, Kittlitz[4][5].
Na elewacji zewnętrznej pomiędzy szczytami a oknami znajdują się cztery fryzy z herbami i datami:
- Langenau - 1340, Kittlitz - 1409, Seidlitz - 1518 (ściana frontowa)[6]
- Schaffgotsch - 1555, Lest - 1598[7]
- Dobschütz - 1690, Förster - 1709, Schweinitz (właściciel 1749[8]),
- X, X, Packisch-Festenberg (zm. 1782[8]) - elewacja ogrodowa, w szczycie data 1900[9][10].
Park o powierzchni 5 hektarów jest ogrodzony kamiennym murem. Obecnie pielęgnowany park posiada wiele dendrologicznych okazów i stanowi znakomity przykład tego typu zabytków w Kotlinie Jeleniogórskiej[4].
Obiekt jest częścią zespołu pałacowego, z którego do rejestru zabytków wpisane są też[1]:
- tzw. kaplica,
- park.
Herby
[edytuj | edytuj kod]-
Liebdaler
-
Stosch
-
Haugwitz
-
Schönburg
-
Loeben
-
Schaffgotsch
-
Bischofswerdt
-
Schwenckfeld
-
Talkenberg
-
Berka v. Duba u. Leipa
-
Zedlitz
-
Lamminger
-
Knobelsdorff
-
Promniz
-
Langenau- 1340
-
Kittlitz - 1409
-
Seidlitz - 1518
-
Lest -1598
-
Dobschütz - 1690
-
Förster - 1709
-
Schweinitz
-
(X)
-
(X)
-
Packisch-Festenberg
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 .
- ↑ a b Czernica Langenau.. www.polskiezabytki.pl. [dostęp 2022-08-31].
- ↑ ROCZNIKJELENIOGÓRSKI PISMO REGIONU KARKONOSZY; tom XLV, 2013.. docplayer.pl. s. 59. [dostęp 2022-08-31].
- ↑ a b c d Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, s. 84-88. ISBN 978-83-89102-63-8.
- ↑ Czernica (Langenau). dokumentyslaska.pl. [dostęp 2023-06-30]. (pol.).
- ↑ Pałac Schaffgotschów. fotopolska.eu. [dostęp 2023-07-03]. (pol.).
- ↑ Pełen mrocznych tajemnic pałac w Czernicy. karkonoszego.pl. [dostęp 2023-06-29]. (pol.).
- ↑ a b Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka, 2008, s. 85. ISBN 978-83-89102-63-8.
- ↑ Pałac Schaffgotschów. fotopolska.eu. [dostęp 2023-07-03]. (pol.).
- ↑ Czernica Langenau. polskiezabytki.pl. [dostęp 2023-07-03]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, ISBN 978-83-89102-63-8.