Pcim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 49°45′08″N 19°58′06″E
- błąd 39 m
WD 49°45'0.0"N, 19°58'0.1"E
- błąd 14 m
Odległość 290 m
Pcim
wieś
Ilustracja
Pcim centrum, 2007 r.
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat myślenicki
Gmina Pcim
Liczba ludności (2006) 4900
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 32-432[1]
Tablice rejestracyjne KMY
SIMC 0329898
Położenie na mapie gminy Pcim
Mapa konturowa gminy Pcim, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Pcim”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Pcim”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Pcim”
Położenie na mapie powiatu myślenickiego
Mapa konturowa powiatu myślenickiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Pcim”
Ziemia49°45′08″N 19°58′06″E/49,752222 19,968333
Centrum w Pcimiu

Pcim – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Pcim[2][3]. Siedziba gminy Pcim. Wieś podzielona jest na trzy sołectwa: Pcim Centrum, Pcim-Krzywica i Pcim-Sucha.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Przez Pcim przechodzi Zakopianka (droga krajowa nr 7, fragment międzynarodowej trasy E77 i drogi ekspresowej S7). W miejscowości znajduje się zjazd w kierunku Jordanowa.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Pcim[2][3]
części wsi Bania, Bryle, Chabiedy, Chałupniki, Druzgały, Dyrdy, Dziadki, Działy, Folusznikówka, Gancarzówka, Godawówka, Górzany, Gracze, Gromkówka, Hajdamaki, Jędrzejaki, Koczury, Kolbiarze, Kolbówka, Kołki, Korzeniowscy, Kotoń, Kozakówka, Koźmice, Krawcy, Krzywice, Kubice, Kuce, Kucharze, Kudłacze, Kumosiówka, Leksandrówka, Łopaty, Łysina, Łyżniaki, Madoń, Mała Sucha, Małe Ulmany, Marchówka, Marszałkówka, Mastele, Mizerówka, Obajtki, Olejarze, Ornatówka, Pabiski, Pieruniaki, Piszczki, Podłaty, Podoły, Raźniaki, Rejestówka, Rogi, Solawy, Sragówka, Strączkowa, Szewcówka, Średnia Sucha, Świątki, Tuptówka, Uchacze, Wielka Sucha, Wielkie Ulmany, Wincanty, Zagroda, Zarębek Plebański, Zięby

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszych osadników sprowadził na początku XIII w. Leszek Biały. W 1338 r. Kazimierz Wielki ustanowił parafię Św. Mikołaja i wzniósł drewniany kościół. Akt lokacyjny wsi pochodzi z 1351 r., wieś była lokowana „na surowym korzeniu” przez czeskiego rycerza Nedana (stąd pierwotna nazwa: Nedanowa Wola), któremu król Kazimierz Wielki ofiarował obszar leśny o powierzchni około 100 łanów celem kolonizacji. Według przekazów ludowych we wsi osiedlali się chętnie jeńcy tatarscy i zbójnicy, którzy wrócili na drogę prawa. Według spisu z 1629 w Pcimiu istniały 2 młyny, tartak i folusz. Do sołectwa pcimskiego należała w połowie XIV w. łąka Lubień, na której powstała później wieś o tej samej nazwie[4].

Wieś królewska Pcin położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego[5]. Wchodziła w skład klucza myślenickiego, stanowiącego uposażenie kasztelanów krakowskich[6].

W 1651 r. w czasie powstania Kostki-Napierskiego działał w Pcimiu Marcin Radocki, nauczyciel i organista, który za udział w powstaniu i współpracę z Kostką-Napierskim został stracony w Krakowie 11 lipca 1651 r. W 1687 r. w czasie rekwizycji bydła doszło do konfliktu pomiędzy chłopami a kasztelanem Warszyckim, który wysłał przeciw nim oddział wojska. Chłopi stawili czynny opór, ich przywódcą był mieszkaniec Pcimia Piotr Ornatek.

W 1939 r. w walkach obronnych o Pcim wzięła udział 10 Brygada Kawalerii płk. Stanisława Maczka. W czasie okupacji działały oddziały Armii Krajowej.

W 1953 r. na tereniDruzgały” Jana Szczęsnego-Płatkowskiego (ps. „Pobratymiec”), ukazująca obyczaje pcimskich górali Kliszczaków.

Miejscowość ucierpiała podczas powodzi w 2010 r.

W Pcimiu w budynku dawnego dworu powstał zakład produkcyjny Polskiego Związku Głuchych. W centrum Pcimia przy szosie Kraków-Zakopane istniała od XIX w. znana karczma „U Druzgały” (później „Chata Sasa”). W Pcimiu rozgrywa się akcja sztuki ludowej „Zrękowiny”. Urodził się tu Michał Róg, polski działacz ludowy, wicemarszałek Sejmu.

Sport[edytuj | edytuj kod]

We wsi działa Klub Sportowy Pcimianka Pcim, który powstał w 1969[7].

Nawiązania w popkulturze[edytuj | edytuj kod]

Pcim kojarzy się w kulturze masowej z małą miejscowością, gdzieś na końcu świata. W mowie potocznej, anegdotach i żartach, bardzo często funkcjonuje jako Pcim Dolny, choć nie wiadomo dlaczego, bo takiej miejscowości nie ma na mapie Polski. Wieś kojarzona jest z zaściankiem i zacofaniem[8]. Dla niektórych jest synonimem miejsca pełnego układów i załatwiania spraw po znajomości. Taka opinia utarła się wśród części polskiego społeczeństwa za sprawą jej byłego wójta Daniela Obajtka, obecnego prezesa PKN Orlen. Niektóre media i partie polityczne ujawniały panujące według nich, za czasów jego rządów układy i nepotyzm. Prawdziwe opinie o Pcimiu mieszają się głównie z utartymi wśród ludzi fałszywymi stereotypami[9].

W połowie lutego 2008 r. nazwa wsi została użyta w reklamie banku BZ WBK, w której zagrał aktor John Cleese, członek grupy Monty Pythona. Wypowiedział w niej m.in. zdanie: „My aunt from Pcim" (pol. „Moja ciocia pochodzi z Pcimia"), co spowodowało, że wielu ludzi zaczęło wierzyć w jego polskie pochodzenie. Sam aktor musiał to wielokrotnie dementować i wyjaśniać, że nazwa wsi została użyta wyłącznie z tego powodu, że spodobało mu się jej brzmienie[10]. Reklama ta stała się symbolem tego, że nie należy wstydzić się swoich korzeni i miejsca, z którego się pochodzi, choćby była to mała wieś lub miasteczko.

W 2021 r. XXVI. Festiwal Kabaretu w Koszalinie odbywał się pod hasłem „Stacja Pcim". Na scenie w humorystyczny sposób zostały przedstawione historie różnych fikcyjnych postaci, które postanowiły wyrwać się z przysłowiowej zacofanej miejscowości, aby wyruszyć w Polskę i odmienić swoje nudne, szare życie. Całość akcji rozgrywała się przy stacji kolejowej w Pcimiu, wokół której przewinęło się wiele osób, m.in. politycy, wójt, ksiądz, policjant, małżeństwo Mariana i Heli oraz szereg osób wywodzących się z wioski, w tym także lokalni menele, którzy całe dnie przesiadują na stacji pijąc alkohol lub śpiąc na umieszczonych przy peronie ławeczkach. Program był premierowo transmitowany 31 lipca na antenie Polsatu. W koszalińskim amfiteatrze wystąpiły takie kabarety, jak: Kabaret Neo-Nówka, Kabaret Młodych Panów, Kabaret Smile, Kabaret Skeczów Męczących, Kabaret Jurki, Kabaret Rak, Kabaret Chyba i gospodarze - Kabaret Koń Polski[11].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Pcim jest punktem wyjściowym w Beskid Makowski:

szlak turystyczny żółty Maków PodhalańskiStańkowaKoskowa GóraParszywkaPrzełęcz DziałGroń – Pcim – Działek
szlak turystyczny czarny Pcim – Schronisko PTTK na KudłaczachŁysina

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 908 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  3. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  4. KDM, I, nr 252.
  5. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2008, k. 1.
  6. Władysław Pałucki, Studia nad uposażeniem urzędników ziemskich w Koronie do schyłku XVI wieku, Warszawa 1962, s. 121.
  7. Oficjalna strona klubu.
  8. Pcim - Słownik SJP, sjp.pl [dostęp 2021-07-31].
  9. "Noszą go u nas na tarczy jak w jakimś Asteriksie". W Pcimiu pękają z dumy z powodu swojego krajana, nowego szefa Orlenu, naTemat.pl [dostęp 2021-07-31] (pol.).
  10. John Cleese - Reklama WBK. [dostęp 2021-07-31].
  11. Festiwal Kabaretu Koszalin 2021: Stacja Pcim. Jest rozkład!, www.polsat.pl [dostęp 2021-07-31] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]