Pecný

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pecný
(Pecny)
Ilustracja
Szczytowe skalisko na górze Pecný
Państwo  Czechy
Położenie Vernířovice
Pasmo Wysoki Jesionik
(czes. Hrubý Jeseník)
(Sudety)
Wysokość 1334 m n.p.m.
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Pecný
Pecný
Ziemia50°01′18,9″N 17°10′53,9″E/50,021917 17,181639

Pecný (również Pecny; niem. Backofenstein[1]) – szczyt (góra) o wysokości 1334 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1328 m n.p.m., 1329 m n.p.m. lub 1330 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Morawach, w obrębie gminy Vernířovice, oddalony o około 7,6 km na południowy zachód od szczytu góry Pradziad (czes. Praděd), leżący na jego głównym grzbiecie (grzebieniu), pomiędzy szczytami Břidličná hora i Pec[2][3][4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Szczyt Pecný, leżący niemalże na końcu grzbietu głównego Pradziada, około 3 km na północny wschód od przełęczy Skřítek jest z daleka słabo rozpoznawalny[5]. Stok północno-zachodni góry rozciąga się od miejscowości Vernířovice, od skrzyżowania potoków: Merta i Ztracený p., i ciągnie się poprzez widoczne wybrzuszenie jego stoku, będące grupą skalną, a nazywane Kočičí skalka[6] z licznymi odosobnionymi skałkami rozsianymi niemalże na całym stoku. Przez stok przebiega tzw. Pytlácká stezka oraz liczne inne krzyżujące się ścieżki. Natomiast stok południowo-wschodni rozciąga się od żlebu Žďárský ž. z płynącym wzdłuż potokiem Podolský p. Oba stoki są gęsto zalesione borem świerkowym. Jedynie połać szczytowa jest odsłonięta w postaci gołoborza, pokryta kosodrzewiną na przemian z borówką i bliźniczką. Występują tu podobnie jak na sąsiedniej górze Břidličná hora terasy krioplanacyjne i gleby poligonalne[7].

Widok z przystanku o nazwie Pecný na skaliska na szczycie góry Pecný

Przez górę przebiega ścieżka główna oznakowana słupkami z widoczną przy niej tablicą informacyjną o nazwie Pecný i podaną wysokością 1334 m, oddalona o około 50 m od skaliska szczytowego, który jest punktem widokowym. Obok niego pomiędzy ścieżką główną a skaliskiem szczytowym znajduje się nieco niższe skalisko ze szczytem na wysokości 1330 m n.p.m., określane w niektórych opracowaniach jako szczyt główny góry Pecný.

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Góra Pecný należy do jednostki określanej jako warstwy vrbneńskie[8] i zbudowana jest ze skał metamorficznych – głównie łupków łyszczykowych, ponadto z gnejsów oraz fyllitów, a skalisko szczytowe z białego, dewońskiego kwarcytu.

Wody[edytuj | edytuj kod]

Szczyt wraz z całym grzebieniem masywu Pradziada jest granicą głównego europejskiego działu wodnego między zlewiskami Mórz: Bałtyckiego (dorzecze Odry) na stoku południowo-wschodnim i Czarnego (dorzecze Dunaju) na stoku północno-zachodnim. Na stoku północno-zachodnim ma swoje źródło potok Ztracený p. oraz liczne mniejsze potoki wpływające do potoku Merta.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Wierzchołek i znaczna część obu stoków znajdują się w obrębie Rezerwatu przyrody PR Břidličná, utworzonego 19 marca 2008 roku o powierzchni około 652 ha, będącego częścią wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (czes. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt[9].

Wzdłuż grzbietu głównego w 2009 wyznaczono ścieżkę dydaktyczną (czes. Naučná stezka Po hřebenech – světem horských luk) o długości 12 km na odcinku:

Ścieżka edukacyjna zielona.svg OvčárnaSkřítek (z 12 stanowiskami obserwacyjnymi na trasie)[10][11].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W odległości około 3 km na południowy zachód od szczytu, koło przełęczy Skřítek, przy drodze nr 11 znajduje się restauracja Skřítek. Do miejscowości Vernířovice jest od szczytu około 4 km, a do bazy hoteli blisko góry Pradziad jest około 7 km. Ponadto na stoku południowo-wschodnim, w odległości około 800 m na północny wschód od szczytu znajduje się Chata Josefínka[12], ale nie ma ona charakteru typowego schroniska turystycznego. Dojście do niej jest trudne, wymaga posłużenia się szczegółowymi mapami.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Blisko szczytu, ścieżką główną przebiega jeden szlak turystyczny na trasie:

Szlak zielony Skřítek – Ztracené skály – szczyt Ztracené kameny – szczyt Pec – szczyt Pecný – góra Břidličná horaJelení studánka – góra Jelení hřbet – przełęcz Sedlo nad Malým kotlem – góra Velký Máj – U Františkovy myslivny – góra Zámčisko-S – góra Zámčisko-SZ – U Kamenné chaty,

oraz przez stok południowo-wschodni przechodzi szlak na trasie:

Szlak żółty Skřítek – Ztracené skaly – Zelené kameny – przełęcz Mravenčí sedlo – góra Jelenka – przełęcz Sedlo pod Jelení studánkou – Jelení studánka – szczyt Čertova stěna – góra Špičák – Sobotín.

Szlaki rowerowe i trasy narciarskie[edytuj | edytuj kod]

Przez stok północno-zachodni przebiega jedyny szlak rowerowy:

Stripe-marked biketrail blue.svg Pod Ztracenými kameny – góra Špičák – góra Jestřábí vrch – przełęcz Branka – góra Homole – góra VřesníkKozí hřbet – góra Čepel – góra Jedlový vrch.

W okresach ośnieżenia wzdłuż szlaków przebiegają trasy narciarstwa biegowego. W obrębie góry nie poprowadzono żadnej trasy narciarstwa zjazdowego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pecny (Backofen Stein) (1330 m) 1:12 000 (cz.). Mapy.cz.
  2. Pecny (1330 m) (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). Mapy.cz.
  3. Otakar Brandos: Pecny (cz.). Treking.cz.
  4. Pecný (cz.). Turistika.cz.
  5. Vrchol Pecný (cz.). Vyskovnice.cz.
  6. Kočičí skalka (cz.). Turistika.cz.
  7. Pecný (1334 m n.m.) – výhled – skály (cz.). Rymarovsko.cz.
  8. Cymerman 1998 ↓, s. 531 (mapa).
  9. Břidličná – Přírodní rezervace (cz.). Turistika.cz.
  10. Č. 5 Stezka po hřebenech – Světem horských luk - Jeseníky (cz.). Msregion.cz. [dostęp 2015-08-12].
  11. Naučná stezka Světem horských luk (cz.). Ejeseniky.com. [dostęp 2015-08-12].
  12. Zdeňka Jordanová: Lovecké chaty v Jeseníkách. Josefínka (cz.). Webnode.cz.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]