Pamięć USB

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z PenDrive)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pendrive SanDisk o pojemności 4 GB
Pendrive Kingston o pojemności 8 GB
Pendrive Kingston o pojemności 32 GB
Schemat budowy pendrive'a:
1) wtyk USB
2) kontroler pamięci
3) styki serwisowe
4) kość pamięci flash
5) rezonator kwarcowy
6) dioda LED określająca tryb pracy
7) blokada zapisu
8) miejsce na dodatkową kość pamięci

Pamięć USB, pendrive, pendrajw[1][2] (ang. USB flash drive, flashdrive, flash disk, finger disk, USB stick, massive storage device, flash memory stick, pen drive i tym podobne) – urządzenie przenośne zawierające pamięć nieulotną typu flash, zaprojektowane do współpracy z komputerem przez port USB i używane do przenoszenia danych między komputerami oraz urządzeniami obsługującymi pamięci USB.

Popularna w Polsce (i niektórych innych krajach) nazwa „Pendrive” (ang. pen, pióro + drive, napęd) jest zastrzeżonym znakiem towarowym tajwańskiego przedsiębiorstwa Add On Technology[3][4]. Uległa ona procesowi pospolicenia i rozpowszechniła się jako określenie tego typu urządzeń.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Pamięć USB jest urządzeniem przenośnym typu plug and play, podłączanym do komputera najczęściej bezpośrednio przez złącze USB, więc niewymagającym dodatkowych akcesoriów (stacji dokującej, napędu komputerowego, zasilacza). Szybkość uzależniona jest od wersji USB (1.1, 2.0, 3.0 lub 3.1) oraz od szybkości zastosowanej pamięci flash. Obecne rozmiary nowoczesnych urządzeń, zwanych seriami „mini”, nie przekraczają podwojonej wielkości złącza USB, a często wystają zaledwie kilka milimetrów po włożeniu ich do gniazda. Starsze modele zwykle wyposażone były w zewnętrzny przełącznik blokady zapisu i kasowania, podobnie jak miało to miejsce w dyskietkach.

Typy i prędkości[edytuj | edytuj kod]

Na opakowaniach produktów można znaleźć oznaczenia USB 2.0 i USB 3.0, jednak dla użytkownika ważniejszą informacją jest rzeczywista szybkość transmisji. Urządzenia te powinny mieć informację o parametrach ich pracy.

Pamięci USB możemy podzielić na trzy grupy, ze względu na zgodność z przyjętymi specyfikacjami (wartości podane są jako maksymalne do osiągnięcia w danym standardzie z uwzględnieniem narzutu – ang. overhead – w rzeczywistości osiągnąć można znacznie mniejsze transfery):

  • USB 1.1 (Full Speed) – urządzenia spełniające warunki tej specyfikacji mogą pracować z prędkościami 1,5 Mb/s (0,1875 MB/s) lub 12 Mbit/s (1,5 MB/s)
  • USB 2.0 (High Speed) – urządzenia zgodne z warunkami nowej specyfikacji mogą pracować z prędkością 480 Mb/s (60 MB/s), ale w praktyce uzyskują jedynie 320 Mb/s (40 MB/s). Urządzenia w standardzie USB 2.0 są w pełni kompatybilne ze starszymi urządzeniami.
  • USB 3.0 (SuperSpeed) – urządzenia transferują dane (po podłączeniu do portu USB 3.0) z prędkością do 4,8 Gb/s (600 MB/s). Pierwsze pendrive'y tego typu pojawiły się w roku 2009. Osiągają na razie niższe prędkości niż przewiduje standard, ze względu na ograniczenia sprzętowe wewnętrznej architektury pamięci flash - maksymalna prędkość zapisu i odczytu takiej pamięci może być znacznie mniejsza, niż możliwości interfejsu USB 3.0. Innym powodem ograniczeń prędkości są obsługiwane protokoły[5]. Z pamięci USB 3.0 można przesyłać dane zarówno przez porty USB 3.0, jak i przez porty USB 2.0 (w tym drugim przypadku odpowiednio wolniej).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pendrive w kształcie sushi
Pendrive z odłączaną zatyczką

Pendrive oferował początkowo pojemności porównywalne z pojemnościami dyskietek, ale szybki rozwój technologiczny pamięci flash spowodował, iż pojemnościami szybko przewyższył napędy ZIP, a obecnie jest porównywalny z dyskami twardymi. Pod koniec 2013 roku pojawiły się pendrive'y o pojemności 512 GB, a nawet 1 TB[6], jednak ich ceny były nawet kilkunastokrotnie wyższe od dysków przenośnych 2,5".

Zastosowania[edytuj | edytuj kod]

Przenoszenie danych
Najpowszechniejszym zastosowaniem tych pamięci jest przenoszenie i przechowywanie plików (dokumentów, aplikacji, zdjęć, muzyki, filmów).
Naprawa komputerów
Odnoszą one sukcesy w odzyskiwaniu danych z komputerów przenośnych dzięki aplikacjom przenośnym do odzyskiwania danych, a także usuwaniu z zainfekowanego komputera wirusów lub programów szpiegujących.
Odtwarzacze plików audio
Pamięci flash wyposażone są w wyjście na słuchawki oraz już prawie we wszystkich modelach stosuje się miniwyświetlacze LCD lub OLED. Obsługują one formaty MP3, WMA, WAV, MIDI, MP4, AIFF i podobne.
Rozruch systemów operacyjnych
Funkcja ta jest podobna do live CD, która pozwala na uruchamianie z samego napędu CD/DVD na przykład systemu operacyjnego lub określonego programu, bez potrzeby jego instalowania – funkcja ta nosi nazwę live USB.
Zwiększenie pamięci systemu
W najnowszych systemach operacyjnych firmy Microsoft (Windows Vista oraz Windows 7) wykorzystanie funkcji ReadyBoost pozwala na zwiększenie pamięci operacyjnej systemu poprzez wykorzystanie określonej przestrzeni nieużywanej pamięci podłączonego pendrive'a. Maksymalna możliwa wielkość rezerwowanej przestrzeni to 32 GB na jedno podłączone urządzenie USB, a sumarycznie 256 GB[7].
Do systemu operacyjnego Linux podłącza się pendrive, tworzy na nim plik o określonym rozmiarze (dd), oznacza jako swap (mkswap) i dodaje do puli swapów (swapon).
Dodatkowe możliwości
Coraz więcej pendrive'ów zawiera dodatkowe funkcje w postaci odtwarzacza MP3, dyktafonu, radia UKF (FM), aparatu cyfrowego[potrzebny przypis] i tym podobne.

Produkowane wersje[edytuj | edytuj kod]

Połączenie karty SD z wyjściem USB jako PSd o pojemności 512 MB

Pendrive'y są używane przez większość osób korzystających z komputerów, dlatego muszą być wystarczająco małe, by włożyć je do kieszeni i zabrać z sobą. Produkuje się je w najróżniejszych kształtach, od prostopadłościennych breloczków do wymyślnych figurek.

Najczęściej występującymi pojemnościami są 8 GB, 16 GB, 32 GB, 64 GB i 128 GB; rzadziej 256 GB i 512 GB.

Bezpieczeństwo danych[edytuj | edytuj kod]

Najnowsze pendrive'y są coraz bardziej wytrzymałe, odporne na wstrząsy, a nawet na upadek z wysokości kilkudziesięciu metrów. Produkowane są także wersje wodoodporne i ognioodporne.

Można też zakupić pendrive'y wyposażone we wbudowane oprogramowanie, które wymaga wpisania hasła przed odczytaniem danych z urządzenia (często są one szyfrowane odpowiednimi algorytmami kryptograficznymi), a dla bardziej wymagających istnieją wersje wyposażone w czytnik linii papilarnych, uniemożliwiający nieupoważnionym osobom na dostęp do plików zapisanych na takim pendrive'ie.

Medium dla wirusów oraz innych typów szkodliwego oprogramowania[edytuj | edytuj kod]

Pamięci USB są jednym z mediów (jak wcześniej dyskietki) rozprzestrzeniania się wirusów komputerowych, programów szpiegujących i pozostałych typów złośliwego oprogramowania[8][9].

Wirus przenosi się z zainfekowanego systemu Microsoft Windows do przenośnej pamięci, tworząc swoją kopię i własny plik autorun.inf, umożliwiający zainfekowanie innych kopii tego systemu operacyjnego. Może być to realizowane automatycznie, przez samo umieszczenie takiej pamięci w porcie USB, bez dalszego udziału użytkownika w procesie rozpowszechniania wirusa (na przykład przez kliknięcie na zainfekowany plik)[9].

Aby ochronić się przed tego typu zagrożeniami, można zainstalować program antywirusowy lub całkowicie wyłączyć opcję autostartu nośników danych. Wirusy szkodzące systemom MS Windows są niegroźne dla innych systemów operacyjnych, na przykład Linuksa, Solarisa, BSD, macOS, zatem do komputerów pracujących pod kontrolą tych systemów można bezpiecznie podłączyć i sformatować zainfekowaną pamięć USB[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Katarzyna Kłosińska: Co w mowie piszczy? Odcinek o spolszczaniu zapożyczeń, 8 listopada 2013, polskieradio.pl
  2. Odmieniamy pendrive. Poradnia Językowa PWN, 07.05.2010
  3. Pendrive, Słownik komputerowy
  4. Trademark: 'Pendrive', Trademaek Search Engine
  5. Pendrive USB 3.0 o przepustowości do 320 MB/s. Wirtualna Polska. [dostęp 2016-02-06].
  6. Kingston Digital Ships Its Fastest, World’s Largest-Capacity USB 3.0 Flash Drive (ang.). Kingston Technology. [dostęp 2016-02-06]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  7. Windows 7 RTM ReadyBoost 256 GB of Memory Cache Support (ang.). Softpedia. [dostęp 2016-02-06].
  8. Pendrive'y użytkowników sprzętu Apple to wylęgarnia wirusów. PC World. [dostęp 2016-02-08]
  9. a b Pendrive zabezpieczony przed atakiem wirusów. PC Format. [dostęp 2016-02-07].
  10. Dlaczego Linux jest bezpieczniejszy niż Windows? dobreprogramy. [dostęp 2016-02-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]