Penaeaceae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Penaeaceae
Ilustracja
Penaea cneorum
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd mirtowce
Nazwa systematyczna
Penaeaceae Sweet ex Guill.
J.B.G.M. Bory de Saint-Vincent, Dict. Class. Hist. Nat. 13: 171. 1 Mar 1828[2]
Typ nomenklatoryczny
Penaea L. (1753)[2]

Penaeaceaerodzina roślin z rzędu mirtowców. W ujęciu systemu APG IV z 2016 obejmuje 9 rodzajów z 29 gatunkami[1]. Należą tu wrzosopodobne krzewy (Penaeeae) i zimozielone drzewa (Olinieae i Rhynchocalyceae). Występują one w większości na niewielkim obszarze w Afryce w Kraju Przylądkowym i tylko zasięg rodzaju Olinia obejmuje większe przestrzenie Afryki wschodniej po Etiopię na północy i Wyspę Świętej Heleny na Atlantyku[1]. Drzewa z rodzaju Olinia wykorzystywane są jako rośliny lecznicze i źródło drewna, z kolei niektóre rośliny wrzosopodobne są uprawiane jako ozdobne[3].

Olinia emarginata

Morfologia[edytuj]

Pokrój
W przypadku rodzaju Rhynchocalyx to niewielkie drzewa, w rodzaju Olinia drzewa i krzewy, a w plemieniu Penaeeae to niewielkie wrzosopodobne krzewy[1][3].
Liście 
Naprzeciwległe (u Rhynchocalyx też w okółkach), pojedyncze, z gruczołowatym wierzchołkiem. U roślin z rodzaju Olinia blaszka jest skórzasta, a u nasady liścia bywają obecne szczątkowe przylistki. W plemieniu Penaeeae liście zwykle siedzące, drobne, bez gruczołowatego wierzchołka[1][3].
Kwiaty 
Czterokrotne lub (u Rhynchocalyx) 6-krotne, rzadko u Olinia 5-krotne. Promieniste, skupione w wierzchotki lub wyrastają pojedynczo w kątach liści ale także skupiają się w szczytowej części pędu (Penaeeae). U Rhynchocalyx 6 działek kielicha i 6 płatków korony wyrasta z krawędzi krótkiego hypancjum. Pręcików jest 6 i wyrastają naprzemiennie względem działek. Zalążnia jest górna i powstaje zwykle z 2, rzadziej 3 owocolistków. Słupek z pojedynczą nitką zwieńczony jest główkowatym znamieniem. W plemieniu Penaeeae płatki są nieobecne – rolę powabni pełnią jaskrawo barwne (różowe, fioletowe, białe, żółte) cztery działki kielicha wyrastające z krawędzi hypancjum. Cztery pręciki rozwijają się naprzemiennie względem działek na krótkich nitkach. Zalążnia górna powstaje z czterech owocolistków i jest czterokomorowa. U Olinia okwiat składa się z trzech okółków. Zewnętrzny składa się z drobnych ząbków osadzonych na zgrubiałej krawędzi hypancjum. Środkowy to okazałe i barwne listki, a wewnętrzny to omszone łuski. Pręcików są 4 lub jest ich 5. Zalążnia jest dolna i tworzona przez 3–5 owocolistków[3].
Owoce 
Torebki u Rhynchocalyx i Penaeeae. Pestkowce u Olinia[3].

Systematyka[edytuj]

Rodzina w systemach APG obejmuje trzy grupy, przedstawiane na Angiosperm Phylogeny Website w randze plemion. W różnych systemach były one opisywane odrębnie w różnych pozycjach. Rodzaj Rhynchocalyx zaliczany był do krwawnicowatych (Lythraceae) i Crypteroniaceae[3]. W końcu trzy rodziny (jako: Rhynchocalycaceae L. A. S. Johnson & B. G. Briggs, Plectroniaceae Hiern lub Penaeaceae Sweet ex Guill. i Oliniaceae Harvey & Sonder) sytuowane były obok siebie.

Pozycja i podział według APWeb (aktualizowany system APG IV z 2016)

W aktualizowanym systemie APG IV w ujęciu Petera Stevensa wszystkie należące tu taksony stanowią rodzinę siostrzaną dla Alzateaceae w obrębie rzędu mirtowców (Myrtales)[1].

mirtowce

trudziczkowate Combretaceae





wiesiołkowate Onagraceae



krwawnicowate Lythraceae






mirtowate Myrtaceae



Vochysiaceae





zaczerniowate Melastomataceae




Crypteroniaceae




Alzateaceae



Penaeaceae








Podział rodziny[1][4]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 27 grudnia 2016].
  2. a b James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – PA-PN (ang.). W: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium [on-line]. University of Maryland. [dostęp 27 grudnia 2016].
  3. a b c d e f Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 235, 246, 280. ISBN 1-55407-206-9.
  4. List of Genera in PENAEACEAE. W: Vascular plant families and genera [on-line]. Kew Gardens. [dostęp 2016-12-27].