Pensjonat Abrama Gurewicza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pensjonat Abrama Gurewicza
Obiekt zabytkowy nr rej. 937-A z 31.01.1979 i z 22.04.2003
Ilustracja
Pensjonat w 2010
Państwo  Polska
Miejscowość Otwock
Adres ul. Armii Krajowej 8
Typ budynku pensjonat
Styl architektoniczny świdermajer
Rozpoczęcie budowy 1906
Ukończenie budowy 1921
Ważniejsze przebudowy 2015–2019
Pierwszy właściciel Abram Gurewicz
Kolejni właściciele

Samorząd, Starostwo Powiatu

Obecny właściciel Carolina Car Company
Położenie na mapie Otwocka
Mapa konturowa Otwocka, blisko centrum po lewej na dole znajduje się ikonka pałacu z opisem „Otwock, Pensjonat Gurewicza”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się ikonka pałacu z opisem „Otwock, Pensjonat Gurewicza”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się ikonka pałacu z opisem „Otwock, Pensjonat Gurewicza”
Położenie na mapie powiatu otwockiego
Mapa konturowa powiatu otwockiego, po lewej nieco u góry znajduje się ikonka pałacu z opisem „Otwock, Pensjonat Gurewicza”
Ziemia52°06′08,90″N 21°16′15,14″E/52,102472 21,270872

Pensjonat Abrama Gurewicza, także sanatorium Abrama Gurewicza[1] – drewniany budynek w stylu świdermajer, mieszczący się w Otwocku przy zbiegu ulic Filipowicza i Armii Krajowej.

Wygląd budynku[edytuj | edytuj kod]

Budynek wzniesiono etapami w latach 1906–1921 na terenie parku. Budowla była własnością Abrama Gurewicza (inna pisownia nazwiska: Górewicz) i jego syna Szymona.

Willa zyskała wieloboczny plan, składający się z siedmiu przylegających do siebie skrzydeł. Jego powierzchnia użytkowa wynosi 2700 m², kubatura 20 000 m³.

Cały obiekt od strony wschodniej i południowej otoczony był leżalniami, oszklonymi werandami oraz trzema otwartymi tarasami.

Uzdrowisko zaopatrzone było w kanalizację, bieżącą wodę, oświetlenie elektryczne i telefon. Posiadało salonik, czytelnię, bawialnię, salę jadalną oraz koncertową. W 1927 czytelnię i jadalnię ozdobił Józef Tom, profesor ASP w Warszawie i projektant herbu Otwocka. Budynek otoczony był parkiem w stylu angielskim, z egzotycznymi odmianami roślin (bananowce). Pensjonat dzisiejszy wygląd przybrał przed 1925.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Czasy świetności[edytuj | edytuj kod]

Pensjonat przed II wojną światową
Pensjonat Abrama Gurewicza (fotografia sprzed 1930)
Pensjonat Abrama Gurewicza (fotografia sprzed 1930)
Park przed pensjonatem (fotografia sprzed 1930)
Park przed pensjonatem (fotografia sprzed 1930)
Brama główna (fotografia sprzed 1930)

W 1906 r. właściciele gmachu założyli w nim pensjonat zwany „Willą Gurewiczanką”. Stopniowo rozbudowano go na zakład leczniczo-dietetyczny. Ośrodek był czynny przez cały rok. Mieścił do 80 osób. Nie posiadał statusu sanatorium ani szpitala, a jak podawały reklamy był „uzdrowiskiem dla rekonwalescentów osób poszukujących wypoczynku”. Wyraźnie też zaznaczano, że nie będą przyjmowani obłożnie chorzy ani chorzy na gruźlicę.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W czasie II wojny światowej mieściła się tu komendantura, a od 1941 – szpital dla niemieckich żołnierzy.

Po 1945 roku[edytuj | edytuj kod]

Członkowie rodziny Gurewiczów, którzy przeżyli wojnę, sprzedali w 1948 r. posiadłość Warszawskiemu Zarządowi Samorządowemu.

Po wojnie budynek uzdrowiska przeznaczony został na Centralny Szpital Lotniczy (od 1953), Liceum Medyczne nr 8 (od 1960). W 1997 budynek przejęła Polska Fundacja Alzheimerowska. Obiekt znajduje się w rejestrze zabytków pod nr 937. Ze względu na duże zaniedbanie obiektu przez fundację, w 2007 budynek został odzyskany w wyniku procesu sądowego przez Starostwo Powiatowe[2].

Starostwo Powiatu oraz Gmina Otwock nie miały pieniędzy ani pomysłu na Sanatorium Gurewicza. Zlecone ekspertyzy wykazały, że zagrzybiony obiekt wymaga odrestaurowania za 10 mln euro. Równocześnie ponad 1200 osób podpisało petycję do wojewody mazowieckiego o uratowanie przed całkowitym zniszczeniem budynku Uzdrowiska Gurewicza oraz przekazanie go na cele kulturalne. Starostwo wystawiało obiekt kilkakrotnie na sprzedaż, obniżając za każdym razem cenę[3].

Od listopada 2014 pensjonat należy do spółki Carolina Car Company[4]. Projekt remontu przygotowała Grupa 5 Architekci[1]. Budynek został przeznaczony na klinikę ortopedyczną i medycyny estetycznej oraz centrum rehabilitacji z hotelem dla pacjentów[1]. Willę rozebrano, a następnie ściany i stropy kolejnych skrzydeł budynku były odlewane z betonu i okładane zachowanym drewnem[1]. W całości odrestaurowano dwie zdobione werandy oraz południową ścianę od strony parku[1]. Z dawnego budynku zachowano także 7 pieców kaflowych, 26 drzwi wewnętrznych i żeliwne balustrady schodów[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Tomasz Urzykowski. Świdermajer ocalony. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 25 lutego 2019. 
  2. Serwis Urzędu Miasta Otwocka.
  3. Wojewodo, ratuj perłę Otwocka! Tak walczą o dawne uzdrowisko (pol.). Wyborcza. Warszawa, 28 marca 2014. [dostęp 2017-11-27].
  4. Tomasz Urzykowski: Perła Otwocka uratowana! Drewniany pensjonat znalazł nabywcę (pol.). Gazeta Wyborcza, 10 listopada 2014. [dostęp 2017-11-27].

Bibliografia i źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Kalinowski, Bolesław Burkowski: Zarys dziejów miasta Otwocka. Otwock: Społeczny Komitet Wydania Monografii Otwocka, 1996. ISBN 83-90605-40-6.
  • Jacek Kałuszko, Paweł Ajdacki: Otwock i okolice. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2006. ISBN 83-89188-49-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]