Pentaerytrytol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Pentaerytryt)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pentaerytrytol
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Próbka pentaerytrytolu
Próbka pentaerytrytolu
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C5H12O4
Inne wzory C(CH2OH)4
Masa molowa 136,15 g/mol
Wygląd biały, bezwonny, krystaliczny proszek
Identyfikacja
Numer CAS 115-77-5
PubChem 8285[1]
Podobne związki
Podobne związki erytrytol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Pentaerytrytol, pentaerytryt, C(CH2OH)4organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi polihydroksylowych. Jest tetraolem zbudowanym ze szkieletu neopentanu podstawionego czterema pierwszorzędowymi grupami hydroksylowymi.

Został otrzymany w roku 1891 przez Bernharda Tollensa (1841–1918) i jego ucznia, P. Wiganda, w reakcji acetaldehyduformaldehydu w środowisku zasadowym[2]:

2CH3CHO + 8CH2O + Ca(OH)2 → 2C(CH2OH)4 + (HCOO)2Ca

Po zagęszczeniu mieszaniny reakcyjnej pentaerytrytol wydziela się w formie krystalicznej[2].

Ulega łatwo estryfikacji z kwasem azotowym i stosowany jest jako substrat do produkcji materiału wybuchowego pentrytu (tetraazotanu pentaerytrytolu). Stosuje się go także do otrzymywania stabilizatorów poli(chlorku winylu).

Przypisy

  1. Pentaerytrytol – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. a b Tollens, B., Wigand, P.. Ueber den Penta-Erythrit, einen aus Formaldehyd und Acetaldehyd synthetisch hergestellten vierwerthigen Alkohol. „Justus Liebigs Ann. Chem.”. 265 (3), s. 316-340, 1891. DOI: 10.1002/jlac.18912650303 (niem.).