Performance

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Performance (z ang. 'przedstawienie, wykonanie') – sytuacja artystyczna, której przedmiotem i podmiotem jest ciało performera w określonym kontekście czasu, przestrzeni i własnych ograniczeń.

Artysta występujący przed publicznością jest zarówno twórcą, jak i materią sztuki. Elementem performance może być właściwie każdy przedmiot, pojęcie, obiekt lub temat wskazany czy zasugerowany przez artystę w trakcie wystąpienia, a nawet ciało artysty.

Charakterystyka performance’u[edytuj]

Akcja performatywna Josepha Beuysa mająca na celu zasadzenie 7.000 dębów. Documenta 7 (1982)

Performance uważany jest za sztukę żywą rozumianą dwojako: z jednej strony jako osobisty, personalny pokaz artysty przed publicznością i bezpośredni z nią kontakt, z drugiej – jako sprzeciw wobec tego, co rozumie się poprzez sztukę konwencjonalną (przedstawiającą, materialną).

Performance swe korzenie zawdzięczać może tradycji malarstwa gestu Jacksona Pollocka, który wyeksponował akt malowania, sam proces malarski, co później rozwinęli jego następcy usuwając płótno, a w miejsce dzieła jako rezultatu twórczego umieścili sam proces tworzenia nieowocujący żadnym materialnym dziełem sztuki. Performance rozszerza również działanie sztuki na procesy społeczne zachodzące w wielu obszarach, np kultury, polityki, religii. Takim działaniem była akcja społeczna artysty Josepha Beuysa, mająca na celu zasadzenie 7.000 dębów[1], czy performance "W jaki sposób wyjaśnić obrazy martwemu królikowi", w którym artysta zamknął się z martwym zwierzęciem w galerii, po to aby udowodnić, że niemożliwe jest zrozumienie procesu twórczego przez przeciętnego odbiorcę.[2]

Ważnym czynnikiem w sztuce performance jest jego rozwinięcie, sztuka site specific[3], która stawia na kontekst miejsca, otoczenia.

Marina Abramovic i Ulay we wspólnym performance zaytutowanym "Relation in time" przez 17 godzin ciągłej medytacji, będąc odwróceni od siebie plecami, związani byli włosami. Ulay i Abramovic musieli polegać na własnych siłach psychicznych, aby być w wytrzymać w bezruchu, bez mówienia.

Termin „performance” jest nie do końca określony, co wynika z wielonurtowości tego zjawiska spowodowanej różnymi tradycjami, z jakich wyrasta, i właściwie stale definiowanym przez nowe sposoby pracy w tym medium.

Performance dąży do zaskoczenia i poruszenia publiczności. Bywa przez to przedstawieniem kontrowersyjnym, ale nie stanowi to jego głównego założenia. W historii performance zdarzały się jednak sytuacje, gdy fizyczne traumatyzowanie ciała doprowadzało do mniej lub bardziej zamierzonych tragedii. Tzw. „akcjoniści wiedeńscy” publicznie się okaleczali, zabijali zwierzęta w czasie orgii, był także przypadek artystycznego samobójstwa[4] (śmierć tego artysty – Rudolfa Schwarzkoglera – mogła być jednak przypadkowa[5]). Performance bywa też kontrowersyjny przez aspekt bólu[6] (Chris Burden, Marina Abramovic) czy seksualności (Orlan). Seksualności, której celem jest nie tylko szokowanie formą, ale i przekaz dotyczący konwencji i ograniczeń, jakim poddawani są ludzie (transgresja, body art, carnal art). Kolejnym aspektem stosowanym w performance jest również wątek medytacyjny i religijny (Bill Viola, Marina Abramovic, Andrzej Dudek-Durer, Zbigniew Warpechowski), a także wątki transhumanizmu we współczesnym świecie (Stelarc).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Dia Art Foundation - Sites, www.diaart.org [dostęp 2016-06-08].
  2. Joseph Beuys Biography, Art, and Analysis of Works, The Art Story [dostęp 2016-06-20] (ang.).
  3. 1979, Performance, Malgorzata Kazmierczak, 10 kwietnia 2013 [dostęp 2016-06-08].
  4. [1]
  5. 1979, Susan Jarosi: WIZERUNEK ARTYSTY W SZTUCE PERFORMANCE: PRZYPADEK RUDOLFA SCHWARZKOGLERA, Malgorzata Kazmierczak, 10 kwietnia 2013 [dostęp 2016-06-07].
  6. MoMA | Marina Abramović. Relation in Time. 1977/2010, www.moma.org [dostęp 2016-06-08].

Linki zewnętrzne[edytuj]