Perper czarnogórski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Perper czarnogórski
100 perpers.jpg
Moneta złota 100 perperów z 1910 r.
Państwo obecnie nieużywany,
dawniej Królestwo Czarnogóry Flag of the Kingdom of Montenegro.svg
Podział 1 perper = 100 para
Monety 1, 2 , 10, 20 para
1, 2, 5, 10, 20, 100 perperów
Banknoty 1, 2, 10, 20, 50, 100 perperów
Mennica Wiedeń
Banknot 20 perperów z 1914 r.
Okupacyjny banknot 10 perperów z 1917 r. z herbami Austrii i Węgier i napisami w jęz. chorwackim i albańskim

Perper czarnogórski (serb. Црногорски перпер) – jednostka monetarna Księstwa i Królestwa Czarnogóry (od 1906 do 1918 r.). Perper podzielony był na 100 para.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Narodowa waluta Czarnogóry wprowadzona została do obiegu dopiero 4 maja 1909 r. na podstawie postanowienia księcia Mikołaja I, przyjętego jako prawo o walucie narodowej przez Parlament Czarnogóry w listopadzie 1910 r. Czarnogóra była jednym z ostatnich ówczesnych państw europejskich, które wprowadziło do obiegu własną walutę. Już od 1895 r. trwały rozmowy prowadzone w Wiedniu przez czarnogórskiego ministra finansów, Niko Matanovićia, w sprawie wybicia w Austrii monet dla Czarnogóry. Przed wprowadzeniem perpera w kraju używano waluty obcej, najczęściej austriackiej. Monety nowej waluty narodowej zostały wybite w mennicy w Wiedniu z powodu braku możliwości technicznych uczynienia tego na miejscu. Miejsce wybicia monet miało zapewne także wpływ na ich wygląd – rzuca się bowiem w oczy pewne podobieństwo do ówczesnej korony austriackiej. Banknoty czarnogórskie zostały wydrukowane również w Austrii (drukarnia w Pradze). Emisja z 1914 r. została wydrukowana w Cetinje, zaś z 1915 r. w Paryżu. Po zajęciu Czarnogóry przez wojska austriackie (styczeń 1916), monety srebrne i złote zostały przez Austriaków wycofane z obiegu i w 1917 r. zastąpione banknotami o uproszczonym rysunku, z podaną równowartością w koronach austriackich i z napisami w trzech językach: niemieckim, chorwackim i albańskim. Po zakończeniu wojny (1918) i wchłonięciu Czarnogóry przez Królestwo SHS, perper został zastąpiony dinarem w stosunku 1:1 przy wymianie do 5000 perperów. Powyżej tej sumy wymieniano perpery na dinary w stosunku 2:1. Obecnie perper jest dosyć rzadką monetą na rynku kolekcjonerskim, a nominały od 5 perperów w górę są prawdziwymi rarytasami numizmatycznymi. Cenna kolekcja monet w walucie czarnogórskiej wystawiona jest na widok publiczny w dawnym pałacu królewskim w Cetinje. Monety te posiadał także w swojej kolekcji, sprzedanej przez londyński dom aukcyjny Sotheby's, król Egiptu Faruk I.

Emisje monet z napisem Księstwo Czarnogóry (Књажевина Црна Гора)[edytuj | edytuj kod]

Emisja z 1906 r.:

  • 1 para (brąz)
  • 2 pare (brąz)
  • 10 para (nikiel)
  • 20 para (nikiel)

Emisja z 1908 r.:

  • 2 pare (brąz)
  • 10 para (nikiel)
  • 20 para (nikiel)

Emisja z 1909 r.:

  • 1 perper (srebro) - wizerunek księcia Mikołaja I
  • 5 perperów (srebro) - wizerunek księcia Mikołaja I

Emisja z 1910 r.:

  • 2 perpery (srebro) - wizerunek księcia Mikołaja I
  • 10 perperów (złoto) - wizerunek księcia Mikołaja I
  • 20 perperów (złoto) - wizerunek księcia Mikołaja I
  • 100 perperów (złoto) - wizerunek księcia Mikołaja I

Emisje monet z napisem Królestwo Czarnogóry (Краљевина Црна Гора)[edytuj | edytuj kod]

Emisja z 1910 r.:

  • 10 perperów (złoto) - wizerunek króla Mikołaja I
  • 20 perperów (złoto) - wizerunek króla Mikołaja I
  • 100 perperów (złoto) - wizerunek króla Mikołaja I

Emisja z 1912 r.:

  • 1 perper (srebro) - wizerunek króla Mikołaja I
  • 5 perperów (srebro) - wizerunek króla Mikołaja I

Emisja z 1913 r.:

  • 1 para (brąz)
  • 2 pare (brąz)
  • 10 para (nikiel)
  • 20 para (nikiel)

Emisja z 1914 r.:

  • 1 para (brąz)
  • 2 pare (brąz)
  • 10 para (nikiel)
  • 20 para (nikiel)
  • 1 perper (srebro) - wizerunek króla Mikołaja I
  • 2 perpery (srebro) - wizerunek króla Mikołaja I
  • 5 perperów (srebro) - wizerunek króla Mikołaja I

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]