Persenkówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Lwowa Persenkówka
Dzielnica Lwowa
Ilustracja
Dawny kościół i klasztor karmelitów bosych
Państwo  Ukraina
Obwód lwowski
Miasto Lwów
Rejon Rejon sichowski
W granicach Lwowa 1930
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Persenkówka
Persenkówka
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Persenkówka
Persenkówka
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Persenkówka
Persenkówka
Ziemia49°48′35″N 24°01′49″E/49,809722 24,030278
Portal Portal Ukraina
Persenkówka 29 grudnia 1918, obraz Stanisława Kaczora-Batowskiego

Persenkówka (ukr. Персенківка) – dzielnica Lwowa, w rejonie sichowskim. Jej granice wyznaczają ulice Iwana Myrnego, profesora Bujka, Kozielnicka i LAZ. Na jej terenie znajduje się elektrownia miejska nr. 1 oraz Lwowska Fabryka Autobusów.

Główne ulice to Łuhańska i Kozielnicka, w środkowej części Persenkówki znajduje się stacja kolejowa na linii Lwów-Czerniowce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza nazwa tego obszaru pojawiła się w XVII wieku i brzmiała „Kosnerówka”, pochodziła od nazwiska kupca Kosnera, który był lwowskim mieszczaninem i właścicielem położonych tu ziem. W 1687 Kosnerówkę zakupił pochodzący ze Szkocji Jakub Persing (Pershing), od tego czasu należący do niego folwark zaczęto nazywać Persenkówką. Przez długi czas była to podmiejska osada stanowiąca przysiółek Kulaprkowa, w której znajdowało się piętnaście niewielkich zagród. W drugiej połowie XIX teren wsi przecięły tory kolejowe linii łączącej Lwów ze Stanisławowem i Czerniowcami. Zmiana charakteru Persenkówki rozpoczęła się na początku XX wieku, kiedy w północnej części osady rozpoczęto z inicjatywy dyrektora Miejskiego Zakładu Elektrycznego Józefa Tomickiego budowę elektrowni miejskiej zaprojektowanej przez Adolfa Pillera i zrealizowanej pod kierunkiem Alfreda i Kazimierza Kamienobrodzkich. Budowa trwała od 1908, uruchomiono ją w 1910 i funkcjonuje do czasów współczesnych. Pomiędzy elektrownią a obecną ulicą Panasa Myrnego (dawniej Własna Strzecha) znajdował się park o powierzchni 8 hektarów[1], a przy ulicy Nad Jarem (obecnie Energetyczna) powstał zespół budynków wielorodzinnych dla pracowników elektrowni. Podczas walk w obronie Lwowa na terenie Persenkówki toczyły się zacięte walki m.in. o elektrownię, którą zdobyto 15 listopada 1918. Dwa dni później zdobyta została stacja kolejowa. Ponowne walki miały miejsce w dniach 27-29 grudnia 1918 tzw. ofensywa świąteczna, od ran zmarł wówczas dowódca obrony tej placówki por. Józef Mazanowski. Na Persenkówce został wówczas ranny również najmłodszy obrońca miasta Antoni Petrykiewicz, który w wyniku obrażeń zmarł 16 stycznia 1919[2]. Pamiątką tych wydarzeń był obelisk zaprojektowany przez Rudolfa Indrucha, który został zniszczony po wkroczeniu do miasta Armii Czerwonej. W 1930 Persenkówka znalazła się w granicach Lwowa, w 1937 na południe od stacji kolejowej rozpoczęto budowę kościoła i klasztoru karmelitów bosych według projektu Ludomiła Gyurkovicha.

Pomnik Obrońców Lwowa na Persenkówce[edytuj | edytuj kod]

Pomnik poległych na Persenkówce zaprojektował Rudolf Indruch, został on odsłonięty 29 września 1925 w miejscu, gdzie stał dworek w którym został śmiertelnie ranny ranny por. Józef Mazanowski. Miał postać kolumny zwieńczonej kamiennym wyobrażeniem znicza z płonącym ogniem wiecznej chwały, u podstawy znajdowały się dwa symetryczne, półkoliste skrzydła z umieszczonymi na nich czterema tablicami. Umieszczono na nich nazwiska 55 poległych i zamordowanych w niewoli ochotników oraz umieszczono napis oddający cześć 76 nieznanym poległym. Na kolumnie znajdował się napis : „PAMIĘCI BOHATERÓW, KTÓRZY W WALKACH O LWÓW NA POLACH PERSENKÓWKI, KOZIELNIK I ŚNIADÓWKI OD l. XI. 1918 DO 20. IV. 1919 ŻYCIE ZA POLSKĘ ODDALI.”

Na Cmentarzu Orląt przed Pomnikiem Chwały znajduje się Mogiła Pięciu Nieznanych z Persenkówki, w której spoczywają nieznani obrońcy Lwowa którzy polegli podczas walk na terenie Persenkówki[3].

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa na Persenkówce

Po 1944 władze komunistyczne postanowiły zmienić charakter dzielnicy na typowo przemysłowy. W 1946 zmuszono karmelitów do opuszczenia Lwowa, kościół i klasztor przebudowano na biuro projektów i halę fabryczną budowanej fabryki LAZ. Wycięto również park, jego teren zajęły tereny fabryczne i garaże. Elektrownia przy ulicy Kozielnickiej została znacząco rozbudowana, po północnej stronie torów, równolegle do nich wybudowano przelotową ulicę Łuhańską. Na ulicach Iwana Czmoły (dawniej Ludwika Christelbauera), Kozielnickiej i Iwana Myrnego uruchomiono linie trolejbusową. W miejscu dawnego stadionu LKS „Czarni” powstał gmach urzędu podatkowego. Przy ulicy Persenkówka 8 powstaje centrum biurowe [4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]