To jest dobry artykuł

Pesa 620M

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


620M
Ukraiński 620M na stacji Lwów
Ukraiński 620M na stacji Lwów
Producent Polska Pesa Bydgoszcz
Białoruś Biełkommunmasz Mińsk
Lata budowy 2004–2013
Układ osi B’2’
Liczba miejsc siedzących 91
Liczba miejsc ogółem 171 (7 os./m²)
Masa służbowa 50 / 56,7 t
Długość całkowita 26 400 / 27 350 mm
(różne źródła)
Szerokość 3000 mm
Wysokość 4222 / 4435 mm
(różne źródła)
Wysokość wejścia 1345 mm
(od główki szyny)
Średnica kół 840 mm
Typ silników trakcyjnych spalinowy MAN lub MTU
Rodzaj przekładni hydrodynamiczna
Prędkość konstrukcyjna 120 km/h
[1][2][3][4]
Portal Portal Transport szynowy

Pesa 620Mszerokotorowy spalinowy wagon silnikowy produkowany od 2004 przez Pesę Bydgoszcz dla kolei litewskich (12 sztuk) i ukraińskich (11 sztuk), a od 2011, we współpracy z Biełkommunmasz, także dla kolei białoruskich (6 sztuk). Powstało łącznie 29 sztuk.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po wprowadzeniu na polski rynek spalinowych wagonów silnikowych 214M Partner w 2001[5] Pesa postanowiła produkować podobne pojazdy dla kolei szerokotorowych. Pierwsze zostały zakupione przez Koleje Ukraińskie[6]. W 2004 620M-001 zaprezentowano na targach InnoTrans w Berlinie[7] i rozpoczęto dostawy dla zamawiającego. Oprócz pojazdów 620M na Ukrainę trafił także jeden pokrewny silnikowy wagon inspekcyjny 610M. Kolejne zamówienia na 620M pojawiły się także z Litwy i Białorusi. Pojazdy białoruskie są produkowane wspólnie z Biełkommunmasz Mińsk, do którego zadań należy m.in. wyposażenie wnętrza[2].

Po doświadczeniach z eksploatacji 620M koleje na Ukrainie i Litwie postanowiły także zamówić bardziej pojemną, dwuczłonową wersję tych pojazdów – Pesa 630M[8].

SA106 Legnica Piekary.jpg
214M
Автомотрисса 610M-001 1.jpg
610M
Railcar-PESA-620M-Vilnius2009-1.jpg
620M
Pesa 630M-001 2014 G1.jpg
630M


Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Wózek
Wejście do pojazdu

620M jest wersją rozwojową wagonu spalinowego Partner (Pesa 214M). Podstawową różnicą między pierwowzorem jest przystosowanie do szerszego toru (1520 mm) i szerszej skrajni (T1 według GOST 9238-83), co umożliwiło zastosowanie w przestrzeni pasażerskiej układu siedzeń 2+3[1]. Zasięg pojazdu wynosi 1000 km[1][2].

Wytrzymałość konstrukcji 620M jest zgodna z normą PN-EN 12663 (kat. PII). W pojazdach zastosowano wózki toczne typu 8AS i napędowe 3MSb produkcji Pesy[3]. Dwa stopnie usprężynowania zawieszenia stanowią sprężyny śrubowe i poduszki pneumatyczne[2][3]. W wózkach mogą być zamontowane zestawy kołowe dla rozstawu toru 1520 mm, jak i 1435 mm (umożliwia to samodzielny przejazd 620M przez terytorium Polski)[9]. Wagony mogą pracować w trakcji wielokrotnej (do trzech pojazdów)[3].

Wnętrze pojazdów jest w pełni klimatyzowane i wyposażone w monitoring. Przy jednym z wejść znajduje się przestrzeń wielofunkcyjna[3][10].

Numer
egzemplarza
Przewoźnik Układ osi Typ silnika Liczba i moc
silników
Przekładnia Masa
służbowa
Źródła
001 ÷ 004 Koleje Ukraińskie B'2' MTU 6R183TD13H 1 × 315 kW hydrodynamiczna
Voith Tr211re3
50 t [1]
005 ÷ 008
011 ÷ 012
Koleje Ukraińskie B'2' MAN D2876LUE623 1 × 385 kW hydrodynamiczna
Voith Tr211re4
50 t [1]
Koleje Litewskie B'2' MAN D2876LUE623 1 × 382 kW
/1 × 385 kW
(różne źródła)
hydrodynamiczna
Voith Tr211re4
50 t [2][11]
ДП1 001 ÷ 003 Koleje Białoruskie B'2' MAN 1 × 382 kW
/1 × 412 kW
(różne źródła)
Voith 56,7 t [2][10]

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Państwo Przewoźnik Liczba
sztuk
Numery Wersja Lata
dostaw
 Ukraina Koleje Ukraińskie 11 001 ÷ 008, 011 ÷ 012 2004–2008 [1][12]
025 620McU 2012 [13][4]
 Litwa Koleje Litewskie 12 009, 010, 013 ÷ 022 2008–2011 [2]
 Białoruś Koleje Białoruskie 6 ДП1-001 ÷ 006
(620M 023, 024, 026, ?, ?, ?)
620McB 2012–2013 [2][14][15][16]

Ukraina[edytuj | edytuj kod]

Krymski 620M-025
620M-011 obsługujący lotnisko

Eksploatowane na Ukrainie pojazdy spalinowe do obsługi ruchu pasażerskiego wyprodukowane przez Ganz-MÁVAG (serie D i D1) oraz RVR Ryga (seria DR1) były już znacznie wyeksploatowane. Koleje Ukraińskie początkowo planowały zamówić wagony spalinowej w czeskich zakładach Vagonka Studénka, ostatecznie jednak, ze względu na problemy finansowe, zdecydowano się złożyć zamówienie w bydgoskiej Pesie[6].

Dostawy rozpoczęto w 2004 roku. Na ukraińskie tory wyjechał wtedy wagon inspekcyjny 610M przeznaczony dla kierownictwa Kolei Ukraińskich i pierwsze wagony 620M przeznaczone do obsługi regularnych relacji pasażerskich[1].

Pierwotnie zamówienie opiewało na cztery spalinowe wagony motorowe, które miały być wykorzystywane na mało obciążonych trasach[17]. Pozytywne doświadczenia z eksploatacji pojazdów spowodowały, że Koleje Ukraińskie zamówiły kolejne partie szynobusów, które przekazały w użytkowanie Kolei Południowej i Kolei Lwowskiej[1]. Łącznie w latach 2004–2009 dostarczono na Ukrainę 10 wagonów silnikowych serii 620M[1].

W październiku 2012 dostarczono nową jednostkę (620M-025) na Krym[13][18]. Pojazd ten, w malowaniu nawiązującym do flagi Republiki Autonomicznej Krymu[4], został uroczyście oddany do użytku 26 października na dworcu w Symferopolu. 620M-025 został zakupiony do obsługi połączeń między Dżankojem, Armiańskiem i Teodozją[19].

30 listopada 2018 uruchomione zostało połączenie Kijów Centralnyport lotniczy Kijów-Boryspol do którego obsługi skierowano 4 zmodernizowane pojazdy 620M[20] do obsługi 27 par połączeń[21]. W ciągu pierwszych kilkunastu dni funkcjonowania połączenia średnie napełnienie składu wyniosło 30 osób[21]. W kwietniu 2019 zakończono modernizację 6. pojazdy[22].

Litwa[edytuj | edytuj kod]

620M na stacji w Wilnie

W 2008 zamówienie na szynobusy serii 620M do obsługi linii lokalnych o małym natężeniu ruchu złożyły Koleje Litewskie[12]. Pierwszy wagon zaprezentowano uroczyście w październiku 2008 na dworcu kolejowym w Wilnie[2]. Do 2009 dostarczono w sumie 4 pierwsze pojazdy[12]. 2 października 2008 uruchomiono w Wilnie połączenie obsługiwane przez 620M między dworcem kolejowym a portem lotniczym[23]. Cztery dostarczone pesy, oprócz trasy na lotnisko, w 2009 obsługiwały także połączenia Wilno – Szostaków, RadziwiliszkiMożejki i SzawleRakiszki[24].

Umowę na dostarczenie 8 kolejnych podpisano 19 kwietnia 2010 w Wilnie[25]. Od zakończenia dostaw w kwietniu 2011 w eksploatacji na Litwie jest 12 sztuk 620M[26][2]. Nowe wagony pozwoliły na całkowite wycofanie z eksploatacji pojazdów serii D1. Poza wymienionymi wcześniej relacjami 620M obsługują także połączenia z Wilna do Stasił, Kien, Ignalina i Marcinkańc, z Kowna do Marijampola, Kibart, Szostakowa i Trok oraz z Radziwiliszek do Szawli[2].

Białoruś[edytuj | edytuj kod]

W 2011 zamówienie na sześć pojazdów serii 620M złożyły Koleje Białoruskie. Produkcja dla tego kontrahenta odbywa się we współpracy polskich zakładów firmy Pesa Bydgoszcz i białoruskiej firmy Biełkommunmasz[27]. Pierwszy pojazd został dostarczony przez Pesę do Mińska 23 grudnia 2011[28]. Od stycznia do kwietnia 2012 przeprowadzono próby techniczno-ruchowe na linii Stołpce – Gorodieja[2]. 13 kwietnia 2012 pierwsza jednostka została odebrana przez zamawiającego od firmy Biełkomunasz[29]. Białoruskie szynobusy serii 620M noszą w nomenklaturze Kolei Białoruskich oznaczenie DP1 (ДП1)[28].

Uroczyste włączenie nowej serii do eksploatacji miało miejsce 1 maja 2012 na dworcu w Kalinkowiczach[30]. Pierwsze dwa pojazdy przeznaczono do połączeń klasy ekonomicznej Kalinkowicze – WasilewiczeChojniki i Kalinkowicze – Słowieczno. 25 sierpnia 2012 rozpoczęto obsługę kolejnym pojazdem 620M połączeń, tym razem klasy biznes, w relacjach Orsza Centralna – Pogodino i Krzyczew-1 – Orsza Centralna – Pogodino. Wagon do ich obsługi stacjonuje w lokomotywowni w Mohylewie[31].

W 2013 roku Pesa podpisała kolejny kontrakt na dostawę pojazdów kolejowych dla Białorusi – 3 sztuk typu 730M[32].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Marek Graff, Krzysztof Rutkowski. Wagony silnikowe i zespoły trakcyjne kolei ukraińskich produkcji Pesy Bydgoszcz. „Świat Kolei”. 9/2011, s. 36-37. Łódź: EMI-PRESS Wydawnictwa Techniczne i Naukowe. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  2. a b c d e f g h i j k l Marek Graff, Robertas Šalčiunas. Spalinowe wagony silnikowe produkcji Pesy na kolejach Litwy i Białorusi. „Świat Kolei”. 11/2012, s. 15-19. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  3. a b c d e Prospekty na stronie producenta: 620M dla kolei ukraińskich i 620M dla kolei litewskich, pesa.pl, [data dostępu: 2012-07-10].
  4. a b c На следующей неделе в Крыму запустят рельсовый автобус (ros.). auto.investigator.org, 2012-10-18. [dostęp 2012-12-26].
  5. Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2002. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2002, s. 78. ISBN 978-83-901902-6-6.
  6. a b Marek Graff. Autobusy szynowe z Pesy na Ukrainie. „Świat Kolei”. 8/2007, s. 10-11. Łódź: EMI-PRESS Wydawnictwa Techniczne i Naukowe. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  7. Tomasz Tomaszewski. Polscy producencie na InnoTrans 2004. „Świat Kolei”. 11/2004, s. 3. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  8. jm, Rynek Kolejowy: Pesa podpisała pierwszą umowę na Innotrans (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-09-18. [dostęp 2012-09-18].
  9. Ryszard Piech: Pesa dla szerokiego toru (pol.). inforail.pl, 2008-05-27. [dostęp 2016-02-15].
  10. a b Дизель-поезда серии ДП1 (ros.). rw.by. [dostęp 2012-12-28].
  11. Automotrisa 620M. „Riedmenys”. litrail.lt (lit.). [dostęp 2014-09-22]. 
  12. a b c Michał Grobelny. Polscy eksporterzy w branży kolejowej. „Rynek Kolejowy”. 2/2010. s. 53 (pol.). 
  13. a b kondziolot: Nowa PESA 620M-025 w drodze na Ukrainę [Podzamcze] (ros.). W: 2012-10-16 [on-line]. yuotube.com. [dostęp 2012-12-23]. (Крым жемчужина Украины).
  14. ВОВА-ЭР9Т: Рельсовый автобус PESA 620M-023 (ros.). pfoto-rzd.com, 2012-02-19. [dostęp 2012-12-23].
  15. matej_solec: PESA 620M #620M-024 (pol.). rail.phototrans.eu, 2012-02-21. [dostęp 2012-12-23].
  16. Artem-262: Дизель-поезд ДП1-006, станция Орша-Центральная (03-11-2013) (ros.). parovoz.com, 2013-11-05. [dostęp 2014-02-09].
  17. Ryszard Piech: Pesa dla szerokiego toru (pol.). InfoRail, 2008-05-27. [dostęp 2012-07-08].
  18. railman: 620М-025 Украина, АР Крым, станция Джанкой (ros.). trainpix.org, 2012-10-22. [dostęp 2012-12-23].
  19. В Крыму вышел на маршрут первый рельсовый автобус (ros.). auto.investigator.org, 2012-10-26. [dostęp 2012-12-26].
  20. Polskie szynobusy Pesy rozpoczęły kursowanie na kijowskie lotnisko Boryspol (pol.). rynek-lotniczy.pl, 2018-11-30. [dostęp 2018-11-30].
  21. a b Kijów: Pociąg na lotnisko przez 2,5 tyg. przewiózł 30 tys. pasażerów (pol.). rynek-lotniczy.pl, 2018-12-20. [dostęp 2018-12-20].
  22. Kolejna ukraińska PESA przystosowana do obsługi połączeń lotniskowych (pol.). inforail.pl, 2019-04-10. [dostęp 2019-04-10].
  23. Dworzec kolejowy z lotniskiem połączy autobus szynowy. pesa.pl, 2008-10-02. [dostęp 2017-02-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-12-26)].
  24. M. Graff. Kolejowe wagony silnikowe z Pesy dla Litwy i Ukrainy. „Świat Kolei”. 12/2009, s. 11. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  25. Wilno. Bydgoska Pesa ma w ręku kolejny kontrakt! Wyprodukuje osiem pociągów dla Litwy. strefabiznesu.pomorska.pl, 2010-04-19. [dostęp 2014-09-22].
  26. Ryszard Piech: Szerokotorowe składy Pesy coraz popularniejsze (pol.). InfoRail, 2008-04-22. [dostęp 2012-07-08].
  27. PESA powraca na rynek białoruski. rynek-kolejowy.pl, 2011-02-09. [dostęp 2011-02-09].
  28. a b ПЕРВЫЙ ДИЗЕЛЬНЫЙ ПОЕЗД ДП-1 ПРОХОДИТ ПУСКО-НАЛАДОЧНЫЕ ИСПЫТАНИЯ (ros.). bkm.by, 2012-01-27. [dostęp 2012-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-03)].
  29. ПЕРВЫЙ „РЕЛЬСОВЫЙ АВТОБУС” ГОТОВ К РАБОТЕ (ros.). bkm.by, 2012-04-17. [dostęp 2012-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-05)].
  30. Белорусская железная дорога в режиме подконтрольной эксплуатации открыла движение поездов региональных линий эконом-класса (ros.). rw.by, 2012-05-02. [dostęp 2012-12-28].
  31. Белорусская железная дорога открывает новые маршруты региональных линий бизнес-класса (ros.). rw.by, 2012-08-24. [dostęp 2012-12-28].
  32. БЖД скоро получит первый трехвагонный дизель-поезд из Польши (biał.). telegraf.by, 2013-11-05. [dostęp 2013-11-08].