Pescenniusz Niger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pescenniusz Niger
Gaius Pescennius Niger Iustus
Imperator Caesar Gaius Pescennius Niger Iustus Augustus
Cesarz rzymski
Okres panowania od kwiecień 193
do jesień 194
Dane biograficzne
Data urodzenia 135/140
Data śmierci 194
Przyczyna śmierci zamordowany
Moneta
moneta
Denar Pesceniusza Nigra (RIC IVa 15)

Gajusz Pescenniusz Niger, Gaius Pescennius Niger Iustus (ur. 135/140 w Akwinum, zm. jesienią 194) – namiestnik Dacji, Syrii, senator, cesarz rzymski od kwietnia 193 do śmierci.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Pescenniusz Niger urodził się w rodzinie ekwitów między 135 a 140 w miejscowości Akwinum. Jako pierwszy członek rodziny około 180 wszedł do stanu senatorskiego. W 183 został namiestnikiem Dacji. Od 191 sprawował namiestnictwo Syrii. Wcześniej cesarz Kommodus mianował go konsulem pomocniczym (consul suffectus)[1].

Wojna o tron cesarski[edytuj | edytuj kod]

Po zamordowaniu Pertynaksa, a później (1 lub 28 czerwca 193) jego następcy Didiusza Julianusa, Pescenniusz Niger został wybrany cesarzem w tym samym roku w kwietniu w Antiochii[2]. O sukcesję walczył z Septymiuszem Sewerem. Pod zwierzchnictwem Nigra na wschodzie znajdowało się 9–10 legionów oraz bogate i ludne tereny. Natomiast Sewer dysponował 16–18 legionami[3][4]. Do walki z nim Pescenniusz wysłał wojska pod wodzą Aselliusza Emiliana, namiestnika Azji, który dotarł do Bizancjum i zdołał obsadzić przeprawę przez Bosfor. Pod Peryntem udało mu się pokonać część oddziałów Sewera pod wodzą Lucjusza Fabiusza Kilo[3]. Gdy jesienią 193 przybył z wojskami Septymiusz Sewer, jego wódz Kandydus pokonał Emiliana w bitwie pod Kyzikos. Sam Emilian zginął podczas ucieczki[5][6].

W styczniu 194 doszło do kolejnej bitwy pod Kios niedaleko Nicei, w której wojska Pescenniusza Nigra zostały pokonane przez wojska Septymiusza Sewera dowodzone przez Kandydusa. W efekcie tej bitwy Niger wycofał wojska z Azji Mniejszej, a w lutym 194 spod jego władzy oderwał się Egipt uznając Sewera[7][6].

We wrześniu 194 doszło do decydującej bitwy pod Issos, w której Niger poniósł klęskę i zginął w czasie ucieczki do Partów[8].

Po stronie Nigra opowiedziało się między innymi miasto Bizancjum, za co, po długim oblężeniu zakończonym w grudniu 195, zostało zniszczone przez zwycięzcę i przemianowane na kolonię[9][10][11]. Również Antiochia za poparcie dla Nigra utraciła prawa miejskie i został włączona do terytorium Laodycei[12].

Represje zwycięskiego Septymiusza Sewera dotknęły wdowę i dorosłych synów Pescenniusza Nigra, którzy zostali skazani na wygnanie, a potem uśmierceni[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Krawczuk 1991 ↓, s. 257.
  2. Krawczuk 1991 ↓, s. 258.
  3. a b Kotula 1987 ↓, s. 40.
  4. Gazda 2008 ↓, s. 204, 208–209.
  5. Krawczuk 1991 ↓, s. 259.
  6. a b Kotula 1987 ↓, s. 41.
  7. Krawczuk 1991 ↓, s. 260.
  8. Krawczuk 1991 ↓, s. 261–262.
  9. Konstantynopol: Nowy Rzym 2011 ↓, s. 28.
  10. Krawczuk 1991 ↓, s. 263.
  11. Kotula 1987 ↓, s. 43.
  12. Kotula 1987 ↓, s. 42.
  13. Krawczuk 1991 ↓, s. 262.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Źródła
  • Kasjusz Dion: Historia rzymska.
  • Herodian: Historia Cesarstwa Rzymskiego. Wrocław, Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich i De Agostini, 2004, seria: Arcydzieła Kultury Antycznej. ISBN 83-7316-826-5.
  • Historycy cesarstwa rzymskiego. Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana. Opracowanie i tłumaczenie Hanna Szelest. Warszawa: 1966.
Opracowania

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]