Pescenniusz Niger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pescenniusz Niger
Gaius Pescennius Niger Iustus
Imperator Caesar Gaius Pescennius Niger Iustus Augustus
Cesarz rzymski
Okres panowania od kwiecień 193
do jesień 194
Dane biograficzne
Data urodzenia 135/140
Data śmierci 194
Przyczyna śmierci zamordowany
Moneta
moneta
Denar Pesceniusza Nigra (RIC IVa 15)

Gajusz Pescenniusz Niger, Gaius Pescennius Niger Iustus (ur. 135/140 w Akwinum, zm. jesienią 194) – namiestnik Dacji, Syrii, senator, cesarz rzymski od kwietnia 193 do śmierci.

Kariera[edytuj kod]

Pescenniusz Niger urodził się w rodzinie ekwitów między 135 a 140 w miejscowości Akwinum. Jako pierwszy członek rodziny około 180 wszedł do stanu senatorskiego. W 183 został namiestnikiem Dacji. Od 191 sprawował namiestnictwo Syrii. Wcześniej cesarz Kommodus mianował go konsulem pomocniczym (consul suffectus)[1].

Wojna o tron cesarski[edytuj kod]

Po zamordowaniu Pertynaksa, a później (1 lub 28 czerwca 193) jego następcy Didiusza Julianusa, Pescenniusz Niger został wybrany cesarzem w tym samym roku w kwietniu w Antiochii[2]. O sukcesję walczył z Septymiuszem Sewerem. Pod zwierzchnictwem Nigra na wschodzie znajdowało się 9–10 legionów oraz bogate i ludne tereny. Natomiast Sewer dysponował 16–18 legionami[3][4]. Do walki z nim Pescenniusz wysłał wojska pod wodzą Aselliusza Emiliana, namiestnika Azji, który dotarł do Bizancjum i zdołał obsadzić przeprawę przez Bosfor. Pod Peryntem udało mu się pokonać część oddziałów Sewera pod wodzą Lucjusza Fabiusza Kilo[3]. Gdy jesienią 193 przybył z wojskami Septymiusz Sewer, jego wódz Kandydus pokonał Emiliana w bitwie pod Kyzikos. Sam Emilian zginął podczas ucieczki[5][6].

W styczniu 194 doszło do kolejnej bitwy pod Kios niedaleko Nicei, w której wojska Pescenniusza Nigra zostały pokonane przez wojska Septymiusza Sewera dowodzone przez Kandydusa. W efekcie tej bitwy Niger wycofał wojska z Azji Mniejszej, a w lutym 194 spod jego władzy oderwał się Egipt uznając Sewera[7][6].

We wrześniu 194 doszło do decydującej bitwy pod Issos, w której Niger poniósł klęskę i zginął w czasie ucieczki do Partów[8].

Po stronie Nigra opowiedziało się między innymi miasto Bizancjum, za co, po długim oblężeniu zakończonym w grudniu 195, zostało zniszczone przez zwycięzcę i przemianowane na kolonię[9][10][11]. Również Antiochia za poparcie dla Nigra utraciła prawa miejskie i został włączona do terytorium Laodycei[12].

Represje zwycięskiego Septymiusza Sewera dotknęły wdowę i dorosłych synów Pescenniusza Nigra, którzy zostali skazani na wygnanie, a potem uśmierceni[13].

Przypisy

  1. Krawczuk 1991 ↓, s. 257.
  2. Krawczuk 1991 ↓, s. 258.
  3. a b Kotula 1987 ↓, s. 40.
  4. Gazda 2008 ↓, s. 204, 208–209.
  5. Krawczuk 1991 ↓, s. 259.
  6. a b Kotula 1987 ↓, s. 41.
  7. Krawczuk 1991 ↓, s. 260.
  8. Krawczuk 1991 ↓, s. 261–262.
  9. Konstantynopol: Nowy Rzym 2011 ↓, s. 28.
  10. Krawczuk 1991 ↓, s. 263.
  11. Kotula 1987 ↓, s. 43.
  12. Kotula 1987 ↓, s. 42.
  13. Krawczuk 1991 ↓, s. 262.

Bibliografia[edytuj kod]

Źródła
  • Kasjusz Dion: Historia rzymska.
  • Herodian: Historia Cesarstwa Rzymskiego. Wrocław, Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich i De Agostini, 2004, seria: Arcydzieła Kultury Antycznej. ISBN 8373168265.
  • Historycy cesarstwa rzymskiego. Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana. Opracowanie i tłumaczenie Hanna Szelest. Warszawa: 1966.
Opracowania

Linki zewnętrzne[edytuj kod]