Petrykiwka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Petrykiwka
Петриківка
Herb
Herb
Państwo  Ukraina
Obwód dniepropetrowski[1]
Powierzchnia 13,648 km²
Wysokość 59 m n.p.m.
Populacja (2014)
• liczba ludności

4773[2]
Nr kierunkowy +380 5634
Kod pocztowy 51800
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Petrykiwka
Petrykiwka
Ziemia48°43′36″N 34°37′53″E/48,726667 34,631389
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina
Drewniana szkatułka ozdobiona motywem kwiatowym z Petrykiwki, 1985

Petrykiwka (ukr. Петриківка; ros. Петриковка, Pietrikowka) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie dniepropetrowskim, siedziba władz rejonu petrykiwskiego.

Petrykiwka słynie z ludowej sztuki zdobnictwa dekoracyjnymi malowidłami o motywach kwiatowych i zwierzęcych (ukr. петриківський розпис, petrykiwśkyj rozpys). W 2013 roku sztuka malarstwa dekoracyjnego z Petrykiwki została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[3].

Historia[edytuj]

Najstarsza wzmianka o Petrykiwce pochodzi z 1772 roku, kiedy to mieszkańcy sąsiedniej Kuryliwki poprosili o pomoc ostatniego atamana Siczy ZaporoskiejPiotra Kalniszewskiego (1690–1803) w przeniesieniu ich cerkwi w miejsce bezpieczne od powodzi[4]. Cerkiew została przeniesiona do Petrykiwki[4].

Według legendy nazwa miejscowości pochodzi od imienia Kozaka Petryka, który założył wieś dla uciskanych chłopów pańszczyźnianych z okolicznych wsi, którzy w Petrykiwce mogli żyć wolno[4].

„Petrykiwka”[edytuj]

Mieszkańcy Petrykiwki zdobią domy, przedmioty użytku domowego, a także instrumenty muzyczne[3]. Malowidła mają mieć właściwości magiczne i chronić właścicieli przed nieszczęściami i chorobami[3]. Mają wymowę symboliczną, np. kogut symbolizuje ogień, a ptaki –światło, harmonię i szczęście[3]. Cechą charakterystyczną jest tworzenie fantastycznych, niespotykanych w naturze form kwiatów[5].

Tradycja malowania wykształciła się na przełomie XIX i XX wieku[5]. Motywy malarskie związane są ze starszą kulturą Siczy Zaporoskiej[5]. Tradycje malowania pielęgnują przede wszystkim kobiety. Motywy i techniki przekazywane są w rodzinach, z pokolenia na pokolenie[3].

Styl ten, nazwany od nazwy miejscowości „petrykiwką”[5][6], określany był mianem „realizmu magicznego” lub też „większego realizmu”[7]. Niektórzy artyści malowali również na papierze i płótnie, m.in. Tetiana Pata (1884–1976), Nadija Biłokiń (1894–1981) i Fedir Panko, (1924–2007)[6]. W 1936 roku w Petrykiwce otwarto szkołę malarstwa w stylu „petrykiwka”, gdzie nauczała Tetiana Pata[6][8].

Znaczek poczty ukraińskiej z 2000 roku, upamiętniający Tetianę Patę

Przypisy

  1. Верховна Рада України: смт Петриківка Дніпропетровська область, Петриківський район (ukr.). [dostęp 2015-05-23].
  2. State Statistics Service of Ukraine: Actual population (persons) by 012_Dnipropetrovska oblast, Year and Settlement type (ang.). [dostęp 2015-05-23].
  3. a b c d e UNESCO ICH: Petrykivka decorative painting as a phenomenon of the Ukrainian ornamental folk art (ang.). [dostęp 2015-05-23].
  4. a b c Julia Ratsybarska: Петриківка. Острівець вцілілого мистецтва. (ukr.). W: RadioSvoboda.Ua [on-line]. 2006–07–31. [dostęp 2015-05-24].
  5. a b c d UNESCO ICH: Nomination File No. 00893 (ang.). [dostęp 2015-05-23].
  6. a b c Дніпропетровський Художественный Музей: Тетяна Пата, Надія Білокінь, Федір Панко – тріо видатних петриківських майстрів (ukr.). [dostęp 2015-05-24].
  7. Welcome to Ukraine: Petrykivka style of painting and its prominent exponent Tetyana Pata (ang.). [dostęp 2015-05-23].
  8. Комунальний заклад культури «Дніпропетровський національний історичний музей ім. Д.І. Яворницького» Дніпропетровської обласної ради.: Історія петриківського декоративного розпису в колекції ДНІМ (ukr.). [dostęp 2015-05-24].

Linki zewnętrzne[edytuj]