Petrykozy (powiat opoczyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Petrykozy w innych znaczeniach tej nazwy.
Artykuł 51.3013600°N 20.3630400°E
- błąd 0 m
WD 51°17'30"N, 20°16'50"E
- błąd 38 m
Odległość 6165 m
Petrykozy
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Doroty
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat opoczyński
Gmina Białaczów
Strefa numeracyjna 44
Kod pocztowy 26-307[1]
Tablice rejestracyjne EOP
SIMC 0536597
Położenie na mapie gminy Białaczów
Mapa konturowa gminy Białaczów, po prawej znajduje się punkt z opisem „Petrykozy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Petrykozy”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Petrykozy”
Położenie na mapie powiatu opoczyńskiego
Mapa konturowa powiatu opoczyńskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Petrykozy”
Ziemia51°18′04,8960″N 20°21′46,9440″E/51,301360 20,363040

Petrykozywieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Białaczów[2][3], nad rzeką Drzewiczką.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa piotrkowskiego.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Petrykozy[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0536605 Barańcówka część wsi
0536611 Kowalszczyzna część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wczesnośredniowieczne ślady osadnictwa zachowane w postaci owalnego grodziska położonego na przepływającej przez Petrykozy rzece Drzewiczce (tzw. kopiec). Nazwa miejscowości pochodzi prawdopodobnie od rodu Petrykozkich. W XVIII w. ze względu na obfitość rud żelaza na tym terenie rozwinęło się hutnictwo, a Petrykozy stały się własnością rodziny Małachowskich. Stanisław Małachowski herbu Nałęcz, marszałek Sejmu Wielkiego, zbudował fryszerki, a w 1791 r. kościół klasycystyczny pod wezwaniem św. Doroty. Projektantem kościoła był sam wielki nadworny architekt króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, Jan Christian Kamsetzer. W ostatnich latach swego panowania król odwiedził Petrykozy goszcząc u Małachowskich.

W XIX w. przez Petrykozy poprowadzono linię kolejową (odcinek OpocznoKońskie). Po I wojnie światowej w 1919 r. zbudowano tartak istniejący do dziś (obecnie ma status zakładu pracy chronionej). W czasie okupacji hitlerowskiej działali tu partyzanci Armii Krajowej, m.in. oddz. "Wicher", którego dowódcą był por. Witold Kucharski ps. Wicher. Ze wsi Petrykozy w oddziale walczyli: Lucjan Zieliński ps. Brzeszczot, Stanisław Raczyński ps. Władysław i Adam Leksycki. 9 marca 1944 na wieś napadł oddział NSZ Huberta Jury "Toma" i zamordował tam 2 Żydów, ukrywanych przez mieszkańców[4].

Obecnie w Petrykozach znajdują się trzy placówki handlowe, tartak, szkoła podstawowa, Ochotnicza Straż Pożarna, ośrodek zdrowia i parafia rzymskokatolicka pod wezwaniem św. Doroty. Na miejscowym cmentarzu najstarsze zachowane groby pochodzą z połowy XIX w.

We wsi znajduje się przystanek kolejowy, nieczynny od chwili wstrzymania ruchu osobowego na trasie Końskie – Skarżysko-Kamienna (1 sierpnia 2009).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[5] na listę zabytków wpisany jest obiekt:

  • kościół parafialny pw. św. Doroty, 1791, nr rej.: 462 z 28.02.1957 oraz 336 z 21.06.1967

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 909 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. a b GUS. Rejestr TERYT
  4. Zbrodnie NSZ, „Żołnierze Przeklęci”, 23 czerwca 2013 [dostęp 2018-02-21] (pol.).
  5. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 16 września 2008].