Petyr Gabrowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Petyr Gabrowski
Data i miejsce urodzenia 9 lipca 1898
Razgrad
Data śmierci 1 lutego 1945
Tymczasowy Premier Bułgarii
Okres od 9 września 1943
do 14 września 1943
Poprzednik Bogdan Fiłow
Następca Dobri Bożiłow
Minister Kolei, Poczty i Telegrafu
Okres od 23 października 1939
do 15 lutego 1940
Poprzednik Władimir Awramow
Następca Iwan Goranow
Minister Spraw Wewnętrznych i Zdrowia Publicznego
Okres od 15 lutego 1940
do 14 września 1943
Poprzednik Nikoła Nedew
Następca Doczo Christow

Petyr Dimitrow Gabrowski (bułg. Петър Димитров Габровски; ur. 9 lipca 1898 w Razgradzie, zm. 1 lutego 1945) – bułgarski adwokat i polityk, jeden z założycieli i liderów nacjonalistycznej organizacji Bojownicy na rzecz Rozwoju Bułgarskości, minister kolei, poczty i telegrafu (1939-1940) oraz spraw wewnętrznych i zdrowia publicznego (1940-1943), tymczasowy premier Carstwa Bułgarii (1943).

Życiorys[edytuj]

Uczestniczył w I wojnie światowej w randze dowódcy plutonu (1917-1918). Po wojnie ukończył prawo w Sofijskim Uniwersytecie Św. Klemensa z Ochrydy, następnie pracował jako adwokat w stolicy kraju. Był germanofilem. W 1936 został jednym z liderów nacjonalistycznej organizacji Bojownicy na rzecz Rozwoju Bułgarskości, która sympatyzowała z niemieckim nazizmem.

Pod koniec 1939 został ministrem kolei, poczty i telegrafu w czwartym gabinecie rządowym Kjoseiwanowa. Po objęciu funkcji premiera przez Fiłowa od lutego 1940 piastował urząd ministra spraw wewnętrznych i zdrowia publicznego. Wkrótce po przystąpieniu Bułgarii do paktu trzech (1 marca 1941) był jednym z polityków odpowiedzialnych za współpracę z hitlerowskimi Niemcami. Zdaniem niektórych historyków przyczynił się do deportacji ok. 11 400 Żydów z Macedonii i zachodniej Tracji do obozów koncentracyjnych na terenie okupowanej Polski[1]. Według innych źródeł Gabrowski był przeciwny deportacjom i niechętnie współpracował z przedstawicielem gestapo, Theodorem Danneckerem[2][3].

Po objęciu przez Fiłowa funkcji regenta, przez sześć dni (od 9 do 14 września 1943) pełnił obowiązki premiera.

Wkrótce po zamachu stanu z 9 września 1944, w wyniku którego władzę w kraju przejął lewicowy Front Ojczyźniany, został uwięziony i wraz z innymi członkami rządu Fiłowa osądzony za udział Bułgarii w wojnie po stronie koalicji hitlerowskiej. Po przesłuchaniach prowadzonych m.in. w Moskwie, komunistyczny Sąd Ludowy skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonano przez rozstrzelanie 1 lutego 1945.

W 1996 wyrok Sądu Ludowego został symbolicznie unieważniony przez Sąd Najwyższy.

Przypisy

  1. Borisław Gyrdew: Кои са спасителите на българските евреи (w tłum. Kim są wybawiciele bułgarskich Żydów). Wydawnictwo elektroniczne LiterNet
  2. Christo Bojadżijew: Спасяването на българските евреи през Втората световна война (w tłum. Ratowanie bułgarskich Żydów podczas drugiej wojny światowej). Sofia: Wydawnictwo Uniwersyteckie „Św. Klemens z Ochrydy” (Университетско издателство „Св. Климент Охридски”), 1991, s. 43-58.
  3. Iwajło Szałafow: Спасяването на българските евреи (9-10 март 1943 г.) (w tłum. Ratowanie bułgarskich Żydów (9-10 marca 1943 r.)). Prawosławny portal internetowy Двери на православието

Bibliografia[edytuj]

  • Taszo Taszew: Министрите на България 1879-1999 (w tłum. Ministrowie Bułgarii 1879-1999). Sofia: Wydawnictwo Akademickie „Marin Drinow”, 1999. ​ISBN 978-954-430-603-8​ / ​ISBN 978-954-509-191-9​.