Philip Johan von Strahlenberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Philip Johan von Strahlenberg (ur. 1676 w Stralsund, zm. 1747 w Getinge) - oryg. Philip Johan Tabbert. Szwedzki oficer i geograf niemieckiego pochodzenia mający wpływ na kartografię Rosji. Autor jednej z koncepcji granicy europejsko-azjatyckiej.

Życie[edytuj]

Do szwedzkiej armii się przyłączył w 1694 roku i w 1703 awansował na kapitana. 4 lata później uszlachetniony, przyjął nazwisko von Strahlenberg.

Brał udział w III wojnie północnej, gdzie został pojmany przez zwycięskie siły rosyjskie podczas bitwy pod Połtawą w 1709 roku. Jako więzień wojenny został zesłany do Tobolska, gdzie żył w latach 1711-1721. W tym czasie zajmował się geografią Syberii oraz antropologią, językami i zwyczajami tamtejszych ludów. Po powrocie do Sztokholmu w 1730, opublikował swoją książkę Das Nord-und Ostliche Theil von Europa und Asia (Północne i wschodnie części Europy i Azji) zawierającą efekty jego badań. Publikacja przyjęta została ciepło i przetłumaczona na język angielski, francuski i hiszpański.

Jedną z części ww. książki była nowa mapa całej Rosji stworzona przez Strahlenberga oraz Johana Antona von Matérna. Strahlenberg zaproponował również nową wersję granicy pomiędzy Europą i Azją, która przebiega z północy na południe szczytami Uralu, następnie biegnie na zachód, wzdłuż mniejszego pasma górskiego i wzgórzystego, zachodniego brzegu Wołgi, do 49 stopnia szerokości geograficznej i wzdłuż rzeki Don, aż do Morza Czarnego.[1] Książka poza tym zawiera informacje na temat języków i zwyczajów Tatarów, Jakutów, Czuwaszy, Tatarów krymskich, Uzbeków, Baszkirów, Kirgizów, Tatarów turkmeńskich i Mongołów.

Philip Johan von Strahlenberg stworzył również słownik kałmucko-niemiecki na podstawie, której stworzono później słownik francusko-kałmucki i angielsko-kałmucki.

W swoich pracach opisywał również jak syberyjscy szamani w rytuałach wykorzystywali muchomor czerwony.

W późniejszych latach swojego życia, Strahlenberg napisał dwu-częściową rozprawę naukową na temat historii Rosji, która w 1757 roku została opublikowana we Francji jako Description Historique de l'Empire Russien (Historyczny opis Rosyjskiego Imperium).

Asteroida (15766) Strahlenberg jest nazwana na jego cześć.

Przypisy

  1. Philipp Johann von Strahlenberg (1730). Das Nord-und Ostliche Theil von Europa und Asia (in German). p. 106