Philip Kapleau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Philip Kapleau
Philip Kapleau
Kraj działania  Stany Zjednoczone
Data i miejsce urodzenia 20 sierpnia 1920
New Haven
Data i miejsce śmierci 6 maja 2004
Rochester
Wyznanie buddyzm

Philip Kapleau (ur. 20 sierpnia 1912 w New Haven w stanie Connecticut, USA, zm. 6 maja 2004 w Rochester) – amerykański nauczyciel buddyzmu zen w tradycji Sanbō Kyōdan, łączącej szkoły sōtō i rinzai.

Życiorys[edytuj]

Ukończył prawo. Pracował jako reporter sądowy. Po 1945 był amerykańskim sprawozdawcą z procesów zbrodniarzy hitlerowskich w Norymberdze oraz procesu japońskich zbrodniarzy wojennych w Tokio. Procesy te wywołały w nim głęboki wstrząs, budząc pytania dotyczące znaczenia życia i śmierci.

Z tego powodu porzucił swój zawód i w 1953 rozpoczął w Japonii praktykę zen kolejno u trzech mistrzów: Soena Nakagawy, Daiuna Sogaku Harady i Hakuuna Yasutaniego. Rosiemu Yasutaniemu, u którego praktykował przez 10 lat, służył również jako tłumacz podczas rozmów z uczniami i uczennicami z Zachodu. W 1965 Kapleau został wyświęcony na kapłana i uzyskał pozwolenie nauczania[1]. W tym samym roku ukazało się pierwsze wydanie Trzech filarów zen. W 1966 powrócił do USA i tam w Rochester (w stanie Nowy Jork) założył ośrodek zen. Przy ośrodku jest afiliowanych wiele grup w: USA, Kanadzie, Meksyku, Kostaryce, Kolumbii, Hiszpanii, Niemczech, Szwecji i Polsce.

W czasie jego pierwszej wizyty w Polsce w 1975 uformowała się grupa osób, która w grudniu 1980 uzyskała status prawny jako Związek Buddystów Zen „Sangha”, przemianowany następnie na ZBZ „Bodhidharma”. Wśród założycieli byli m.in. psychoterapeuta Wojciech Eichelberger czy poeta Jacek Dobrowolski.

Kapleau zmarł w założonym przez siebie ośrodku Rochester Zen Center w wieku 91 lat. Cierpiał na chorobę Parkinsona[1].

Twórczość[edytuj]

Philip Kapleau jest autorem kilku książek, z których cztery zostały przełożone na polski:

  • Trzy filary Zen, przeł. Jacek Dobrowolski, Wydawnictwo Pusty Obłok, Warszawa 1988, ISBN 8385041028 (wyd. oryg. 1965)
  • Koło życia i śmierci, przeł. Zbigniew Miłuński, Wydawnictwo Pusty Obłok, Warszawa 1986, ISBN 830002266X (wyd. oryg. 1972)
  • Zen: świt na zachodzie, przeł. Jacek Dobrowolski, Wydawnictwo Pusty Obłok, Warszawa 1985, ISBN 8300022430 (wyd. oryg. 1979)
  • Ochraniać wszelkie życie: buddyjski podręcznik do wegetarianizmu, przeł. Zbigniew Becker, Wydawnictwo Pusty Obłok, Warszawa 1985, ISBN 8300022473 (wyd. oryg. 1980)

Trzy filary zen (1965) była jedną z pierwszych wydanych na Zachodzie książek prezentujących zen nie tylko jako filozofię, lecz przede wszystkim od strony praktycznej. Obok Umysłu zen, umysłu początkującego Shunryu Suzukiego jest uznawana za pozycję, która w największym stopniu ukształtowała odbiór zen na Zachodzie[2]. Książka zawiera m.in. wykłady rosiego Yasutaniego wprowadzające do praktyki zen, zapis formalnych rozmów (dokusan) Yasutaniego z uczniami z Zachodu oraz mowę i listy XIV-wiecznego mistrza Bassui. Trzy filary zen zostały przełożone na 12 języków[1].

Koło życia i śmieci (1972) to dokonany przez Kapleau przy współpracy Patersona Simonsa wybór buddyjskich tekstów na temat śmierci, odradzania się i umierania. Z kolei Ochraniać wszelkie życie (1980) prezentuje zakorzenione w etyce buddyjskiej argumenty za wegetarianizmem.

Kontrowersje[edytuj]

Niektóre buddyjskie organizacje w Japonii kwestionują uprawnienia Kapleau do udzielania przekazów Dharmy. Podkreślają, że Kapleau nie ukończył formalnego treningu i w efekcie nie otrzymał końcowego certyfikatu nauczycielskiego od swojego nauczyciela[3]. Sam Kapleau jako przyczynę swojego rozstania z Yasutanim wskazywał sprzeciw nauczyciela wobec jego propozycji „uzachodnienia” zen, m.in. śpiewania Sutry serca w języku angielskim, a nie po japońsku[4].

Przypisy

  1. a b c Obituaries (ang.). Washington Post, 11 maja 2004. [dostęp 2016-07-21].
  2. Vladimir K.: Recenzja książki "Zen Teaching, Zen Practice: Philip Kapleau and The Three Pillars of Zen " (ang.). thezensite.com, wrzesień 2005. [dostęp 2016-07-21].
  3. Stanowisko ZBZ Bodhidharma. [dostęp 2016-07-12].
  4. Philip Kapleau: Zen: świt na Zachodzie. Warszawa: ZBZ Bodhidharma, 1992, s. 251-252.