Philip Zimbardo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Prof. Philip G. Zimbardo, Warszawa 2009

Philip George Zimbardo (ur. 23 marca 1933) – amerykański psycholog pochodzenia włoskiego, od 1968 roku profesor Uniwersytetu Stanforda. Obecnie na emeryturze.

Znany z przeprowadzenia eksperymentu więziennego, założyciel Kliniki Nieśmiałości, autor wielu książek, z których najbardziej znana to „Psychology and Life” (Psychologia i życie). Działał aktywnie na rzecz popularyzacji psychologii, występując w cyklu programów „Discovering Psychology”.

Założyciel i patron działającego od 2014 roku jedynego w Polsce Centrum Zimbardo[1]. Ulokowany w Katowicach na Nikiszowcu ośrodek jest miejscem spotkań i edukacji młodzieży[2].

W 2002 roku Zimbardo pełnił funkcję przewodniczącego Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego[3].

W 1954 uzyskał tytuł bakałarza w Brooklyn College, rok później otrzymał tytuł magistra na Uniwersytecie Yale, na tym samym uniwersytecie doktoryzował się w 1959. W latach 1960-1967 wykładał na uniwersytetach: Yale, Columbia, Barnard College oraz Nowojorskim.

Philip Zimbardo zajmował się wieloma dziedzinami psychologii, z czego najbardziej znane są jego dokonania w dziedzinie psychologii społecznej oraz badania nad nieśmiałością. Zajmuje się też psychologią zła, terroryzmu i dehumanizacji. Badania te zaowocowały wydaniem w 2007 roku przełomowej książki „The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil” (Efekt Lucyfera: Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?), którego polską edycję wydało w 2009 roku Wydawnictwo Naukowe PWN. W roku 2009 PWN opublikowało również książkę P. Zimbardo i J. Boyda pt.(Paradoks czasu), ukazującą czas i zarządzanie nim przez pryzmat perspektyw, w których żyje współczesna jednostka i co można zrobić, żeby znaleźć lepszą perspektywę, tj. umożliwiającą dostrojenie własnego zegara psychologicznego. Jego żoną jest pochodząca z Polski Christina Maslach (Krystyna Maślak)[4]. Była ona jednym z badaczy uczestniczących w eksperymencie więziennym, była też jedną z pierwszych osób, które uświadomiły profesorowi Zimbardo, że eksperyment wymyka się spod kontroli[5]. Pobrali się rok po zakończeniu eksperymentu, 10.08.1972 r.[6]. Christina Maslach jest profesorem psychologii na University of California w Berkeley.

Stanfordzki eksperyment więzienny[edytuj]

 Osobny artykuł: Eksperyment więzienny.

W 1971 Zimbardo wraz z grupą współpracowników przeprowadził jeden z najbardziej znanych eksperymentów w historii psychologii: stanfordzki eksperyment więzienny. W piwnicach Wydziału Psychologii Uniwersytetu Stanforda zainscenizowano więzienie, w którym zamknięto 24 zdrowych psychicznie studentów wybranych spośród ochotników, jacy zgłosili się do wzięcia udziału w eksperymencie. Podzielono ich losowo na dwie grupy: więźniów i strażników. Eksperyment miał pokazać znaczenie wpływu sytuacji społecznej na zachowanie jednostki. Uczestnicy eksperymentu zaczęli wcielać się w przypisane im role. Strażnicy zaczęli postępować brutalnie i sadystycznie w stosunku do więźniów, pojawiły się zachowania patologiczne. W nocy z piątego na szóstego dnia eksperymentu więźniowie wzniecili bunt. Następnego dnia prowadzący zdecydowali się zakończyć przewidziany na czternaście dni eksperyment ze względu na obawę utraty kontroli nad sytuacją. Eksperyment został udokumentowany na filmie Cicha Furia Philipa Zimbardo – płyta z filmem ukazała się w Polsce w lutym 2007 roku.

Klinika Nieśmiałości[edytuj]

Philip Zimbardo poświęcił wiele czasu na badanie zjawiska nieśmiałości. Efektem jego pracy jest wiele artykułów na ten temat oraz znana, przetłumaczona na 10 języków (w tym polski) książka „Shyness: What it is, What to do about it" (Nieśmiałość. Co to jest? Jak sobie z nią radzić?), a także założona przy Pacific Graduate School of Psychology w Palo Alto Klinika Nieśmiałości.

Projekt Bohaterskiej Wyobraźni[edytuj]

Najnowszym projektem realizowanym przez profesora Philipa Zimbardo jest bohaterstwo dnia codziennego[7][8]. Jak sam stwierdził w jednym z wywiadów, w pewnym momencie zauważył, że brakuje badań nad bohaterstwem[9]. Opracował program nauczania, którego celem jest uczenie młodych ludzi, jak kształtować w sobie postawy niezgody na zło[10]. Zimbardo jest fundatorem i prezesem fundacji Heroic Imagination Project(ang.) (San Francisco), która na całym świecie promuje i wdraża ten program, który powstał na bazie wyników badań psychologii społecznej[11]. Zimbardo dzięki programowi "Bohaterskiej Wyobraźni" chce szukać pozytywnych postaw i odnajdywać bohaterów wśród zwykłych ludzi. Program jest adresowany przede wszystkim do młodzieży[12]. W ramach działalności fundacji Heroic Imagination Project (Projekt Bohaterskiej Wyobraźni) od 2014 roku wdrażany jest w Polsce Program Rozumienie Ludzkiej Natury[13]. Celem projektu jest m.in. zachęcenie ludzi do podejmowania codziennych bohaterskich czynów, radzenie sobie z tzw. efektem biernego widza(ang.), zwiększenie samoświadomości i refleksyjności[14][15]. Profesor Philip Zimbardo spotkał się dwukrotnie w Ministerstwie Edukacji Narodowej: z Minister Krystyną Szumilas, a następnie z Minister Joanną Kluzik-Rostkowską – za każdym razem prezentowany przez profesora program spotykał się z uznaniem i poparciem Polskiego Ministerstwa[16][17]. W 2014 roku Projekt Bohaterskiej Wyobraźni w Polsce otrzymał Honorowy Patronat Minister Edukacji Narodowej[18].

Przypisy

  1. Strona Centrum Zimbardo w Nikiszowcu.
  2. Centrum Zimbardo. Instytut Psychologii UŚ. [dostęp 2015-02-27].
  3. Former APA Presidents. apa.org. [dostęp 2012–03–10].
  4. informacja podana przez prof. Zimbardo w wywiadzie dla Teleexpressu z 7.04.2009 r.
  5. P.Zimbardo, Efekt Lucyfera, PWN 2009, str. 189-192
  6. P.Zimbardo, Efekt Lucyfera, PWN 2009, str. 264
  7. Philip Zimbardo nauczył się czytać i pisać dzięki... Supermanowi [dostęp 2016-09-01].
  8. Jak zostać bohaterem, czyli o Heroic Imagination Project - Więcej Wiemy - Lepiej Pomagamy, 6 listopada 2013 [dostęp 2016-09-01] (pol.).
  9. PhilipP. Zimbardo PhilipP., Philip Zimbardo: Przyszłość będzie lepsza niż przeszłość - i Ty możesz być Grekiem Zorbą [WYWIAD DZ] [dostęp 2016-09-01].
  10. l, www.myslec.pwn.pl - Myśleć - Warto obejrzeć - Projekt bohaterskiej wyobraźni – Profesor Zimbardo do nauczycieli, myslec.pwn.pl [dostęp 2016-09-01].
  11. JonahJ. Lehrer JonahJ., Are Heroes Born, or Can They Be Made?, „Wall Street Journal”, 11 grudnia 2010, ISSN 0099-9660 [dostęp 2016-09-01].
  12. Prof. Philip Zimbardo: Ty także możesz zostać bohaterem [dostęp 2016-09-01].
  13. – Program Rozumienie Ludzkiej Natury, hip.org.pl [dostęp 2016-09-01].
  14. Psycholog w ogrodzie dobra i zła | Gazeta Uniwersytecka, gazeta.us.edu.pl [dostęp 2016-09-01].
  15. Garden, torches and Professor Zimbardo ( And of course the cat ) - short version. ToInspire
  16. 3 Kongres Polskiej Edukacji - Philip Zimbardo. eduentuzjasci
  17. – Projekt Bohaterskiej Wyobraźni, hip.org.pl [dostęp 2016-09-01].
  18. Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Edukacji Narodowej [dostęp 2016-09-01] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj]