Piątek trzynastego (przesąd)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Piątek trzynastego – przesąd uznający dzień za pechowy, kiedy piątek wypadnie w trzynasty dzień danego miesiąca.

Przesąd jest spotykany w krajach anglojęzycznych, francuskojęzycznych i portugalskojęzycznych. Taki sam status posiada w takich krajach jak: Polska, Estonia, Niemcy, Finlandia, Austria, Irlandia, Szwecja, Dania, Słowacja, Norwegia, Czechy, Słowenia, Bułgaria, Islandia, Belgia i Filipiny.

W Grecji, Rumunii i Hiszpanii za pechowy jest uznawany wtorek trzynastego, zaś we Włoszech piątek siedemnastego.

Strach przed piątkiem trzynastego jest nazywany paraskewidekatriafobią. Słowo to powstało z greckich słów paraskevi (piątek), dekatreis (trzynasty) i fobia (strach).

Istnieje pogląd, że feralność tej daty bierze początek od faktu, że w ten dzień (13 października 1307) aresztowano templariuszy, kłamliwie oskarżonych przez króla Francji Filipa IV m.in. o herezję, sodomię i bałwochwalstwo (w rzeczywistości był on u nich ogromnie zadłużony i chciał się pozbyć wierzycieli). Według tej hipotezy ostatni wielki mistrz zakonu, Jacques de Molay, tuż przed spłonięciem na stosie przeklął Filipa IV i papieża Klemensa V, a rok później obaj nie żyli. Przekonanie o pechowości tej daty pojawiło się dopiero na początku XX wieku[1].

Data piątek 13. w ciągu każdego roku przypada co najmniej 1 raz i maksymalnie 3 razy[2].

Wypadanie piątków 13. w zależności od pierwszego dnia roku[edytuj | edytuj kod]

Lata zwykłe:
  • poniedziałek: 13 kwietnia, 13 lipca
  • wtorek: 13 września, 13 grudnia
  • środa: 13 czerwca
  • czwartek: 13 lutego, 13 marca, 13 listopada
  • piątek: 13 sierpnia,
  • sobota: 13 maja
  • niedziela: 13 stycznia, 13 października

Lata przestępne:

  • poniedziałek: 13 września, 13 grudnia
  • wtorek: 13 czerwca
  • środa: 13 marca, 13 listopada
  • czwartek: 13 lutego, 13 sierpnia
  • piątek: 13 maja
  • sobota: 13 października
  • niedziela: 13 stycznia, 13 kwietnia, 13 lipca[3]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. David V. Barrett, The Atlas of Secret Societies.
  2. Michał Kosacki. Piątek trzynastego. „Matematyka w Szkole”. nr 42, s. 18–19, listopad-grudzień 2007. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe. ISSN 1507-2800. 
  3. Michał Kosacki: Piątek trzynastego (pol.). umcs.lublin.pl. [dostęp 2021-08-15].