Piżmak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piżmak
Ondatra[1]
Link, 1795[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – piżmak amerykański (Ondatra zibethicus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Rząd

gryzonie

Podrząd

Supramyomorpha

Infrarząd

myszokształtne

Nadrodzina

myszowe

Rodzina

chomikowate

Podrodzina

karczowniki

Plemię

Ondatrini

Rodzaj

piżmak

Typ nomenklatoryczny

Castor zibethicus Linnaeus, 1766

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Piżmak[9] (Ondatra) – rodzaj ssaka z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w Ameryce Północnej[10][11].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 256–299 mm, długość ogona 200–254 mm; masa ciała 700–1800 g[12].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Ondatra: hurońska nazwa ondatra lub ondathra dla piżmaka[13].
  • Fiber: łac. fiber „bóbr” (por. nowołac. fiber „nurek, pływak”)[14]. Gatunek typowy: Castor zibethicus Linnaeus, 1766.
  • Mussascus: ang. mussascus „piżmak”, od aben. moskwas „piżmak”[15]; nowa nazwa dla Odantra Link, 1795 i Fiber G. Cuvier, 1800.
  • Simotes: gr. σιμοτης simotēs, σιμοτητος simotētos „zadarty kształt nosa”, od σιμος simos „zadartonosy, mający zadarty nos”[16]; nowa nazwa dla Fiber G. Cuvier, 1800.
  • Moschomys: gr. μοσχος moskhos „piżmo”, od pers. ‏مشک‎ mušk „piżmo”; μυς mus, μυος muos „mysz”[17]; nowa nazwa dla Odantra Link, 1795.
  • Pliopotamys: gr. przedrostek pleio pleio- „plio-” (tj. z pliocenu), od πλειων pleiōn „więcej”, forma wyższa od πολυς polus „dużo”[18]; ποταμος potamos „rzeka”[19]; μυς mus, μυoς muos „mysz”[20]. Gatunek typowy: †Pliopotamys meadensis Hibbard, 1937.
  • Neondatra: gr. νεος neos „nowy”[21]; rodzaj Odantra Link, 1795 (piżmak). Gatunek typowy: †Neondatra kansasensis Hibbard, 1937 (= †Pliopotamys meadensis Hibbard, 1937).

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą jeden występujący współcześnie gatunek[10][9]:

oraz gatunki wymarłe[22]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ondatra, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. G. Cuvier: Lecons d’anatomie comparée. T. 1. Paris: Baudouin, 1800, s. tab. 1. (fr.).
  3. L. Oken: Lehrbuch der Naturgeschichte. T. 3. Cz. 2. Jena: August Schmid, 1816, s. 886. (niem.).
  4. J.G. Fisher von Waldheim. De systemate Mammalium. „Mémoires de la Société impériale des naturalistes de Moscou”. 5, s. 444, 1817. (łac.). 
  5. G.J. Billberg: Synopsis Faunae Scandinaviae. T. 1. Cz. 1: Mammalia. Holmiae: Ex officina typogr. Caroli Deleen, 1827, s. Tab. A. (łac.).
  6. Hibbard 1938 ↓, s. 249.
  7. Hibbard 1938 ↓, s. 251.
  8. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 239. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  9. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 342. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  10. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Ondatra. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-11-16].
  11. U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 289. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
  12. Palmer 1904 ↓, s. 475.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 285.
  14. Mussascus (English). WordSense Dictionary. [dostęp 2021-11-16]. (ang.).
  15. Palmer 1904 ↓, s. 632.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 433.
  17. Jaeger 1944 ↓, s. 178.
  18. Jaeger 1944 ↓, s. 183.
  19. Jaeger 1944 ↓, s. 141.
  20. Jaeger 1944 ↓, s. 145.
  21. J. Zijlstra: Ondatra. Hesperomys project. [dostęp 2021-11-15]. (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]