pi3 Orionis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
pi³ Orionis
π³ Ori
Lokalizacja π³ Ori w gwiazdozbiorze Oriona
Lokalizacja π³ Ori w gwiazdozbiorze Oriona
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Gwiazdozbiór Oriona
Rektascensja 04h 49m 50,411s[1]
Deklinacja +06° 57′ 40,59″[1]
Paralaksa (π) 0,12394 ± 0,00017[1]
Odległość 26,316 ± 0,036 ly
8,068 ± 0,011 pc
Wielkość obserwowana 3,190 ± 0,009[1]m
Rozmiar kątowy 1,526 ± 0,004 mas[2]
Ruch własny (RA) 464,06 ± 0,17[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 11,21 ± 0,12[1] mas/rok
Prędkość radialna 22,41 ± 0,52 km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy żółto-biały karzeł
Typ widmowy F6 V[1]
Masa 1,283 ± 0,006[2] M
Promień 1,323 ± 0,004[2] R
Metaliczność [Fe/H] –0,03[2]
Wielkość absolutna 3,66[3]m
Jasność 2,822 ± 0,030[2] L
Okres obrotu <3,9 dni[4]
Prędkość obrotu 17[4] km/s
Wiek 1,3 ± 0,2 mld lat[2]
Temperatura 6516 ± 19[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 1 Orionis
2MASS: J04495040+0657409
Bonner Durchmusterung: BD +06°762
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 1134
Boss General Catalogue: GC 5875
Katalog Gliesego: GJ 178
Katalog Henry’ego Drapera: HD 30652
Katalog Hipparcosa: HIP 22449
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 1543
SAO Star Catalog: SAO 112106
Tabit, GCTP 1077.00, LTT 11517

pi³ Orionis (Tabit, π³ Ori) – gwiazda w gwiazdozbiorze Oriona, znajdująca się około 26 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa[edytuj]

Gwiazda nosi tradycyjną nazwę Tabit, wywodzącą się od arabskiego ‏ﺛﺎﺑﺖ‎ ṯābit, „niewzruszony”[4]. Pi³ Orionis jest najjaśniejszą gwiazdą tarczy Oriona, położoną w środku i najdalej na zachód. Gwiazdy tarczy noszą oznaczenie Bayera pi Orionis; w obecnej kolejności są numerowane od północy, dawniej były ponumerowane od zachodu[4]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2017 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Tabit dla określenia tej gwiazdy[5].

Charakterystyka[edytuj]

Pi³ Orionis to żółto-biały karzeł należący do typu widmowego F6, choć był także klasyfikowany jako możliwy podolbrzym. Gwiazda ta ma temperaturę 6500 K i emituje 2,8 razy więcej energii od Słońca. Masa gwiazdy została obliczona na 1,3 masy Słońca, jej promień jest równy 1,3 promienia Słońca[2]. Tabit istnieje od 1,1–1,5 miliarda lat[2], a przy takiej masie jego życie na ciągu głównym (okres syntezy wodoru w hel w jądrze) to około 4 miliardów lat[4]. Podejrzewa się, że jest to gwiazda zmienna typu delta Scuti, ale brakuje jednoznacznego potwierdzenia[4][6].

210 tysięcy lat temu gwiazda ta przeszła w odległości 15 lat świetlnych od Słońca. Miała wówczas wielkość obserwowaną 2,01m, była zatem ponad dwukrotnie jaśniejsza dla oka[4][3].

Gwiazda ma czterech wizualnych kompanów. Składnik oznaczony B z pewnością jest tylko przypadkowym sąsiadem, gdyż ma zupełnie odmienny ruch własny i w ciągu 160 lat obserwacji znacznie zmienił względne położenie[7][8]. Istnieje przypuszczenie, że jeden z towarzyszy może być naprawdę związany grawitacyjnie z tą gwiazdą, ale jak dotąd nie jest to potwierdzone; nieznane są także żadne planety pozasłoneczne które mogłyby wokół niej krążyć[6].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g Pi3 Orionis w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i Tabetha S. Boyajian et al. Stellar Diameters and Temperatures I. Main Sequence A, F, & G Stars. „The Astrophysical Journal”. 746 (1), s. 101, 2012. The American Astronomical Society. DOI: 10.1088/0004-637X/746/1/101 (ang.). 
  3. a b Anderson E., Francis C: HIP 22449 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2017-10-24].
  4. a b c d e f g Jim Kaler: Tabit (Pi-3 Orionis) (ang.). STARS. [dostęp 2017-10-24].
  5. Eric Mamajek, i inni: IAU Catalog of Star Names (IAU-CSN). W: IAU Division C Working Group on Star Names (WGSN) [on-line]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-10-23. [dostęp 2017-10-27].
  6. a b Pi3 Orionis 2? (ang.). W: SolStation [on-line]. [dostęp 2017-10-24].
  7. Mason et al.: WDS J04498+0658A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  8. TYC 96-137-1 w bazie SIMBAD (ang.)