Piastów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta w województwie mazowieckim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Piastów
miasto i gmina
Ilustracja
Centrum Piastowa, po południowej stronie stacji kolejowej
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat pruszkowski
Aglomeracja warszawska
Prawa miejskie 1952
Burmistrz Grzegorz Waldemar Szuplewski
Powierzchnia 5,76 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

22 907[1]
3976,9 os./km²
Strefa numeracyjna +48 22
Kod pocztowy 05-820
Tablice rejestracyjne WPR
Położenie na mapie powiatu pruszkowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pruszkowskiego
Piastów
Piastów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piastów
Piastów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Piastów
Piastów
Ziemia52°11′04″N 20°50′23″E/52,184444 20,839722
TERC (TERYT) 1421011
SIMC 0921496
Urząd miejski
ul. 11 Listopada 2, 05-820 Piastów
Strona internetowa

Piastów (do 1926 Utrata) – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.

Według danych GUS z 30 czerwca 2018 r. miasto zamieszkiwało 22 710 mieszkańców.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Graniczy z warszawską dzielnicą Ursus, miastem powiatowym Pruszków oraz miastem i gminą Ożarów Mazowiecki. Mimo swej przynależności administracyjnej jest typowym osiedlem podstołecznym, częścią aglomeracji warszawskiej (14 km do centrum Warszawy).

Piastów jest najmniejszą gminą w województwie (5,76 km²) i jednocześnie jedną z najgęściej zaludnionych – 3980 os./km² (2015 r., 2. lokata w kraju po Legionowie[2]). Według danych z 2014 r.[2] Piastów zajmuje obszar 5,76 km², w tym:

  • użytki rolne: 0,71 km² (12,3%)
  • grunty zabudowane i zurbanizowane 5,05 km² (87,7%)
  • użytki leśne: 0%.

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Michałowice, Ożarów Mazowiecki, Pruszków, Warszawa

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia powstania tej miejscowości zaczyna się w XVI wieku. Wówczas, na terenie dzisiejszego Piastowa istniały dwie miejscowości: Utrata i Żdżary. Dokumenty parafialne z XVI w. informują, że Żdżary były wsią duchowną należącą do parafii Żbików (obecnie część Pruszkowa). Następnie do połowy XIX wieku ziemie te należały do Wyższego Seminarium Duchownego św. Jana Chrzciciela w Warszawie. W 1865 r. majątek został skonfiskowany przez władze zaboru rosyjskiego, za popieranie przez kościół powstania styczniowego. Następnie grunty nabyli rosyjscy ziemianie, którzy dokonali parcelacji i sprzedaży terenów. W tym samym czasie nastąpiła rozbudowa Kolei Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, co spowodowało, że na terenie Piastowa wybudowano osiedle mieszkaniowe dla kolejarzy. Pracownicy kolei mieszkali w typowych XIX-wiecznych budynkach z czerwonej cegły zwanymi potocznie „czerwoniakami”. To spowodowało, że pod koniec XIX w. powstała osada. Z początkiem XX w. zamieszkało tu wielu warszawiaków uciekających przed zgiełkiem wielkiego miasta[3].

W 1926 r. mieszkańcy przyjęli nową nazwę swojej miejscowości – Piastów; została ona wyłoniona w drodze konkursu, spośród 11 propozycji: zwycięzcą okazał się czternastoletni harcerz Zygmunt Kosewski, który został potem honorowym obywatelem miasta[4]. W 1928 r. dekretem biskupa powstała rzymskokatolicka parafia Matki Boskiej Częstochowskiej. W 1930 r. powstała gmina Piastów. Na terenie Piastowa zaczęły działać ZHP, OSP, PCK, Stowarzyszenie Miłośników Piastowa i inne. W 1952 r. Piastów otrzymał prawa miejskie, mieszkało tu wówczas 10 tys. osób. Rozbudowa Zakładów Mechanicznych „Ursus” spowodowała przypływ ludności, także w obrębie Piastowa i budowę wysokich blokowisk na północy miasta. 31 grudnia 1961 r. z Piastowa wyłączono osiedle mieszkaniowe Gołąbki, włączając je do miasta Ursus w tymże powiecie i województwie[5].

Początki przemysłu chemicznego[edytuj | edytuj kod]

W 1925 r. inż. Fryderyk Muller przeniósł tu z Warszawy Zakłady Akumulatorowe systemu „Tudor”, a w 1928 r. uruchomił produkcję między innymi obudów akumulatorowych w Zakładach Kauczukowych „Piastów”. Zaraz po wojnie, w 1946 r. otwarto Zasadniczą Szkołę Zawodową, co było skutkiem dotychczasowego rozwoju branży chemicznej w Piastowie. W latach 60. XX w. powstał Zespół Szkół Chemicznych. W 1973 r. powstał Instytut Przemysłu Gumowego „Stomil”.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku mieszkańców Piastowa w 2014 roku[1].
Piramida wieku Piastow.png

Tabela zawiera dane według stanu w dniu 30 VI 2018 r.[2]:
Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób % osób % osób %
Populacja 22710 100 11956 52,64 10754 47,36
Gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
3943 2083 1867

Rozwój demograficzny Piastowa na przestrzeni ostatnich 60 lat

Władze Piastowa[edytuj | edytuj kod]

Urząd miasta
  • 1979–1984 – Czesław Baran – naczelnik
  • 1984–1988 – Bogdan Tomalak – naczelnik
  • 1988–1989 – Zbigniew Strzelecki – naczelnik
  • 1989–1990 – Mieczysław Palczewski – p.o. naczelnika
  • 1990–2010 – Zdzisław Brzeziński – burmistrz
  • 2010–2014 – Marek Kubicki – burmistrz
  • od 2014 – Grzegorz Waldemar Szuplewski – burmistrz

Transport[edytuj | edytuj kod]

Centrum Piastowa, wiadukt nad linią kolejową
Transport drogowy

Przez Piastów przebiega droga wojewódzka nr 719.

Komunikacja miejska

Połączenie z Warszawą zapewniają 3 linie autobusowe obsługiwane przez ZTM Warszawa:

Od 2011 władze miasta uruchomiły pierwszą linię miejską: P-1. W 2012 roku władze Pruszkowa uruchomiły linię nr 3, łączącą Piastów z pętlą przy ul. Inżynierskiej w Pruszkowie. Spółka PKS Grodzisk Mazowiecki zapewnia również dojazd autobusami z Piastowa do Janek, czy też Ożarowa Mazowieckiego.

Transport kolejowy

Przez Piastów przebiega linia kolejowa nr 1 oraz linia kolejowa nr 447. W Piastowie zatrzymują się pociągi linii S1 obsługiwane przez SKM Warszawa, oraz pociągi Kolei Mazowieckich w kierunku Grodziska Mazowieckiego, Skierniewic, Warszawy i Otwocka.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe
Szkoły ponadgimnazjalne
  • Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza
  • Zespół Szkół im. Fridtjofa Nansena (obecnie znajduje się w nim Liceum Ogólnokształcące, niegdyś również technikum)

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się[6]:

  • Kino „Baśń”,
  • Miejska Biblioteka Publiczna,
  • Miejski Ośrodek Kultury.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Międzyszkolny Uczniowski Klub Sportowy Tie-Break Piastów – klub siatkarski; specjalizuje się w szkoleniu dzieci. Od sezonu 2018/2019 występuje także w rozgrywkach IV Ligi podlegając pod Mazowiecko-Warszawski Związek Piłki Siatkowej; drużyna awansowała do fazy play-off z trzeciego miejsca w tabeli i na takim miejscu zakończyła sezon[7]. Klub utworzony został w 2003, a jego drużyny startowały w Lidze Juniorów o mistrzostwo Mazowsza. W latach 2011–2015 klub zawiesił swoją działalność[8]. We współpracy z miastem i Miejskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji klub zorganizował wiele turniejów siatkarskich, między innymi Mikołajkowy Turniej Piłki Siatkowej „Mikovolley Cup”[9] czy Ogólnopolski Turniej Piłki Plażowej „Piastów Beach Volley Cup”[10].

Ochrona publiczna[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się:

  • komisariat policji
  • remiza Ochotniczej Straży Pożarnej
  • 2 przychodnie publiczne, wraz z oddziałem nocnej i świątecznej pomocy lekarskiej.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Parafie rzymskokatolickie
Świadkowie Jehowy
Rodzimy Kościół Polski
  • Rodzimy Kościół Polski w Piastowie organizuje obchody świąt, zjazdy i wiece swoich członków[12].

Ludzie związani z Piastowem[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Perko – pułkownik Wojska Polskiego
  • Zbigniew 'Juno' Gęsicki (1919–1944) – żołnierz Armii Krajowej
  • Jan Trębski (1926–2016) – polski nauczyciel, działacz oświatowy i samorządowy, Honorowy Obywatel Miasta Piastowa
  • Bogna Sokorska (1927–2002) – polska śpiewaczka operowa
  • prof. dr hab. Tadeusz Iwiński (ur. 1944) – polski polityk, politolog, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji, absolwent piastowskiego Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza.
  • Robert Cieślak (1975–2003) – przestępca, lider grupy piastowskiej tzw. „Gangu Mutantów” odpowiedzialnej za kilkanaście zabójstw (w tym zabójstwo policjanta w Parolach), porwań, haraczy w latach 1999–2003, zginął 6 marca 2003 roku w oblężonym domu podczas strzelaniny w Magdalence razem z Igorem Pikusem przeciwko policyjnym antyterrorystom z Zarządu Bojowego CBŚ podczas próby zatrzymania[13].
  • ReTo (1995) – polski raper i autor tekstów

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Piastów polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  2. a b c Bank Danych Lokalnych. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2019-03-10].
  3. Informator Piastowski.
  4. www.piastów.pl – Zygmunt Kosewski.
  5. Dz.U. z 1961 r. nr 59, poz. 326.
  6. Miasto Piastów, Kultura i sport, www.piastow.pl, 2015 [dostęp 2019-06-23].
  7. Artur Szpuda, Udany debiut, Przegląd Regionalny, 20 marca 2019 [dostęp 2019-03-22] (pol.).
  8. O NAS, tiebreak.piastow.pl [dostęp 2019-03-21] (pol.).
  9. i, MIKOVOLLEY CUP, tiebreak.piastow.pl [dostęp 2019-03-21] (pol.).
  10. i, PIASTÓW BEACH VOLLEY CUP I, tiebreak.piastow.pl [dostęp 2019-03-21] (pol.).
  11. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2016-10-21].
  12. Ratomir Wilkowski: Ogólnopolski Zjazd Rodzimowierczy. rkp.org.pl, 26 maja 2015. [dostęp 2015-09-30].
  13. „Mutant” z łaski sądu (wersja do druku), zw.com.pl [dostęp 2017-11-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]