Piatigorsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piatigorsk
Пятигорск
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Kraj Flag of Stavropol Krai.svg Stawropolski
Data założenia 1780
Prawa miejskie 1830
Burmistrz Trawnew Lew Nikolajewicz
Powierzchnia 97 km²
Wysokość 500 m n.p.m.
Populacja (2017)
• liczba ludności
• gęstość

145 836[1]
1503 os./km²
Nr kierunkowy +7 8793
Kod pocztowy 357500
Tablice rejestracyjne 26
Położenie na mapie Kraju Stawropolskiego
Mapa lokalizacyjna Kraju Stawropolskiego
Piatigorsk
Piatigorsk
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Piatigorsk
Piatigorsk
Ziemia44°02′N 43°03′E/44,033333 43,050000
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

Piatigorsk (ros. Пятигорск) – miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu. Stolica Północnokaukaskiego Okręgu Federalnego. Położone na zboczu góry Maszuk, nad rzeką Podkumok (dopływ Kumy), na wysokości ok. 600 metrów nad poziomem morza.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o źródłach mineralnych na tym obszarze pochodzą z zapisków XIV-wiecznego arabskiego podróżnika Muhammada Ibn Battuty. Badania wód mineralnych w Rosji rozpoczęły się w XVIII wieku w okresie panowania Piotra I. W 1717 roku właściwości lecznicze piatigorskich źródeł zostały po raz pierwszy opisane przez carskiego lekarza G. Szobera[2].

Pomnik Lermontowa w miejscu śmiertelnego pojedynku

Osada została założona w 1780 roku. W 1803 roku dekretem carskim została ona ustanowiona kurortem. Uzdrowisko początkowo nazywane było Gorące Wody (ros. Горячие Воды, Goriaczije Wody), dopiero w 1830 roku ośrodek otrzymał swoją obecną nazwę wraz z prawami miejskimi[2]. Nazwa miasta jest zbitkiem rosyjskich słów пять гор (pięć gór) i pochodzi od nazwy pobliskiej góry Besztau o pięciu szczytach („besz” – 'pięć', „tau” – 'gór' z tur.).

W 1841 roku w Piatigorsku zginął w pojedynku rosyjski poeta Michaił Lermontow[2], a w 1918 został tu rozstrzelany przez bolszewików bułgarski generał Radko Dimitriew. W 1920 roku w mieście powstał Instytut Balneologiczny[2].

W czasie II wojny światowej miasto zostało zajęte przez wojska hitlerowskie. Okupacja trwała od sierpnia 1942 roku do stycznia 1943 roku, kiedy to Piatigorsk został wyzwolony przez wojska Frontu Zakaukaskiego. Działania wojenne spowodowały ogromne szkody w mieście i okolicach[2].

Uzdrowisko[edytuj | edytuj kod]

W okolicy znajduje się ponad 40 źródeł wód mineralnych (w tym cieplice do 60 °C), o różnym składzie chemicznym, część radoczynnych. Z pobliskiego jeziora Tambukańskiego wydobywana jest borowina stosowana w kuracjach i leczniczych kąpielach błotnych[2]. Uzdrowisko specjalizuje się w leczeniu chorób układu pokarmowego, nerwowych, dróg moczowych, serca i układu krążenia, reumatycznych, skórnych, chorób kobiecych.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Skład narodowościowy i etniczny w latach 1897 i 2010 na podstawie oficjalnych danych rosyjskich:

  1. Rosjanie: 12 788 (69,35%)
  2. Ukraińcy: 2 594 (14,07%)
  3. Ormianie: 589 (3,19%)
  4. Niemcy: 441 (2,39%)
  5. Polacy: 435 (2,36%)
  6. Osetyńcy: 365 (1,98%)
  7. Żydzi: 319 (1,73%)
  8. Grecy: 202 (1,10%)
  • 2010
  1. Rosjanie: 101 857 (71,97%)
  2. Ormianie: 18 972 (13,41%)
  3. Azerowie: 4 346 (3,07%)
  4. Ukraińcy: 2 549 (1,80%)
Kościół Przemienienia Pańskiego w Piatigorsku

Polacy w Piatigorsku[edytuj | edytuj kod]

Piatigorsk był jednym z miejsc zesłań Polaków w carskiej Rosji. Zachował się tu zabytkowy kościół Przemienienia Pańskiego z lat 1840-1844. W czasie I wojny światowej tu zamieszkiwał i prowadził prywatną lecznicę chirurgiczną Józef Kazimierz Ziemacki. Ewakuacją Polaków z Piatigorska do odrodzonej Polski kierował Wiktor Czarnocki.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Kolej[edytuj | edytuj kod]

Dworzec kolejowy

Przez Piatigorsk przebiega linia kolei północno-kaukaskiej. W mieście znajduje się dworzec kolejowy Piatigorsk oraz mniejsze stacje: Lermontowskaja, Nowopiatigorsk, Wyścigi, Przemysłowa.

Autobus[edytuj | edytuj kod]

Miasto ma rozgałęzioną sieć transportu publicznego. Codziennie na trasy miasta wyjeżdżają setki mini-busów, łączących wszystkie okręgi miasta. Oprócz tego, kursują do miast: Lermontow, Jessentuki, Żeleznowodsk, Mineralne Wody, Kisłowodsk, Gieorgijewsk, Nalczyk, a także łączą miasto Piatigorsk z licznymi podmiejskimi miejscowościami. Ostatnio odradza się niegdyś zapomniany system autobusowego transportu. Każdego roku miasto otrzymuje nowe autobusy średniej i dużej pojemności.

Tramwaj[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Tramwaje w Piatigorsku.

Liderem wśród przewozów pasażerskich w mieście jest tramwaj. Jego historia zaczęła się w 1903 roku. Pierwsze dwie linie ruszyły 5.05.1904. Na trasy wyjeżdża ponad 40 wagonów produkcji czechosłowackiej: Tatra KTSU, KT4D, T3SU, T4D, i rosyjskiej: ET54, EB54, KTM-15[4]. Cena za przejazd tramwajem to 7 rubli (na 5 września 2008). W mieście działa osiem tras.

Lotnisko[edytuj | edytuj kod]

Najbliższe lotnisko znajduje się w Mineralnych Wodach, niecałe 20 km od Piatigorska.

Sport[edytuj | edytuj kod]

  • W mieście znajduje się Stadion Centralny, na którym domowe mecze rozgrywa piłkarski klub Maszuk-KMV Piatigorsk.
  • W mieście znajduje się także hipodrom. W 2008 roku przeszedł on znaczący remont.
  • Na zboczach góry Besztau regularnie odbywają się zawody w biegu na orientację i biegach górskich.
  • Na górze Maszuk odbywają się zawody w kolarstwie górskim.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar
  2. a b c d e f Пятигорск (ros.). megabook.ru. [dostęp 09 maja 2015].
  3. Pierwszy Powszechny Spis Imperium Rosyjskiego w 1897 - Пятигорский округ - г. Пятигорск (ros.). demoscope.ru. [dostęp 06 maja 2015].
  4. Tomasz Gieżyński. Pocztówka z Piatgorska. „Świat kolei”. 9/2007, s. 51-52. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962. 
  5. Sister City Relationships (ang.). cityofdubuque.org. [dostęp 06 maja 2015].
  6. Ставрополье и штат Керала напишут новую страницу в истории российско-индийских отношений (ros.). ind.rs.gov.ru, 24 czerwca 2012. [dostęp 06 maja 2015].
  7. Twinnings (gr.). W: Central Union of Municipalities & Communities of Greece [on-line]. [dostęp 06 maja 2015].