Pieczarka leśna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pieczarka leśna
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj pieczarka
Gatunek pieczarka leśna
Nazwa systematyczna
Agaricus sylvaticus Schaeff.
Fung. Bavar. Palat. 4: 62 (1774)
Agaricus sylvaticus G7 (3).JPG
Kleiner Waldchampignon Agaricus silvaticus.jpg

Pieczarka leśna (Agaricus sylvaticus Schaeff.) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Synonimów naukowych ma 40[2]

Nazwę polską podał Feliks Berdau w 1876 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też nazwę pieczarka lśniąca[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 3-10 cm, u młodych okazów dzwonkowaty lub półkulisty, później łukowaty, u starszych płaski. Powierzchnia sucha, o barwie od ciemnobrązowej do ochrowej, gęsto pokryta cynamonowobrązowymi przylegającymi łuseczkami o włóknistej strukturze[4]. czasami (rzadko) występuje forma o jasno ubarwionym kapeluszu[5].

Blaszki

Gęste, wąskie, wolne, u młodych okazów siwoczerwonawe, u starszych ciemnobrązowe. Ostrza blaszek jaśniejsze. Biała i błoniasta osłona częściowa utrzymuje się dość długo[4].

Trzon

Wysokość 5-12 cm, grubość 1-2 cm. Po uciśnięciu czerwienieje, później staje się ciemniejszy (brązowy)[4]. Jest biały z odstającym pierścieniem u góry, cylindryczny, u dołu bulwiasto zgrubiały, za młodu pełny, potem rurkowaty, łatwo odłamujący się od kapelusza[6].

Miąższ

Biały, czerwieniejący po przekrojeniu. Smak dobry, zapach niewyraźny[6].

Wysyp zarodników

Czarnobrązowy. Zarodniki o średnicy 5,5-6 x 3,5-4 µm, jajowate[6].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Pieczarka leśna występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji[7]. W Polsce jest dość częsta[5].

Rośnie na ziemi w lasach iglastych i mieszanych, rzadko w liściastych i zaroślach, czasami spotykana jest także na łąkach i w parkach. Najczęściej rośnie pod świerkiem pospolitym i jodłą pospolitą, ale również pod olszami i wierzbami[3].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof[3], grzyb jadalny. Można go przyrządzać na różne sposoby. Zbiera się go jednak rzadko, gdyż nie jest ładny i ma czerwieniejący miąższ[6]. Badania naukowe wykazały, że spożywanie pieczarki leśnej poprawia stan odżywienia i zmniejsza niepożądane działania w funkcjonowaniu jelit, nudności, wymioty, brak łaknienia i gorączkę u pacjentów leczonych chemioterapią[8]

Gatunki podobne[edytuj]

Jest kilka gatunków pieczarek o brązowym kapeluszu. Podobna jest pieczarka karbolowa (Agaricus xanthodermus). Odróżnia ją zapach karbolu oraz żółknąca podstawa trzonu[5].

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-03].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b c Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.
  6. a b c d Aurel Dermek: Grzyby. 1981. ISBN 8321723578.
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  8. Effect of Agaricus sylvaticus supplementation on nutritional status and adverse events of chemotherapy of breast cancer: A randomized, placebo-controlled, double-blind clinical trial. [dostęp 2016-01-15].