Pieczarka winnoczerwona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pieczarka winnoczerwona
Pieczarka  winnoczerwona: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj pieczarka
Gatunek pieczarka winnoczerwona
Nazwa systematyczna
Agaricus semotus Fr.
Monogr. Hymenomyc. Suec. (Upsaliae) 2(2): 347 (1863)
Agaricus G4 (2).JPG
Początkowo blaszki są białe

Pieczarka winnoczerwona (Agaricus semotus Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricus, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus semotus Fr. 1863 var. semotus
  • Fungus semotus (Fr.) Kuntze 1898
  • Pratella semota (Fr.) Gillet 1884
  • Psalliota semota (Fr.) Ricken 1915

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też inne nazwy: pieczarka odmienna, pieczarka fioletowożółta[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 2-5 cm, u młodych okazów półkulisty, później łukowaty, w końcu rozpostarty. Brzeg długo pozostaje podwinięty. Powierzchnia początkowo gładka, później delikatnie łuskowato-włóknista. Barwa biała, u młodych owocników pokryta różowofioletowymi lub winnoczerwonymi łuseczkami, które później stają się jaśniejsze – ochrowożółte[4]. Kapelusz nigdy nie jest całkiem płaski, czasem ma kremową, lekko żółknącą barwę[5].

Blaszki

Wolne, początkowobiałe, ale szybko zmieniające barwę na różową, później siworóżową, na końcu purpurowobrązową[4]. Wolne, szerokie, o gładkich ostrzach, u młodych okazów jasnoróżowe, potem ciemnoróżowe, w końcu purpurowobrązowe[4].

Trzon

Wysokość 4-6 cm, grubość 0,5-0,8 cm, walcowaty, początkowo pełny, później pusty. Łatwo wyłamujący się. Posiada nietrwały pierścień, powyżej którego jest gładki. Powierzchnia barwy białej lub różowofioletowej. W starszych owocnikach od podstawy żółknie, również po ugnieceniu zmienia kolor na żółty[4].

Miąższ

Biały, po ugnieceniu żółknący. Smak i zapach słaby, anyzkowo-migdałowy.

Wysyp zarodników

Brązowy: Zarodniki eliptyczne, gładkie, nieamyloidalne, o rozmiarach 4,5-5,5 × 3-3,5 μm. podstawki 4-zarodnikowe, cystydy duże, cienkościenne[6].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji, Australii i Nowej Zelandii[7]. W Polsce jej rozprzestrzenienie i częśtość występowania nie są znane. W pismiennictwie naukowym do 2003 r. podano ponad 10 jej stanowisk[3].

Rośnie w różnego typu lasach, na niżu i w niższych partiach gór, głównie na glebach gliniastych, o odczynie obojętnym lub zasadowym. Owocniki wytwarza od lipca do września[4].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof, grzyb jadalny, zazwyczaj jednak przez grzybiarzy nie jest zbierany ze względu na małe rozmiary, którymi różni się od standardowych pieczarek[5].

Gatunki podobne[edytuj]

W Polsce występuje kilka gatunków małych pieczarek. Wśród nich jest pieczarka malutka (Agaricus comtulus), która ma żółtawy lub ochrowobrązowy odcień i pieczarka liliowoczerwona (Agaricus porphyrizon), która ma kapelusz purpurowy[4].

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  6. Jordan, Michael (2004). The encyclopedia of fungi of Britain and Europe. London: Frances Lincoln. p. 225. ISBN 0-7112-2379-3
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].