Piekielnica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piekielnica
Alburnoides bipunctatus[1]
(Bloch, 1782)
Piekielnica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd karpiokształtne
Rodzina karpiowate
Rodzaj Alburnoides
Gatunek piekielnica
Synonimy
  • Abramis bipunctatus (Bloch, 1782)
  • Alburnoides bipunctatus rossicus Berg, 1924
  • Alburnoides bipunctatus smyrnae Pellegrin, 1927
  • Alburnoides bipunctatus smyrnaea Pellegrin, 1927
  • Alburnoides bipunctatus strymonicus Chichkoff, 1940
  • Alburnoides bipunctatus tzanevi Chichkoff, 1933
  • Alburnoides maculatus (Kessler, 1859)
  • Alburnoides rossicus Berg, 1924
  • Alburnus bipunctatus (Bloch, 1782)
  • Alburnus maculatus Kessler, 1859
  • Aspius bipunctatus (Bloch, 1782)
  • Cyprinus annoni Walbaum, 1792
  • Cyprinus bipunctatus Bloch, 1782
  • Cyprinus blockii Nau, 1787
  • Cyprinus punctatus Shaw, 1804
  • Cyprinus riemling Hermann, 1804
  • Cyprinus spirlin Lacepède, 1803
  • Leuciscus baldneri Valenciennes, 1844
  • Leuciscus bipunctatus (Bloch, 1782)
  • Spirlinus bipunctatus (Bloch, 1782)

Piekielnica[2], szweja[3], bystrzanka[4] (Alburnoides bipunctatus) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Europa od Francji po Ural, Półwysep Bałkański i Azja Mniejsza. W Polsce nieliczna. Wrażliwa na zanieczyszczenie wody. Występuje w czystych, dobrze natlenionych rzekach. Przebywa zazwyczaj w płytkich miejscach o szybkim nurcie, nad żwirowym lub piaszczystym dnie. Przebywa zazwyczaj w przypowierzchniowych warstwach wody.

Wyróżniany wcześniej podgatunek piekielnica wschodnia[5] (Alburnoides bipunctatus rossicus) – występujący w zlewiskach Morza Czarnego, Kaspijskiego i Jeziora Aralskiego – nie jest obecnie uznawany[6].

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Osiąga 10–15 cm długości. Ciało wydłużone, bocznie spłaszczone. Grzbiet lekko zaokrąglony. Otwór gębowy w położeniu końcowym. Dwa szeregi zębów gardłowych. Cykloidalne łuski średniej wielkości. Grzbiet ciemnoszarozielonkawy, boki srebrzyste, brzuch biały. Linia boczna ujęta w podwójny szereg ciemnych plamek. Płetwy grzbietowa, ogonowa i piersiowe szare, natomiast płetwy brzuszne i odbytowa żółtawe z jaskrawopomarańczową nasadą.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Zjada larwy owadów wodnych, owady zbierane z powierzchni, skorupiaki oraz rośliny.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Trze się w V i VI na podłożu żwirowym lub piaszczystym.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Polski gatunek ten objęty był ścisłą ochroną gatunkową[7]. Od 2014 r. podlega ochronie częściowej[8][9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Alburnoides bipunctatus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976, seria: Mały słownik zoologiczny.
  3. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  4. Jerzy Gronau: Słownik nazw ryb. Kraków: Księgarnia Akademicka, 1994. ISBN 83-901154-9-2.
  5. Eugeniusz Grabda, Tomasz Heese: Polskie nazewnictwo popularne krągłouste i ryby – Cyclostomata et Pisces. Koszalin: Wyższa Szkoła Inżynierska w Koszalinie, 1991.
  6. Eschmeyer, W. N. (ed).: Catalog of Fishes electronic version (9 Sep 2013) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 22 września 2013].
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1419)
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r., poz. 1348). [dostęp 2014-10-08].
  9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r., poz. 2183). [dostęp 2017-01-16]..

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]