Pierwiastki czwartego okresu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pierwiastki czwartego okresupierwiastki chemiczne znajdujące się w czwartym okresie układu okresowego pierwiastków, o liczbach atomowych od 19 do 36. 16 pierwiastków jest w temperaturze pokojowej ciałami stałymi, 1 cieczą (brom) i 1 gazem (krypton).

Lista[edytuj]

Pierwiastki czwartego okresu
Z Symbol Nazwa Właściwości metaliczne Konfiguracja elektronowa
19 K potas metal alkaliczny [Ar]4s1
20 Ca wapń metal ziem alkalicznych [Ar]4s2
21 Sc skand metal przejściowy [Ar]3d14s2
22 Ti tytan metal przejściowy [Ar]3d24s2
23 V wanad metal przejściowy [Ar]3d34s2
24 Cr chrom metal przejściowy [Ar]3d54s1
25 Mn mangan metal przejściowy [Ar]3d54s2
26 Fe żelazo metal przejściowy [Ar]3d64s2
27 Co kobalt metal przejściowy [Ar]3d74s2
28 Ni nikiel metal przejściowy [Ar]3d84s2
29 Cu miedź metal przejściowy [Ar]3d104s1
30 Zn cynk metal przejściowy [Ar]3d104s2
31 Ga gal metal [Ar]3d104s24p1
32 Ge german półmetal [Ar]3d104s24p2
33 Ar arsen półmetal [Ar]3d104s24p3
34 Se selen niemetal [Ar]3d104s24p4
35 Br brom niemetal [Ar]3d104s24p5
36 Kr krypton niemetal [Ar]3d104s24p6

Pierwiastki znajdujące się w okresie[edytuj]

Potas[edytuj]

 Osobny artykuł: Potas.

Bardzo miękki metal. W kontakcie z wodą i kwasami zapala się i często wybucha. Tworzy wodorki. Musi być przechowywany w nafcie. Odkryty w 1807 r.

Wapń[edytuj]

 Osobny artykuł: Wapń.

Srebrzystobiały metal. Podobnie jak potas i sód, musi być przechowywany w nafcie. Odkryty już w starożytności.

Skand[edytuj]

 Osobny artykuł: Skand.

Srebrzystoszary, miękki metal. Na powietrzu łatwo pokrywa się żółtawą warstwą tlenku, Sc2O3. Z kwasami tworzy sole.

Tytan[edytuj]

 Osobny artykuł: Tytan (pierwiastek).

Srebrzystobiały, lekki i wytrzymały metal. Dodawany jako dodatek stopowy do żelaza, aluminium, wanadu, molibdenu i innych.

Wanad[edytuj]

 Osobny artykuł: Wanad.

Lśniący, srebrzysty metal. W stanie czystym jest kowalny i ciągliwy. Staje się kruchy w temp. powyżej 300 °C.

Chrom[edytuj]

 Osobny artykuł: Chrom.

Chrom metaliczny jest srebrzystoszarym metalem (z błękitnym połyskiem w świetle); na powietrzu reaguje z tlenem, ulega pasywacji i powstaje tlenek chromu(III), który tworzy powłokę ochronną i zabezpiecza postępowaniu korozji na metalu.

Mangan[edytuj]

 Osobny artykuł: Mangan.

Metaliczny mangan jest twardym, srebrzystym i kruchym materiałem o różowym połysku. Jest masowo stosowanym dodatkiem do stali, obniżając jej temperaturę topnienia i poprawiając właściwości mechaniczne. Wykazuje właściwości paramagnetyczne.

Żelazo[edytuj]

 Osobny artykuł: Żelazo.

Czyste żelazo jest lśniącym, srebrzystym, dość twardym i stosunkowo trudnotopliwym metalem, który ulega pasywacji. Domieszka krzemu bądź węgla, związana z procesem otrzymywania metalu z rud żelaza, zwiększa głębokość i szybkość korozji.

Kobalt[edytuj]

 Osobny artykuł: Kobalt.

Niebieskawoszary metal. Kobalt jest składnikiem niektórych stopów o wysokich parametrach (tzw. nadstopy). W postaci metalicznej lub jako tlenek jest składnikiem elektrod akumulatorów litowo-jonowych, niklowo-kadmowych i niklowo-metalowo-wodorkowych.

Nikiel[edytuj]

 Osobny artykuł: Nikiel.

Nikiel metaliczny jest srebrzystobiałym połyskującym metalem, trudno korodującym i odpornym na ścieranie. Stosuje się go do tworzenia błyszczących powłok galwanicznych na powierzchni elementów stalowych. W stopach z miedzią stosowany do wyrobu monet, sztućców itp.

Miedź[edytuj]

 Osobny artykuł: Miedź.

Czerwonobrunatny miękki metal. Używana do produkcji kabli.

Cynk[edytuj]

 Osobny artykuł: Cynk.

Niebieskawoszary kruchy metal. Na powietrzu ulega podobnej do aluminium pasywacji. Został odkryty w Indiach lub Chinach przed 1500 p.n.e. Do Europy metal ten zawędrował dopiero w XVII wieku.

Gal[edytuj]

 Osobny artykuł: Gal.

Jest łatwo topliwym, srebrzystobiałym, miękkim metalem. Topi się już w temperaturze 29,76 °C i trzymany w dłoni zamienia się w ciecz. Pierwiastkowy gal nie występuje w przyrodzie, ale można go łatwo uzyskać poprzez wytapianie.

German[edytuj]

 Osobny artykuł: German.

Srebrzystoszary metal. Jest ważnym półprzewodnikiem, wykorzystywanym do produkcji tranzystorów i inny części elektronicznych.

Arsen[edytuj]

 Osobny artykuł: Arsen.

Stalowoszary metal. Do naturalnych źródeł arsenu w przyrodzie zalicza się erupcje wulkanów (około 17 000 ton rocznie) i (w mniejszym stopniu) ługowanie arsenu ze skał osadowych i magmowych.

Selen[edytuj]

 Osobny artykuł: Selen.

Selen jest czarnym lub czerwonym niemetalem. Swoimi właściwościami nieco przypomina siarkę (w układzie okresowym leży pod nią, w grupie tlenowców.

Brom[edytuj]

 Osobny artykuł: Brom.

Czerwonobrunatna ciecz. Jest jednym z dwóch pierwiastków, które w warunkach standardowych znajduje się w tym stanie skupienia.

Krypton[edytuj]

 Osobny artykuł: Krypton.

Bezbarwny gaz. Świeci w silnym polu elektrycznym.

Bibliografia[edytuj]