Piestrzenica infułowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piestrzenica infułowata
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina krążkownicowate
Rodzaj piestrzenica
Gatunek piestrzenica infułowata
Nazwa systematyczna
Gyromitra infula (Schaeff.)Quél.
Enchir. fung. (Paris): 272 (1886)
Piispanhiippa Gyromitra infula IX04 4186.JPG
Gyromitra infula a2 (1).jpg

Piestrzenica infułowata (Gyromitra infula (Schaeff.) Quèl.) – gatunek grzybów z rodziny krążkownicowatych (Discinaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gyromitra, Discinaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1774 r. Schaeffer nadając mu nazwę Helvella infula. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1886 r. Quélet, przenosząc go do rodzaju Gyromitra[1].

Synonimów nazwy naukowej ma ok. 20. Niektóre z nich[2]:

  • Helvella infula Schaeff. 1774
  • Physomitra infula (Schaeff.) Boud. 1907

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Nieregularnie pofałdowany z dwiema, rzadziej z trzema lub czterema skierowanymi ku górze, odwrotnie tutkowatymi fałdami, nadającemu mu wygląd infuły; ciemnokasztanowaty lub czerwonobrązowy[3]. W szczególnie korzystnych warunkach owocnik (kapelusz wraz z trzonem) może osiągnąć wysokość nawet do 20 cm, z reguły jednak jest dużo mniejszy[4].

Trzon

Biały; zwykle jednakowej grubości na górze i na dole, nieraz spłaszczony, rozdęty u szczytu, a u podstawy trochę sfałdowany i zwężony; za młodu pełny, później komorowaty i pusty[3].

Miąższ

Biały, łamliwy, o niewyraźnym smaku i zapachu[5].

Zarodniki

Podłużnie eliptyczne, gładkie, bezbarwne, o rozmiarach 18-24 × 7,5-9 μm[6].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – gatunek narażony na wymarcie[7].

Rośnie w lasach iglastych, przeważnie pojedynczo na pniakach i na leżącym w ziemi drewnie, zdarza się także w wyższych strefach górskich[3]. Częściej występuje w górach[6]. Jej owocniki pojawiają się dość późno, dopiero późnym latem i jesienią[4].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof. Piestrzenica infułowata uważana jest za jadalną, lecz z powodu rzadkości występowania powinna być oszczędzana. Nie można wykluczyć, że zawiera gyromitrynę[3].

Gatunki podobne[edytuj]

Podobna jest piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta), ma jednak bardziej mózgowato pofałdowany kapelusz i występuje tylko wczesną wiosną.

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-12-16].
  3. a b c d Edmund Garnweidner, Hertha Garnweidner, Alicja Borowska, Alina Skirgiełło: Grzyby : przewodnik do poznawania i oznaczania grzybów Europy Środkowej. Warszawa: MUZA SA, 2006. ISBN 83-7319-976-4.
  4. a b Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
  5. Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. a b Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.