Piestrzenica olbrzymia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piestrzenica olbrzymia
Ilustracja
Systematyka
Domena jądrowce
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina krążkownicowate
Rodzaj piestrzenica
Gatunek piestrzenica olbrzymia
Nazwa systematyczna
Gyromitra gigas (Krombh.) Cooke
Mycogr., Vol. 1. Discom. (London): fig. 327 (1878)
Gyromitra gigas I Posazavi.jpg

Piestrzenica olbrzymia (Gyromitra gigas (Krombh.) Cooke) – gatunek grzybów z rodziny krążkownicowatych (Discinaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gyromitra, Discinaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1800 r. Persoon nadając mu nazwę Helvella esculenta. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1878 r. Cooke, przenosząc go do rodzaju Gyromitra[1].

Synonimy[2]:

  • Discina gigas (Krombh.) Eckblad 1968
  • Helvella gigas Krombh. 1834
  • Maublancomyces gigas (Krombh.) Herter 1950
  • Neogyromitra gigas (Krombh.) S. Imai 1938

Morfologia[edytuj]

Główka

Powyginana nieregularnie, falisto lub mózgowato, o płatach przygiętych do nasady trzonu lub też mocno z nim zrośniętych; ochrowa do czerwonobrązowej. Do 20 cm wysokości i szerokości[3].

Trzon

Biały albo bladoochrowy; gruby, stosunkowo krótki, zwężający się ku podstawie, rzadziej nieco bulwkowaty, falisto bruzdowany, o gładkiej powierzchni; komorowaty i pusty wewnątrz[3]. Ma długość od 1/5 do 1/4 wysokości główki i często taką samą jak ona szerokość. Przechodzi w główkę płynnie[4].

Miąższ

Biały, woskowaty i bardzo łamliwy, o smaku łagodnym, bez zapachu[3].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki elipsoidalne, o powierzchni drobno brodawkowanej i rozmiarach 18-24 × 8-10 µm. Na końcach są zgrubiałe[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Notowana jest w niektórych krajach Europy i niektórych regionach USA i Kanady[5]. W Polsce występuje[6].

Pojawia się od marca do kwietnia w lasach iglastych i liściastych na rozkładającym się, lub zagrzebanym drewnie[4].

Gatunki podobne[edytuj]

Bardzo podobna jest piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta). Jest znacznie rzadsza, mniejsza i zazwyczaj ciemniej ubarwiona. Cechy te nie są jednak wystarczające do pewnego rozróżnienia tych gatunków; owocniki piestrzenicy olbrzymiej nie od razu są duże, trafiają się mniejsze okazy także wśród dojrzałych owocników, a u piestrzenicy kasztanowatej występują podobnie, jasnobrązowo ubarwione okazy. Pewnie można rozróżnić te gatunki tylko badaniem mikroskopowym; u piestrzenicy kasztanowatej zarodniki są gładkie i bez zgrubień na końcach[4].

Znaczenie[edytuj]

Piestrzenica olbrzymia przypuszczalnie nie jest trująca, ale odradza się jej spożywanie ze względu na ogromne podobieństwo do bardzo trującej piestrzenicy kasztanowatej[3].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-12-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-12-16].
  3. a b c d Edmund Garnweidner, Hertha Garnweidner, Alicja Borowska, Alina Skirgiełło: Grzyby : przewodnik do poznawania i oznaczania grzybów Europy Środkowej. Warszawa: MUZA SA, 2006, s. 220. ISBN 83-7319-976-4.
  4. a b c d J. Breitenbach, Kraenzlin: Fungi of Switzerland 1 – Acomycota. 1981.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  6. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.