Pigmejka karłowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Pigmejka)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pigmejka karłowata
Cebuella pygmaea[1]
(Spix, 1823)
Pigmejka karłowata
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Rodzina pazurkowcowate
Rodzaj Cebuella
J.E. Gray, 1866
Gatunek pigmejka karłowata
Synonimy
  • Callithrix pygmaea (Spix, 1823)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Pigmejka karłowata[3], pigmejka[4][5], uistiti pigmejka[4] (Cebuella pygmaea) – gatunek małpy szerokonosej z rodziny płaksowatych.

Zasięg występowania[edytuj]

Lasy deszczowe zachodniej Brazylii, południowo-wschodniej części Kolumbii oraz wschodnich obszarów Ekwadoru i Peru[6].

Charakterystyka[edytuj]

Pigmejka karłowata jest najmniejszym przedstawicielem małp – długość ciała wynosi 12-16 cm, ogona od 17–23 cm; masa ciała 85–140 g[7]. Samice są nieco większe od samców[7]. Futro zielonożółte z ciemnobrązowymi plamami, na brzuchu żółtopomarańczowe. Doskonale wspina się po drzewach dzięki przystosowanym do tego celu pazurom. Pigmejka karłowata jest aktywna w dzień; noce spędza w dziuplach, rozwidleniach konarów drzew lub ptasich gniazdach. Jest wszystkożerna – żywi się owocami, liśćmi, owadami, larwami oraz małymi kręgowcami i bezkręgowcami, ale jej ulubionym pokarmem jest sok i żywica drzew.

Dwie pigmejki podczas iskania

Pigmejki karłowate żyją najczęściej w parach lub małych, rodzinnych grupach. Opiekę nad młodymi sprawuje ojciec oraz ewentualnie starsze męskie potomstwo; rola matki sprowadza się głównie do karmienia[8].

Zajmowane terytorium znakują wydzieliną gruczołów zapachowych.

Ciąża trwa ok. 140 dni, jednorazowo rodzi się do 3 młodych.

Osobniki komunikują się za pomocą odgłosów podobnych do świergotu ptaków - trele umożliwiają porozumiewanie się na odległość, gwizdy i charakterystyczne odgłosy przypominające kliknięcie mają za zadanie ostrzegać przed zagrożeniem. Część sygnałów nadawana jest w formie ultradźwięków niesłyszalnych dla człowieka[9][6].

W niewoli pigmejka karłowata może żyć do 16 lat, długość życia w warunkach naturalnych nie jest znana.

Przypisy

  1. Cebuella pygmaea, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. S. de la Torre, A.B. Rylands 2008. Cebuella pygmaea. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2016-2. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-11-20]
  3. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 37. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  4. a b Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 107. ISBN 83-01-14344-4.
  5. K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 264, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  6. a b Ronald M.R. M. Nowak Ronald M.R. M., Walker’s Mammal of the World – 5th Edition, Volume I, Baltimore, USA: The Johns Hopkins University Press, 1991.
  7. a b A.B. Rylands, R.A. Mittermeier: Family Callitrichidae (Marmosets and Tamarins). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, D.E. Wilson: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 307. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.)
  8. BrydenB. M.M. BrydenB., DelanyD. M.J. DelanyD., GeistG. V. GeistG., GouldG. E. GouldG., GrantG. T. GrantG., GrovesG. C. GrovesG., HillH. J.E. HillH., KempK. T. KempK., KingK. J.E. KingK., KirklandK. G.L. KirklandK., LaBastilleL. A. LaBastilleL., McKayM. G. McKayM., MarshM. H. MarshM., Owen-SmithO. N. Owen-SmithO., ShoshaniS. J. ShoshaniS., StoddartS. D.M. StoddartS., StoneS. R.D. StoneS., StrahanS. R. StrahanS., WozencraftW. W.C. WozencraftW. i inni, Encyklopedia Zwierząt Ssaki, Warszawa: Agencja "Elipsa", 1991.
  9. EisenbergE. J.F. EisenbergE., RedfordR. K.H RedfordR., Mammals of the Neotropics, Volume 3: Ecuador, Bolivia, Brazil, Chicago, USA: University of Chicago Press, 2009.

Bibliografia[edytuj]

  1. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  2. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  3. Bunker, S.: Callithrix pygmaea (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 28 grudnia 2008].

Przypisy