Pinus rzedowskii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pinus rzedowskii
Systematyka[1][2][3]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa nagonasienne
Klasa iglaste
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj sosna
Gatunek P. rzedowskii
Nazwa systematyczna
Pinus rzedowskii Madrigal & Caballero
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Pinus rzedowskii Madrigal & Caballero – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje w Meksyku, w stanie Michoacán.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Młode drzewa o koronie stożkowatej, z wiekiem korona staje się nieregularna.
Pień
Prosty lub wygięty, osiąga 20-25(30) m wysokości i 30–60 cm średnicy. Kora młodych drzew jest cienka, gładka, szarawo zielona, z wiekiem grubieje, staje się łuskowata, czerwono-brązowa.
Liście
Igły giętkie, zebrane po 4–5 na krótkopędach, rzadziej po 3. Osiągają 6–10 cm długości i 0,6–0,8 mm grubości. Brzegiem ząbkowane.
Szyszki
Młode szyszki stojące, dojrzałe zwisające. Nasiona ciemnobrązowe, o długości (6)8(10) mm i (4)5–6 mm, opatrzone skrzydełkiem długości 20–30(35) mm.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewo wiatropylne. Jedna wiązka przewodząca i 2–3 (rzadko 4) kanały żywiczne w liściu. Aparaty szparkowe znajdują się tylko na dwóch wewnętrznych stronach liścia. Igły pozostają na drzewie przez 2–3 lata. Siewki wykształcają 9–14 liścieni.

Występuje w górach, na wysokości 2100–2400 m n.p.m.[5]. Trzy izolowane populacje znajdują się Cerro Chiqueritas, Cerro Ocotoso i Puerto del Pinabete.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus[6]:

  • podrodzaj Strobus
    • sekcja Parrya
      • podsekcja Cembroides
        • gatunek P. rzedowskii

Pinus rzedowskii posiada wiele cech morfologicznych i anatomicznych charakterystycznych dla jednego lub drugiego podgatunku sosny: Pinus lub Strobus. Gatunek ten został umiejscowiony w podrodzaju Strobus, ponieważ budowa morfologiczna i anatomiczna liści oraz wyniki analiz chloroplastowego DNA (cpDNA) umiejscawiają P. rzedowskii razem z P. cembroides w odrębnym, na razie nieustalonym kladzie[5]. Cechą odróżniającą ten gatunek od innych sosen z podsekcji Cembroides jest występowanie skrzydełka u nasion, cecha typowa dla podrodzaju Pinus.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa organizacja IUCN przyznała temu gatunkowi kategorię zagrożenia EN (endangered), czyli jest gatunkiem zagrożonym, o wysokim ryzyku wymarcia w najbliższej przyszłości[4]. Zagrożeniem dla gatunku jest utrata naturalnych siedlisk.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Pinales : Pinaceae, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  3. M.J.M. Christenhusz i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19, 2011, s. 55–70 [dostęp 2021-03-26].
  4. a b A. Farjon, Pinus rzedowskii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2009-09-12] (ang.).
  5. a b Christopher J. Earle: Pinus rzedowskii (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2009-09-12].
  6. Christopher J. Earle: Pinus (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2009-09-12].