Piotr Śmietański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piotr Śmietański
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1899
Zawady
Data i miejsce śmierci 23 lutego 1950

(?)
Barcinek (dawniej Korczakowo)[1]

Przyczyna śmierci gruźlica
Miejsce spoczynku Cmentarz Bródnowski w Warszawie
Zawód kat
Stanowisko starszy sierżant

Piotr Śmietański (ur. 27 czerwca 1899 w Zawadach, zm. 23 lutego 1950 w Barcinku[2]) – polski kat, jeden z głównych egzekutorów stalinowskich w Polsce Ludowej i funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa.

Protokół z wykonania wyroku śmierci na rtm. Witoldzie Pileckim przez Piotra Śmietańskiego zachowany w aktach sprawy

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Zawadach w rodzinie Władysława i Anny. 17 stycznia 1945 został funkcjonariuszem sekcji VII wydziału I Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie w randze wywiadowcy. Od 21 lipca 1945 pełnił funkcję referenta w sekcji specjalnej, od 1 stycznia 1946 oddziałowego, od 1 lutego 1946 wywiadowcy w sekcji 1 (realizacja) wydziału IV A (śledczego), a od 3 sierpnia 1946 – agenta zaopatrzenia w wydziale gospodarczym. Od 1 lutego 1947 pozostawał do dyspozycji szefa i w randze starszego sierżanta był dowódcą plutonu egzekucyjnego w Więzieniu Mokotowskim. Osobiście wykonywał kary śmierci. W okresie stalinowskim był wykonawcą wyroków śmierci na wielu, tzw. żołnierzach wyklętych, byłych żołnierzach Armii Krajowej, w tym m.in. na Jerzym Miatkowskim, Tadeuszu Pelaku, Edmundzie Tudruju, Arkadiuszu Wasilewskim, Romanie Grońskim, kapitanie Stanisławie Łukasiku, komendancie Hieronimie Dekutowskim (zabitych przez Śmietańskiego jednego dnia – 7 marca 1949)[3].

25 maja 1948 wykonał wyrok śmierci na rotmistrzu Witoldzie Pileckim[2][4]. Zachował się protokół wykonania wyroku śmierci na Witoldzie Pileckim z podpisem Śmietańskiego[5]. Za pozbawienie życia więźnia otrzymywał tysiąc złotych, podczas gdy np. pensja nauczycielska w tym okresie wynosiła sześćset złotych[6].

Od 1 września 1948 pracował jako oficer do zleceń w wydziale ogólnym WUBP w Warszawie.

W 2003 Instytut Pamięci Narodowej rozpoczął śledztwo mające na celu ustalenie losów Śmietańskiego w związku z dochodzeniem w sprawie śmierci Witolda Pileckiego. Stwierdzono, że wszystkie dane personalne dotyczące „Kata z Mokotowa” zostały usunięte z oficjalnych archiwów rządowych. Śledztwo zostało wstrzymane w 2004[7]. Według ustaleń IPN Śmietański zmarł w 1950 na gruźlicę[2].

Po raz pierwszy zdjęcie st. sierż. Piotra Śmietańskiego opublikowano w albumie Jacka Pawłowicza Rotmistrz Witold Pilecki 1901–1948 (Wydawnictwo Instytutu Pamięci Narodowej, 2009)[8].

Przypisy

  1. Waldemar Kowalski: Ten człowiek strzelał do największych polskich bohaterów. Kim był kat z Mokotowa, który zabił rotmistrza Pileckiego?. NaTemat.pl, 29 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-29].
  2. a b c Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej. [dostęp 2011-01-09].
  3. Józefa Huchlowa, Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach Zarząd Główny WiN, 2000, ISBN 83-902803-7-X, s. 407.
  4. Stéphane Courtois, Mark Kramer: The Black Book of Communism: Crimes, Terror, Repression. Harvard University Press, 1999, s. 379. ISBN 0-674-07608-7.
  5. Adam Cyra: Ochotnik do Auschwitz. Witold Pilecki (1901-1948). Oświęcim: Chrześcijańskie Stowarzyszenie Rodzin Oświęcimskich, 2000. ISBN 83-912000-3-5.
  6. Kaci z Mokotowa, Patriotyczny Ruch Polski, No. 248, 1 September 2010. Cranford, NJ. Page 13.
  7. Marcin Austyn, „Oprawca rotmistrza Pileckiego „zniknął” z ewidencji”, „Nasz Dziennik”, 14 stycznia 2009. Dokument PDF.
  8. Jacek Pawłowicz, Rotmistrz Witold Pilecki 1901–1948, Wydawnictwo Instytutu Pamięci Narodowej, 2009.