Piotr Śmietański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piotr Śmietański
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1899
Zawady
Data śmierci 23 lutego 1950 (?)
Przyczyna śmierci gruźlica
Zawód kat
Stanowisko starszy sierżant

Piotr Śmietański (ur. 27 czerwca 1899 w Zawadach, zm. 23 lutego 1950[1]) – polski kat, jeden z głównych egzekutorów stalinowskich w Polsce Ludowej i funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa.

Protokół z wykonania wyroku śmierci na rtm. Witoldzie Pileckim przez Piotra Śmietańskiego zachowany w aktach sprawy

Przyszedł na świat w Zawadach w rodzinie Władysława i Anny. 17 stycznia 1945 został funkcjonariuszem sekcji VII wydziału I Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie w randze wywiadowcy. Od 21 lipca 1945 pełnił funkcję referenta w sekcji specjalnej, od 1 stycznia 1946 oddziałowego, od 1 lutego 1946 wywiadowcy w sekcji 1 (realizacja) wydziału IV A (śledczego) a od 3 sierpnia 1946 – agenta zaopatrzenia w wydziale gospodarczym. Od 1 lutego 1947 pozostawał do dyspozycji szefa i w randze starszego sierżanta był dowódcą plutonu egzekucyjnego w Więzieniu Mokotowskim. Osobiście uśmiercał skazańców jednym strzałem w tył głowy. W okresie stalinowskim był wykonawcą wyroków śmierci na wielu bojownikach niepodległościowych, tzw. „żołnierzach wyklętych”, byłych żołnierzach Armii Krajowej, w tym m.in. na Jerzym Miatkowskim, Tadeuszu Pelaku, Edmundzie Tudruju, Arkadiuszu Wasilewskim, Romanie Grońskim, kapitanie Stanisławie Łukasiku, komendancie Hieronimie Dekutowskim (zabitych przez Śmietańskiego w jeden dzień – 7 marca 1949)[2].

25 maja 1948 wykonał wyrok śmierci na rotmistrzu Witoldzie Pileckim[1][3]. Zachował się protokół wykonania wyroku śmierci na Witoldzie Pileckim z podpisem Śmietańskiego[4]. Za pozbawienie życia więźnia otrzymywał on tysiąc złotych, podczas gdy pensja nauczycielska w tym okresie wynosiła sześćset złotych[5].

Od 1 września 1948 pracował jako oficer do zleceń w wydziale ogólnym WUBP w Warszawie.

W 2003 roku Instytut Pamięci Narodowej rozpoczął śledztwo mające na celu ustalenie losów Śmietańskiego w związku z dochodzeniem w sprawie śmierci Witolda Pileckiego. Nigdy jednak nie udało się dotrzeć do Śmietańskiego. Stwierdzono, że wszystkie dane personalne dotyczące „Kata z Mokotowa” zostały usunięte z oficjalnych archiwów rządowych. Śledztwo zostało wstrzymane w 2004[6]. Według ustaleń IPN Śmietański zmarł w 1950 na gruźlicę[1].

Po raz pierwszy zdjęcie st. sierż. Piotra Śmietańskiego opublikowano w albumie Jacka Pawłowicza Rotmistrz Witold Pilecki 1901–1948 (Wydawnictwo Instytutu Pamięci Narodowej, 2009)[7].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej. [dostęp 2011-01-09].
  2. Józefa Huchlowa, Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, Zarzad Główny WiN, 2000, 420 pages. ISBN 83-902803-7-X. s. 407.
  3. Stéphane Courtois, Mark Kramer, Livre noir du Communisme: crimes, terreur, répression. The Black Book of Communism: Crimes, Terror, Repression, Harvard University Press, 1999, 858 str. ISBN 0-674-07608-7. s. 379.
  4. Adam Cyra: Ochotnik do Auschwitz: Witold Pilecki (1901-1948). Oświęcim: Chrześcijańskie Stowarzyszenie Rodzin Oświęcimskich, 2000. ISBN 83-912000-3-5.
  5. Kaci z Mokotowa, Patriotyczny Ruch Polski, No. 248, 1 September 2010. Cranford, NJ. Page 13.
  6. Marcin Austyn, „Oprawca rotmistrza Pileckiego „zniknął” z ewidencji”, „Nasz Dziennik”, 14 stycznia 2009. Dokument PDF.
  7. Jacek Pawłowicz „Rotmistrz Witold Pilecki 1901–1948″, Wydawnictwo Instytutu Pamięci Narodowej, 2009.