Piotr Biron

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piotr Biron
ilustracja
książę Kurlandii i Semigalii
Okres od 1769
do 1795
Poprzednik Ernest Jan Biron
Następca -
Dane biograficzne
Dynastia Bironowie
Data urodzenia 15 lutego 1724
Data śmierci 13 stycznia 1800
Ojciec Ernest Jan Biron
Matka Benigna Gottlieba von Trotha
Żona Karolina Waldeck-Pyrmont
Eudoksja Jusupowa
Dorota von Medem
Dzieci Wilhelmina Żagańska
Paulina Biron
Joanna Biron
Piotr Biron
Dorota de Talleyrand-Périgord

Piotr Biron (niem. Peter von Biron) (ur. 15 lutego 1724 w Mitawie, zm. 13 stycznia 1800 w Jeleniowie) – hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego, książę Kurlandii i Semigalii w latach 1769-1795, książę Żagania w latach 1786-1800.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Był synem Ernesta Jana Birona i starszym bratem Karola Ernesta Birona. Młodość spędził w Sankt Petersburgu, gdzie jego ojciec był głównym doradcą i faworytem cesarzowej Anny Iwanowny. W 1735 roku typowany był na męża jej siostrzenicy Anny Leopoldowny. Plany dynastyczne przekreśliła jednak intryga dworska ministra Artemija Wołynskiego wymierzona przeciwko Ernestowi Bironowi.

W 1740 roku po spisku dworskim Anny Leopoldowny, Piotr Biron znalazł się na zesłaniu na Syberii, gdzie przebywał wraz z rodzicami do czasów objęcia rządów przez Piotra III. W 1762 roku został zrehabilitowany i mianowany generałem jazdy rosyjskiej.

Książę Kurlandii i Semigalii[edytuj | edytuj kod]

Po powrocie Ernesta Jana Birona na tron w Kurlandii i Semigalii w 1763 roku Piotr Biron został wyznaczony jego następcą i objął regencję w księstwie. W 1764 roku złożył hołd lenny Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu.

Formalnie władzę przejął w 1769 roku po abdykacji ojca. Zaczął gromadzić dobra ziemskie. Oprócz odziedziczonego Sycowa stał się także właścicielem wielu posiadłości na Śląsku i w Czechach m.in. Żagania (od 1786) i Náchodu (od 1792). Był mecenasem sztuki. Kolekcjonował obrazy, utrzymywał dworską kapelę i teatr.

W okresie rozbiorów Rzeczypospolitej zachowywał neutralność wobec wydarzeń, był posłuszny poleceniom i woli cesarzowej Katarzyny II. W 1791 roku stał się formalnie suwerennym władcą jednak faktycznie znalazł się pod ścisłą zależnością Imperium Rosyjskiego. 30 maja 1794 roku wydał patent potępiający insurekcję kościuszkowską. W 1795 roku po III rozbiorze podjął decyzję o przekazaniu Kurlandii i Semigalii Rosji. W zamian za abdykację otrzymał wysoką dożywotnią rentę państwową w wysokości 60 000 talarów oraz rekompensatę finansową za utracone posiadłości w wysokości 2 000 000 talarów.

Książę Żagania[edytuj | edytuj kod]

Po zrzeczeniu się tronu ostatnie lata życia spędził w swoich dobrach na Śląsku i w Czechach. Rezydował głównie w Żaganiu, który uczynił wspaniałą rezydencją dorównującą dworom innym niemieckim książętom.

Piotr Biron pochowany został w krypcie pod wieżą Kościoła Łaski w Żaganiu.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był trzykrotnie żonaty. Z trzeciego małżeństwa z Dorotą von Medem miał sześcioro dzieci. Pierworodny syn Piotr zmarł w wieku 3 lat, a czwarta córka Karolina w wieku 2 lat. Dorosłego życia dożyły cztery córki:

  • Wilhelmina - żona księcia Juliusza Armanda de Rohan-Guéménée, a później księcia Wasylego Trubeckiego i hrabiego Karola von Schulenburg-Vitzenburga
  • Paulina - żona księcia Fryderyka Hermana von Hohenzollern-Hechingen
  • Joanna - żona księcia Acarenza, Franciszka Pignatelliego de Bellmonte
  • Dorota - żona księcia Dino, Aleksandra Edmunda de Talleyrand-Périgord

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Andrusiewicz, Carowie i cesarze Rosji. Szkice biograficzne, Warszawa: „Fakty”, 2001, ISBN 83-7311-126-3, OCLC 830302126.
  • Marek Arpad Kowalski, Kolonie Rzeczypospolitej, Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2005, ISBN 83-11-10285-6, OCLC 69278111.
  • Katarzyna Adamek. Piotr Biron, Żagańskie Portrety. Goniec Żagański. Żagań. maj 1999 r.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]