Piotr Biron

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piotr Biron
ilustracja
książę Kurlandii i Semigalii
Okres panowania od 1769
do 1795
Poprzednik Ernest Jan Biron
Następca -
Dane biograficzne
Dynastia Bironowie
Data urodzenia 15 lutego 1724
Data śmierci 13 stycznia 1800
Ojciec Ernest Jan Biron
Matka Benigna Gottlieba von Trotha
Żona Karolina von Waldeck
Eudoksja Jusupowa
Dorota von Medem
Dzieci Wilhelmina Żagańska
Paulina Biron
Joanna Biron
Piotr Biron
Dorota de Talleyrand-Périgord

Piotr Biron (niem. Peter von Biron) (ur. 15 lutego 1724 w Mitawie, zm. 13 stycznia 1800 w Jeleniowie) – hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego, książę Kurlandii i Semigalii w latach 1769-1795, książę Żagania w latach 1786-1800.

Młodość[edytuj]

Był synem Ernesta Jana Birona i starszym bratem Karola Ernesta Birona. Młodość spędził w Sankt Petersburgu, gdzie jego ojciec był głównym doradcą i faworytem cesarzowej Anny Iwanowny. W 1735 roku typowany był na męża jej siostrzenicy Anny Leopoldowny. Plany dynastyczne przekreśliła jednak intryga dworska ministra Artemija Wołynskiego wymierzona przeciwko Ernestowi Bironowi.

W 1740 roku po spisku dworskim Anny Leopoldowny, Piotr Biron znalazł się na zesłaniu na Syberii, gdzie przebywał wraz z rodzicami do czasów objęcia rządów przez Piotra III. W 1762 roku został zrehabilitowany i mianowany generałem jazdy rosyjskiej.

Książę Kurlandii i Semigalii[edytuj]

Po powrocie Ernesta Jana Birona na tron w Kurlandii i Semigalii w 1763 roku Piotr Biron został wyznaczony jego następcą i objął regencję w księstwie. W 1764 roku złożył hołd lenny Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu.

Formalnie władzę przejął w 1769 roku po abdykacji ojca. Zaczął gromadzić dobra ziemskie. Oprócz odziedziczonego Sycowa stał się także właścicielem wielu posiadłości na Śląsku i w Czechach m.in. Żagania (od 1786) i Náchodu (od 1792). Był mecenasem sztuki. Kolekcjonował obrazy, utrzymywał dworską kapelę i teatr.

W okresie rozbiorów Rzeczypospolitej zachowywał neutralność wobec wydarzeń, był posłuszny poleceniom i woli cesarzowej Katarzyny II. W 1791 roku stał się formalnie suwerennym władcą jednak faktycznie znalazł się pod ścisłą zależnością Imperium Rosyjskiego. 30 maja 1794 roku wydał patent potępiający insurekcję kościuszkowską. W 1795 roku po III rozbiorze podjął decyzję o przekazaniu Kurlandii i Semigalii Rosji. W zamian za abdykację otrzymał wysoką dożywotnią rentę państwową w wysokości 60 000 talarów oraz rekompensatę finansową za utracone posiadłości w wysokości 2 000 000 talarów.

Książę Żagania[edytuj]

Po zrzeczeniu się tronu ostatnie lata życia spędził w swoich dobrach na Śląsku i w Czechach. Rezydował głównie w Żaganiu, który uczynił wspaniałą rezydencją dorównującą dworom innym niemieckim książętom.

Piotr Biron pochowany został w krypcie pod wieżą Kościoła Łaski w Żaganiu.

Życie prywatne[edytuj]

Był trzykrotnie żonaty. Z trzeciego małżeństwa z Dorotą von Medem miał sześcioro dzieci. Pierworodny syn Piotr zmarł w wieku 3 lat, a czwarta córka Karolina w wieku 2 lat. Dorosłego życia dożyły cztery córki:

  • Wilhelmina - żona księcia Juliusza Armanda de Rohan-Guéménée, a później księcia Wasylego Trubeckiego i hrabiego Karola von Schulenburg-Vitzenburga
  • Paulina - żona księcia Fryderyka Hermana von Hohenzollern-Hechingen
  • Joanna - żona księcia Acarenza, Franciszka Pignatelliego de Bellmonte
  • Dorota - żona księcia Dino, Aleksandra Edmunda de Talleyrand-Périgord

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Andrzej Andrusiewicz. Carowie i cesarze Rosji. Szkice biograficzne. Warszawa 2001. ​ISBN 83-7311-126-3​.
  • Marek Arpad Kowalski. Kolonie Rzeczypospolitej. Warszawa 2005. ​ISBN 83-11-10285-6​.
  • Katarzyna Adamek. Piotr Biron, Żagańskie Portrety. Goniec Żagański. Żagań. maj 1999 r.

Linki zewnętrzne[edytuj]